Eetregels zijn het probleem, niet de oplossing

    742

    Eetregels. Heb jij ze? Regeltjes die je zelf bedacht hebt om je eetgedrag onder controle te houden? Denk bijvoorbeeld aan ‘ik eet niet na 19 uur’, ‘ik eet geen tussendoortjes’ of ‘doordeweeks snoep ik niet’. En werken ze voor je? Echt? Ook op de langere termijn? Ik betwijfel het.

    “Ik mag toch zeker zelf wel bepalen wat ik eet?”

    Eetregels werken namelijk op termijn vrijwel altijd een opstandige reactie in de hand. Zo’n “schijt aan alles en iedereen, nu pak ik gewoon waar ik zin in heb”-reactie. Herkenbaar? We moeten al zoveel in ons leven en er zijn al zoveel regels (geschreven en ongeschreven) waar we ons aan dienen te houden, dat al die extra regels over eten het er niet makkelijker op maken.

    Als mensen houden we namelijk helemaal niet van regels, we willen graag een bepaalde mate van autonomie ervaren. Het gevoel dat we zelf kunnen en mogen beslissen wat we willen doen. Daarom hebben we ook de neiging om ons van tijd tot tijd lekker niet aan die regels te houden en gewoon te doen waar we zelf zin in hebben. Heel logisch en ook eigenlijk wel heel fijn. Alleen als we daardoor “losgaan” voelt dat als “zwak” en voelen we ons naderhand vaak slecht over onszelf. Het sterkt ons in de overtuiging dat we niet te vertrouwen zijn rondom eten en dat we regels nodig hebben om onszelf onder controle te houden. Dus pakken we de regels er maar weer bij en gaan we ze weer proberen op te volgen. Met als gevolg dat er uiteindelijk toch weer een “schijt aan alles en iedereen, nu pak ik gewoon waar ik zin in heb” reactie optreedt en we weer terug bij af zijn…

    Zonder regels, geen drang om los te breken

    Alleen als er regels zijn, kun je je “gevangen” voelen en de neiging krijgen “los te gaan” en alleen als er regels zijn kun je die breken en het dus “fout” doen. Dus eetregels zijn echt onderdeel van een onevenwichtige relatie met eten en het is essentieel dat we die leren loslaten… Hoe eng ook. Want zonder regels, is er geen houvast en hoe moet dat dan?

    “Als ik geen regels meer zou hebben rondom eten, wat ik wel of niet mag/kan eten en wat wel of niet goed of fout is, wat dan? Hoe krijg ik dan ooit mijn eetgedrag onder controle? Hoe kom ik dan van mijn eetbuien af? Hoe kan ik dan ooit afvallen en op gewicht blijven?”

    Zomaar wat vragen die ik dagelijks voorbij hoor komen in mijn praktijk of via persoonlijke berichtjes, mails of social media. Het is blijkbaar heel beangstigend om de regels (die inmiddels al lang hebben bewezen NIET voor jou te werken) los te laten. Want als je die loslaat, heb je geen houvast meer. Geen duidelijkheid. Geen meetlat om vast te stellen of je het wel “goed” doet. En dat is eng. Vooral als je de overtuiging hebt dat je niet te vertrouwen bent rond eten (“als er chocola in huis is, dan gaat het op”) of als je ervan overtuigd bent dat je verslaafd bent aan eten/suiker. Dan voelt het alsof je die regels nodig hebt om jezelf te beschermen. Tegen jezelf.

    “Maar ik ben niet te vertrouwen rondom eten”

    Het gaat natuurlijk al “mis” bij de overtuiging dat je niet te vertrouwen bent rondom eten, dat je “verslaafd bent” en dat je jezelf in bescherming zou moeten nemen tegen jezelf. Want wees eens heel eerlijk; hebben deze overtuigingen je geholpen? Werken ze echt voor je? Zit je lekker in je vel en ben je blij met jezelf, je lijf en je gewicht? Ben je tevreden met je eetgedrag en eetgewoontes? Kun je zonder schuldgevoel genieten van lekker eten? En kun je na 2 stukjes chocola de rest van de reep zonder problemen terug in de kast leggen? Of struggle je al jaren met je lijf en je zelfbeeld, heb je al tig diëten geprobeerd, voel je je regelmatig schuldig over een koek of stukje taart, is je dag mislukt als je iets hebt gegeten wat je niet had ingepland en gaat de reep altijd op? Juist, dat bedoel ik…

    Wordt het dan niet eens tijd om de overtuigingen die je hebt over jezelf en je eetgedrag onder de loep te nemen? Want alles valt of staat met de overtuigingen die je over jezelf hebt geformuleerd en bent gaan geloven. Zodra die veranderen, verandert ook het beeld dat jij van jezelf hebt. Je leert op een andere manier naar jezelf kijken en je leert jezelf veel meer waarderen! Een heel fijn bijkomend voordeel is dat je dan ook gaat merken dat je geen eetregels meer nodig hebt. Dat het veel makkelijker wordt om naar je lijf te leren luisteren (in plaats van naar je hoofd) en dat je weer echt kunt genieten van eten. Hoe fijn is dat?

    Diana van Dijken is Voedingspsycholoog en Acceptatie en Commitment Therapeut en is gespecialiseerd in het begeleiden van vrouwen met gewichtsproblemen en eetproblematiek.