Welke zonnebrand is oké voor huid én milieu? De gids voor duurzaam smeren

Wanneer je zwemt, spoelt een deel van de zonnebrand van je huid direct het water in. Maar ook via het doucheputje komen de restjes in het riool en uiteindelijk in rivieren en oceanen terecht. Het probleem zit hem in bepaalde chemische uv-filters die in veel traditionele zonnebrandcrèmes worden gebruikt.

De onzichtbare impact van je zonnebrand

Wanneer je zwemt, spoelt een deel van de zonnebrand van je huid. Maar ook via het doucheputje komen de restjes in het riool terecht. Hoewel we in Nederland geen koraal hebben, betekent dit niet dat deze stoffen onschadelijk zijn. Bepaalde chemische uv-filters kunnen namelijk ook het lokale waterleven in de Noordzee, de Waddenzee en onze meren aantasten.

Het grootste probleem ontstaat echter wanneer we reizen. Jaarlijks belandt naar schatting 14.000 ton zonnebrandcrème in de oceanen, grotendeels in toeristische gebieden met kwetsbare koraalriffen. De twee bekendste boosdoeners zijn oxybenzone en octinoxaat. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat deze stoffen zeer schadelijk zijn voor het zeeleven. Ze tasten het DNA van koraal aan, verstoren de voortplanting en veroorzaken koraalverbleking. Hierdoor sterven de kleurrijke koraalriffen af en veranderen ze in grauwe 'spookriffen'. Ook voor andere zeedieren, zoals vissen en zee-egels, kunnen deze chemicaliën schadelijk zijn.

Een bewuste keuze hier in Nederland is dus niet alleen beter voor ons eigen water, maar zorgt er ook voor dat je op vakantie direct de juiste, rif-veilige fles in je koffer hebt zitten.

Zo herken je een milieuvriendelijke zonnebrand

Hoe maak je in de winkel dan de juiste keuze? Met deze praktische checklist kom je een heel eind.

1. Check de ingrediëntenlijst
Dit is de belangrijkste stap. Leer de schadelijke stoffen te herkennen en te vermijden. De meest voorkomende om op te letten zijn:

• Oxybenzone (ook wel benzophenone-3 genoemd)
• Octinoxaat (ethylhexyl methoxycinnamate)
• Octocrylene

2. Kies voor minerale filters
Zonnebrandcrèmes op basis van minerale (of fysische) filters zijn een beter alternatief. Deze gebruiken de natuurlijke mineralen zinkoxide en titaniumdioxide die een laagje op de huid leggen dat de zonnestralen weerkaatst. Kies bij voorkeur voor een variant met 'non-nano' deeltjes, omdat er nog discussie is over de milieu-impact van de allerkleinste nanodeeltjes.

3. Wees kritisch op 'reef-safe' labels
Je ziet steeds vaker termen als 'reef-safe' of 'oceaanvriendelijk' op verpakkingen. Dit klinkt goed, maar helaas is dit geen wettelijk beschermde term. Een fabrikant kan dit dus op de fles zetten terwijl er toch nog twijfelachtige ingrediënten in zitten. Vertrouw daarom niet blind op deze claims en blijf de ingrediëntenlijst controleren (zie tip 1).

4. Denk verder dan de crème: de verpakking
Een echt duurzame keuze houdt ook rekening met de verpakking. Steeds meer merken kiezen voor tubes van gerecycled plastic, suikerriet of zelfs kartonnen sticks. Door voor zo'n verpakking te kiezen, verminder je de vraag naar nieuw plastic.

Bekijk ook

Genieten van de lentezon? Deze veelgemaakte fout kan je huid nu al beschadigen | Gezondnu

Fabels en feiten over groen smeren

• Fabel: "Dit is alleen belangrijk als ik in de tropen zwem."
  Helaas niet. Ook de zonnebrand die je in je eigen achtertuin gebruikt en 's avonds afspoelt, komt via het riool in het watersysteem terecht. Elke milieuvriendelijke keuze telt, waar je ook bent.
• Feit: Zelf zonnebrand maken is geen goed idee.
  Online circuleren allerlei recepten om zelf zonnebrand te maken. Doe dit niet. Het is onmogelijk om zelf een stabiele beschermingsfactor (SPF) te garanderen, waardoor je het risico loopt op ernstige verbranding.
• Fabel: Minerale zonnebrand is altijd milieuvriendelijk.
  Minerale filters zijn een veel betere keuze, maar de discussie over nanodeeltjes laat zien dat het complex is. Als je de allerveiligste keuze wilt maken voor het milieu, ga dan voor een minerale zonnebrand met non-nano deeltjes.

Goed voor jezelf zorgen en goed voor de planeet zorgen kunnen perfect samengaan. Elke keer dat je bewust kiest voor een zonnebrand zonder schadelijke filters, draag je een steentje bij aan de bescherming van onze waardevolle oceanen. Zo kun je met een gerust hart van de zon genieten.