Stop met ijs bij blessures: dit is het nieuwe advies

Jarenlang was het onze reflex bij een verstuikte enkel of pijnlijke spier: zo snel mogelijk ijs erop. Het hoorde bij het bekende RICE-principe. Rust, ijs, compressie, elevatie. Het was jarenlang de standaard in de sportgeneeskunde. Maar die aanpak staat inmiddels stevig ter discussie. Steeds meer sportartsen, onder wie Gianni Faelens, pleiten ervoor om ijs links te laten liggen. Hoe zit dat?

Waarom ijs zo populair werd

Het idee achter ijs is eenvoudig. Kou vernauwt de bloedvaten, waardoor zwelling en pijn tijdelijk verminderen. En dat klopt ook, want in de eerste uren na een blessure kan ijs veel verlichting geven. Je voelt minder pijn en de enkel of knie loopt minder snel helemaal vol. Toch is dat slechts een tijdelijk effect. Het bewijs dat je er daadwerkelijk sneller van herstelt, is er niet.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Het ontstekingsproces is blijkbaar helemaal geen vijand

Volgens nieuwe inzichten speelt juist die zwelling en ontsteking een belangrijke rol in je herstel. Wanneer je een blessure oploopt, zet je lichaam een ontstekingsreactie in gang. Beschadigd weefsel wordt hierbij opgeruimd en er komen bouwstoffen vrij die helpen bij het herstel. Door ijs te gebruiken, rem je dit proces af. En misschien zelfs te veel. Sommige dierstudies laten zien dat kou het weefselherstel kan verstoren, al is dat bij mensen nog niet heel overtuigd bewezen.

Rust, ijs, compressie en elevatie is achterhaald

Rust, ijs, compressie en elevatie klonk jarenlang als het recept voor snel herstel, maar inmiddels weten we beter. Rust werkt vaak juist averechts, omdat beweging de doorbloeding stimuleert en het herstelproces versnelt. Compressie en het lichaamsdeel omhoog houden kunnen wel nuttig zijn, maar ook daar is niet veel bewijs voor. Oftewel: het RICE principe is niet de 'gouden standaard' zoals we altijd dachten.

Van RICE naar PEACE & LOVE

De sportgeneeskunde kijkt tegenwoordig liever naar het PEACE & LOVE-model. Dit model vervangt het oude RICE-principe en legt de nadruk op actief en bewust herstel.

PEACE staat voor Protect en Elevate, bescherm het geblesseerde gebied en leg het kort omhoog. Vervolgens: Avoid anti-inflammatories. Vermijd ontstekingsremmers, omdat die het natuurlijke genezingsproces juist kunnen afremmen. Daarna komt Compress en Educate: een drukverband kan helpen, maar nog belangrijker is dat je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt en hoe herstel werkt.

In de tweede fase komt LOVE aan bod: Load, Optimism, Vascularisation, Exercise. Dat betekent dat je de belasting langzaam weer mag opbouwen, positief blijft, zorgt voor een goede doorbloeding (bijvoorbeeld door te wandelen of rustig te fietsen) en je spieren actief blijft gebruiken.

In dit model is geen plek meer voor ijs. Niet omdat het gevaarlijk is, maar omdat we nog niet zeker weten of het meer kwaad dan goed doet, en omdat actief herstel belangrijk is.

Wat betekent dit voor jou?

Heb je je enkel verzwikt tijdens het sporten of je knie bezeerd bij het traplopen? Dan kan ijs in de eerste uren zeker helpen om de pijn te verlichten. Maar verwacht er geen wonderen van. Je geneest er niet sneller door en mogelijk vertraag je zelfs het natuurlijke herstelproces.

Wat je beter kunt doen: luister naar je lichaam, beweeg voorzichtig binnen je pijngrens, en bouw langzaam weer op. Warmte, lichte oefeningen en doorbloeding spelen waarschijnlijk een grotere rol in herstel dan kou.

Bekijk ook

Last van je heupen tijdens het wandelen? Dit kun je eraan doen | Gezondnu

Wij leggen je uit waar last van je heupen door kan ontstaan, welke factoren meespelen en hoe je dit kunt voorkomen.

Conclusie

“Ijs erop!” was jarenlang het eerste advies bij een blessure. Maar de wetenschap laat zien dat dit effect beperkt is. Ijs kan kort na een blessure de pijn wat verzachten, maar verder draagt het weinig bij aan je herstel. Het moderne PEACE & LOVE-model geeft een bredere en betere aanpak, waarbij beweging, doorbloeding en een positieve mindset centraal staan. Dus, ijs mag, maar moet niet, en je hoeft je zeker niet schuldig te voelen als je het overslaat.