Benauwd bij het sporten? Het kan een vorm van astma zijn

Sporten hoort voor veel mensen energie te geven. Toch zijn er mensen die bij inspanning juist benauwd worden, beginnen te piepen of een hoestbui krijgen. Dat kan komen door een ietwat slechte conditie, kan ook komen door inspanningsastma, ook wel sportastma genoemd. Wat gebeurt er in je longen en wat kun je eraan doen?

Wat is inspanningsastma precies?

Inspanningsastma is een tijdelijke vernauwing van de luchtwegen die optreedt tijdens of kort na het sporten. Bij gewone astma kunnen klachten ook in rust voorkomen, maar inspanningsastma komt vooral om de hoek kijken wanneer je begint te bewegen.

Typische signalen waaraan je het zou kunnen herkennen:

• Kortademigheid of benauwdheid tijdens of na inspanning
• Een piepende ademhaling
• Hoesten, en dan vooral in koude of droge lucht
• Sneller uitgeput raken dan anderen

Vooral sporten waarbij je intensief en langdurig ademt, zoals hardlopen, wielrennen of zwemmen, kunnen een trigger zijn.

Waarom word je benauwd tijdens sporten?

Tijdens het sporten adem je sneller en dieper. Je luchtwegen moeten grote hoeveelheden lucht bevochtigen en verwarmen. Dat droog de slijmvliezen uit en koelt ze af.

Na het stoppen van de inspanning gebeurt er iets opvallends: de bloedvaten in de luchtwegen zetten uit, er komt vocht vrij en mestcellen geven stoffen zoals histamine af. Daardoor trekken de spiertjes rondom je luchtwegen samen, het slijmvlies zwelt op en er komt extra slijm bij. Het resultaat: een vernauwing die je voelt als benauwdheid.

Hoe vaak komt dit voor?

Als je kijkt naar de totale bevolking heeft zo'n 5 tot 10 procent last van inspanningsastma. Bij sporters of topsporters liggen de cijfers veel hoger, tot wel 30 tot 40 procent bij duursporten in koude of droge lucht, zoals langlaufen of wielrennen. Ook binnensporten en teamsporten kunnen klachten oproepen, maar wel minder vaak.

Wat kun je doen?

Inspanningsastma kan vervelend zijn, maar hoeft je sportplezier niet te verpesten. Vaak helpt een combinatie van medicatie, leefstijl en ademtechnieken.

• Medicatie: artsen schrijven soms luchtwegverwijders of ontstekingsremmers voor.
• Warming-up: bouw rustig op, zodat je luchtwegen alvast wennen.
• Neusademhaling: verwarmt en bevochtigt de lucht voordat het je longen bereikt.
• Herstelmomenten: neem af en toe een beetje gas terug.
• Kies slim: sporten in warme, vochtige lucht is vaak makkelijker dan in koude, droge lucht.

Bekijk ook

Sporten tijdens de overgang: waarom het juist nu zo belangrijk is | Gezondnu

Ademhaling als hulpmiddel

Naast medicatie blijkt ademtraining veelbelovend. Onderzoek laat zien dat ademoefeningen de klachten tot wel een derde kunnen verminderen, en de effecten kunnen maandenlang aanhouden.

Technieken waarbij je rustig door de buik ademt, via de neus, in combinatie met ontspanning, helpen om je ademhalingspatroon efficiënter en minder gespannen te maken. Hierdoor raak je minder benauwd en heb je automatisch meer plezier in het sporten.

Minder benauwd tijdens sporten

Inspanningsastma betekent niet dat je moet stoppen met sporten. Integendeel, met de juiste aanpak kun je vaak gewoon blijven bewegen, en er zelfs meer van genieten. Begrijp je wat er in je longen gebeurt en leer je hoe je je ademhaling ondersteunt, dan kan sporten weer voelen zoals het hoort: vrij en energiek.