Je best doen

    312

    ‘Je best doen is altijd goed genoeg’. Dat is sinds jaar en dag de lijfspreuk in ons gezin. Ik roep het al tegen de kinderen sinds de veterstrikdiploma’s, zwemlessen, avi-leestoetsen en alles wat bovengemiddelde druk oplegt. Het zijn woorden van troost, bedoeld om de gevoelde druk te verzachten en alles even te relativeren. Ook al lukt het nu misschien even niet, het is oké.

    Toen ik de woorden jaren geleden voor het eerst uitsprak, had ik niet kunnen vermoeden dat ze zo’n enorme lading zouden krijgen als tijdens het opvoeden van onze jongste zoon. Er is geen dag voorbij gegaan in de afgelopen twaalf jaar dat hij niet voor iets moet vechten. Zijn autisme is altijd aanwezig en wat voor ons simpele of geautomatiseerde handelingen zijn, zijn voor hem ‘denk en wat doe ik’ en ‘kan ik het of kan ik het niet’ momenten. Als ook maar iets anders is dan normaal, veroorzaakt dat stress. En hoe vaak verloopt iedere dag hetzelfde? Nooit dus.

    Als we ergens heen gaan, gaat bij hem de scan aan. Hij raakt van slag als de ruimte te druk is, als het er anders ruikt, als er veel mensen zijn, als de lichten fel zijn, als er onbekende of harde geluiden zijn, als het te warm is. Dan moeten we naar huis en dat voelt als falen voor hem. Zo zielig. En dan komen de bekende woorden: “Je hebt het geprobeerd, je hebt je best gedaan. Het is goed.” Dat onbehaaglijke gevoel krijgt hij ook als er onbekend eten op tafel staat, als de radio aanstaat en hij de muziek onprettig vindt, als er iets in de klas verandert, als er iets speciaals op het programma staat. ‘Sorry mama, het lukt me niet”. Geen probleem schatje, en dan rollen de woorden weer over mijn tong. Ik meen ze altijd, echt. Ik snap zijn gevoel en ik hou van hem zoals hij is. Maar soms word ik gek, dan lukt het me niet om voortdurend alles aan te passen. Dan sta ik aan het eind van de dag uitgeput, met tranen in mijn ogen omdat ik de jus die hij bij de aardappels wil, heb laten droog koken tot een onherkenbaar prutje. Dan voel ik ineens twee slungelige armen om me heen en zegt dat bijzondere mannetje: “Geeft niet mama, je best doen is altijd goed genoeg.” Ja, die komt binnen…