Gekruiste benen slecht voor je lijf? Dit is wat er écht gebeurt als je zo zit

Schuif je, zodra je op een stoel ploft, ook bijna automatisch je ene been over het andere? Je bent absoluut niet de enige. Voor velen van ons is de 'benen-gekrust'-houding de ultieme comfortstand. Toch hangt er al jaren een zweem van schuldgevoel omheen. Want is die vertrouwde zithouding eigenlijk wel zo onschuldig? Krijg je er echt spataderen van, of is het een fabeltje? Fysiotherapeut en onderzoeker Rik Kranenburg legt in Avro Tros uit hoe het zit.

Waarom we zo graag kruisen

Dat we massaal onze benen over elkaar slaan, is geen toeval. Het voelt simpelweg stabiel. Wanneer je je benen kruist, creëert je lichaam een soort natuurlijk steunpunt. Hierdoor hoeven je rompspieren even minder hard te werken om je rechtop te houden, wat een ontspannen gevoel geeft. Daarnaast spelen sociale gewoontes, je werkomgeving en zelfs subtiele stress een rol bij hoe we erbij zitten.

Maar hoe zit het met de gezondheidsrisico's? We leggen de bekendste claims onder de loep.

Bekijk ook

Bewegen | Gezondnu

Feit of fabel: Wat doet de houding met je lijf?

1. Krijg je er spataderen van?

Fabel. Er is geen enkel hard wetenschappelijk bewijs dat je door met gekruiste benen te zitten spontaan spataderen krijgt. Die ontstaan met name door erfelijke aanleg, leeftijd, zwangerschap of wanneer je voor je werk heel lang achter elkaar moet stilstaan. Wel is het zo dat urenlang stilzitten — in wélke houding dan ook — je bloedsomloop tijdelijk iets vertraagt.

2. Stijgt je bloeddruk ervan?

Grotendeels een fabel. Ja, als je je benen over elkaar slaat, kan je bloeddruk heel even een piepklein hupje omhoog maken. Dit gebeurt vooral bij mensen die van zichzelf al een verhoogde bloeddruk hebben. Maar wees gerust: dit effect is zo minimaal en tijdelijk dat het voor gezonde mensen totaal geen kwaad kan.

3. Is het slecht voor je knieën en heupen?

Alleen als je al klachten hebt. Heb je kerngezonde gewrichten? Dan kan je lichaam dit prima hebben. Wie echter al worstelt met bekken-, heup- of knieproblemen, kan door de extra druk aan de buitenkant van het gewricht sneller last krijgen. Gekruiste benen zorgen dan voor ongemak, maar het richt geen schade aan.

4. Veroorzaakt het rugpijn?

Niet de houding zelf, wel de duur. Je krijgt niet plotseling een scheve rug van een kwartiertje comfortabel zitten. Het probleem ontstaat pas als je uren achter elkaar in exact dezelfde asymmetrische positie blijft plakken. dán kan er stijfheid ontstaan in je onderrug, nek of schouders.

De boosdoener is niet de houding, maar de klok

De belangrijkste conclusie van Kranenburg is dan ook geruststellend: het menselijk lichaam is flexibel genoeg om zowat elke zithouding op te vangen. Het échte probleem is nooit die ene specifieke houding, maar het feit dat we te lang stilzitten. Ons lichaam is gemaakt om te bewegen. Blijf je urenlang in dezelfde positie bevroren, dan protesteert je lijf met stijve spieren.

Sla je bovendien áltijd trouw hetzelfde been over het andere? Dan raakt je lichaam aan die asymmetrie gewend, waardoor het nóg comfortabeler gaat voelen en je de balans verliest.

Gezond zitten: 4 nuchtere tips

Wil je je zittende werkdag doorkomen zonder stijfheid? Met deze simpele aanpassingen houd je je spieren en gewrichten soepel:

• Wissel de wacht: Betrap je jezelf erop dat je benen weer gekruist zijn? Wissel dan na twintig minuten bewust om van been. Zo verdeel je de belasting.
• Zet je voeten plat: Probeer tijdens intensieve computertaken beide voeten plat op de grond te zetten. Dit dwingt je bekken in een actievere, neutrale stand.
• De 30-minuten-wekker: Probeer elke 20 tot 30 minuten heel even te verzitten. Een kleine verandering van positie doet al wonderen voor je doorbloeding.
• Sta op: De beste zithouding is de héldere opvolgende houding. Sta regelmatig even op om een glas water te halen, de benen te strekken of een korte micro-wandeling te maken.

Kortom: Geniet gerust van je favoriete zithouding, maar zorg dat je lichaam in beweging blijft. Afwisseling is het toverwoord!