Home Blogs Goed doodgaan, hoe doe je dat?

Goed doodgaan, hoe doe je dat?

0

Twee jaar geleden stond ik precies tussen kerst en oud en nieuw op een begraafplaats, we gingen mijn nicht begraven. De dag ervoor at ik nog liggend op de bank de restjes van het kerstdiner. Morgen zou ik starten met de oliebollen en appelflappen. Maar vandaag gingen we haar begraven. Het miezerde koude regen. En omdat binnen een andere uitvaart gaande was, moesten we buiten in een witte partytent wachten. “Fijne party is dit”, zei ik fluisterend tegen mijn zus, hopend iets van spanning te breken.
Maar zij hield, net als iedereen in de tent, haar ogen strak gericht op het grind onder haar voeten. Totdat de familie eraan kwam met de kist. Mijn familie, mijn lieve nicht. Mijn keel snoerde zich dicht.

“Doodgaan doe je maar een keer. Dus je kunt het maar beter goed doen. Maar hoe doe je het goed?” Het is twee jaar later als ik deze tekst lees van redacteur Gebke. Ik krijg de rillingen. En nu ik die woorden opschrijf weer. Doodgaan doe je, maar hoe doe je dat goed? En hoe deed zij het?

We hadden het weinig over de dood, maar we wisten dat die op de loer lag

Nee, dan het begin van het leven. Je geboorte, dat doe je ook maar een keer. Als baby beleef je dat niet bewust, maar als aanstaande moeder des te meer. De informatiehonger (hoe ben je ‘goed’ zwanger?) is oneindig. Je raakt niet uitgelezen en uitgepraat over wat het best is voor je baby. En dan, als de bevalling goed is gegaan, is de euforie enorm. In de buurt zie ik opgeblazen ooievaars die net zo hoog zijn als de slaapkamerramen op de eerste verdieping. Hallo mensen! Hier is spiksplinternieuw leven!

Goed doodgaan, dat is een ander verhaal. Niet over praten, wegkijken en mond dicht. Gebke ging daarover in gesprek met filosoof Babs van den Bergh (betrokken bij de euthanasiewetgeving) en Willeke Stadtman (euthanasie-arts bij de Levenseindekliniek). Ons collectieve zwijgen over de dood is niet meer dan logisch, lees ik. “Een normaal, gezond mens zal alles doen om te overleven. Daarom is er ook zo weinig ruimte voor de dood. We zijn op het leven gespitst.” En: “We hadden het weinig over de dood, maar we wisten dat die op de loer lag.”

Het is geen vrolijk, maar wel een prachtig begin van deze gezondNU, een magazine over gezond zijn en gezond blijven. De dood ligt op de loer, overal, altijd en bij iedereen. Maar tot die tijd zijn we gespitst op het leven. Niet meer dan dat.

“Jullie leerden me praten en lopen, maar nu moet ik van jullie mijn mond houden en stilzitten”, zegt mijn zoon wijsneuzerig.

201646-jose-leeuwenkamp-blogJe hebt gelijk, denk ik. Wat ben ik een sukkel. Leven is lopen en praten, doen en denken. Je mond dichthouden en stilzitten als je eigenlijk wilt bubbelen en bruisen, dat heeft weinig te maken met voluit leven.
Ging ze ‘goed’ dood, mijn nicht? Ik hoop het wel, ze hield in elk geval nooit haar mond en reisde de hele wereld over. Veel te jong overleden, maar desondanks veel gezegd en veel gedaan. En dat is een enorm stralend, troostend en krachtig lichtpunt.

José Leeuwenkamp
Hoofdredacteur gezondNU