Bij wijze van spreken

    241

    Als tekstschrijver vind ik het leuk om met taal te stoeien. Ik kan het niet laten om mijn kinderen in een gesprek te verrassen met woorden en uitdrukkingen die wij vroeger van buiten moesten leren, maar waar zij blijkbaar nooit van gehoord hebben. Dat maak ik althans op uit het feit dat ze overdreven met hun ogen rollen en diep zuchten.

    Nu moet ik in ons gezin extra voorzichtig zijn met wat ik zeg. Onze oudste dochter is weliswaar uitermate pienter, maar heeft Asperger en onze zoon heeft een vorm van autisme. Een veelvoorkomend kenmerk bij personen met een stoornis in het autistisch spectrum is dat ze alles wat je zegt letterlijk nemen. En dat levert wel eens grappige momenten op.

    Ik herinner me dat ik ooit mijn dochter tussen neus en lippen door vroeg om even de borden op tafel te zetten. ‘Tuurlijk mam’. Even later zat iedereen gezellig aan tafel en terwijl ik me brandde aan de hete pan in mijn handen, zag ik doodleuk vijf borden op tafel staan. Alleen vijf borden. En de rest dan? “Dat heb je niet gezegd, mam. Je zei alleen dat ik borden op tafel moest zetten!” Het is geen grapje, mijn dochter was op dat moment veertien. In de loop der jaren is ze wel gewend geraakt aan onze dagelijkse omgangstaal, maar nog steeds kan ze onbegrijpelijk naar mijn handgeschreven recept voor spaghettisaus kijken en niet snappen wat ik bedoel met ‘een snufje’ en ‘een handvol’. Concreet zijn is niet altijd mijn sterkste kant.

    Laatst zei ik in een geanimeerd gezinsgesprek: “Tja, de appel valt niet ver van de boom”. Mijn middelste dochter, gevrijwaard van iedere vorm van autisme maar gezegend met puberhumor, was verontwaardigd omdat ik durfde te stellen dat ze toch echt wel een beetje op oma leek. Mijn zoon keek ons onbegrijpelijk aan. “Waarom heb je het nu over appels?” Ik legde uit dat het een uitdrukking is. Hij vond het grote onzin. “Wat hebben die appels ermee te maken? Waarom vallen ze uit de boom? Oma lijkt toch niet op een boom?” Ik ben er nooit in geslaagd de relevantie van dit prachtige Nederlandse gezegde duidelijk te maken. De volgende keer zal ik op mijn tong bijten als ik weer eens creatief met taal wil zijn!