Wetenschappers waarschuwen: 10 sluipende bijeffecten van de hele dag zitten

Meer dan de helft van de Nederlanders brengt dagelijks ruim zes uur zittend door. En de échte bijwerkingen daarvan voel je vaak pas als het te laat is. Van je mentale gezondheid tot je bloedvaten: dit zijn 10 sluipende bijeffecten van de hele dag zitten die je waarschijnlijk nog niet wist.

1. Verzwakte been- en bilspieren

Use it or lose it! Als je de hele dag zit, hoeven de krachtige spieren in je onderlichaam je niet overeind te houden. Dit kan ongemerkt leiden tot spieratrofie, oftewel het verzwakken en krimpen van de spieren. Zonder sterke been- en bilspieren om je te stabiliseren, loop je een veel groter risico op blessures tijdens het wandelen of sporten.

2. Onverwachte gewichtstoename en buikvet

Bewegen zorgt ervoor dat je spieren moleculen zoals lipoproteïnelipase aanmaken, die helpen bij het verwerken van vetten en suikers. Zit je te veel? Dan vertraagt je stofwisseling drastisch.

Een review in PubMed toont een direct verband aan tussen langdurig zitten en een hogere BMI, een grotere middelomtrek en een hoger vetpercentage. Bovendien bewijst onderzoek dat je door veel zitten meer visceraal vet opbouwt: het gevaarlijke vet rondom je organen dat gelinkt is aan hartziekten.

3. Stijve heupen en een slechtere houding

Als je zit, zijn je heupbuigers constant gebogen en verkort. Dit zorgt er op de lange termijn voor dat je bekken kantelt en je wervelkolom onder zware druk komt te staan.

Volgens een wetenschappelijke review zorgt langdurig zitten voor een stijging van 42% in lage rugklachten bij volwassenen. Bij kinderen die veel zittend op hun telefoon of computer spelen, ligt dit percentage zelfs op 63%. Dit kan uiteindelijk leiden tot vroegtijdige slijtage en chronische pijn.

Bekijk ook

Heb jij een kantoorbaan? Zo vaak moet je eigenlijk even opstaan (en dit is waarom!) | Gezondnu

4. Angstgevoelens en somberheid

Zitten beïnvloedt niet alleen je lijf, maar ook je brein. Een studie onder jongvolwassenen laat zien dat degenen die te weinig bewogen 89% meer kans hadden op angstklachten en maar liefst 149% meer kans op symptomen van een depressie. Regelmatige fysieke activiteit is een van de krachtigste, natuurlijke manieren om je mentale gezondheid stabiel te houden.

5. Een verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker

Het klinkt heftig, maar de wetenschap is er duidelijk over: langdurig zitten vergroot de kans op bepaalde vormen van kanker. Uit een eerdere analyse blijkt dat te veel zitten het risico op eierstok-, baarmoeder- en darmkanker met meer dan 25% verhoogt. Dit komt waarschijnlijk doordat een zittende leefstijl kan leiden tot chronische ontstekingen en insulineresistentie.

6. Gevaren voor je hart

Te lang zitten kan schadelijk zijn voor je hart. Bloed hoopt zich op in je benen, waardoor er minder bloed terugstroomt naar je hart en de pompfunctie vermindert.

Een studie linkt langdurig zittend tv-kijken aan een hogere bloeddruk en hartfalen. Ander onderzoek toont aan dat elk extra uur dat je dagelijks tv-kijkt, het risico op hart- en vaatziekten met 32% verhoogt en de kans op een beroerte met 58%.

7. Grotere kans op diabetes type 2

Vooral zittend televisiekijken blijkt een grote boosdoener voor je bloedsuikerspiegel. Uit een onderzoek blijkt dat mensen die veel tijd zittend voor de buis doorbrengen een 135% hoger risico lopen op het ontwikkelen van diabetes type 2. Heb je al diabetes? Dan vergroot te veel zitten het risico op complicaties, zoals oogziektes.

8. Sluimerende spataderen

Omdat het bloed zich tijdens het zitten in je benen ophoopt, ontstaat er extra druk op de bloedvaten. Dit kan leiden tot spataderen of kleinere 'spinnetjes' (spider veins). Hoewel ze vaak onschuldig zijn, kunnen ze ontsierend werken. In zeldzamere gevallen kunnen spataderen wel leiden tot serieuzere problemen zoals aderontstekingen.

9. Diep-veneuze trombose (DVT)

Diep-veneuze trombose is een bloedprop die meestal in de aderen van je benen ontstaat. Als een deel van deze prop losraakt, kan het in de longen terechtkomen en een levensgevaarlijke longembolie veroorzaken. Zelfs een paar uur onafgebroken achter elkaar zitten (bijvoorbeeld tijdens een lange autorit, vlucht of werkdag) vergroot dit risico al aanzienlijk.

Bekijk ook

Wat jij zó graag eet, blijkt verrassend gunstig op dagen dat je uren stilzit | Gezondnu

10. Een stijve nek en pijnlijke schouders

Zit je vaak voorovergebogen achter je bureau? Dan voel je dit ongetwijfeld in je nek en schouders. Een studie wijst uit dat vrouwen hier nog gevoeliger voor zijn dan mannen. Uit dit onderzoek blijkt ook dat zittend je telefoon gebruiken de kans op nekpijn met 82% verhoogt, terwijl computergebruik het risico met 23% verhoogt.

In beweging komen: Zo pak je dat aan!

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) raadt aan om klein te beginnen met beweging en dit langzaam op te bouwen. Zelfs lichte fysieke activiteit gedurende de dag is al sterk geassocieerd met gezond ouder worden.

Met deze wetenschappelijk geteste methodes voeg je eenvoudig meer beweging toe aan je dag: