Kleine daden maken een groot verschil

    473

    Ik maak momenteel een reis door India. Overal waar ik kom zie ik mensen, inclusief zeer jonge kinderen, bedelen en naar voedsel zoeken. En ik zie vooral de ontwijkende reacties van de toeristen om me heen. Alsof ze er niet eens zijn.

    Ik zag gisteren een tiental toeristen zonnen naast twee kinderen die een beetje verderop een half opgegeten banaan uit de vuilnisbak haalden en opaten. Even later kwamen ze langs met een bedelend gebaar. De toeristen deden gewoon of ze er niet waren en gingen verder met streven naar… een bruin kleurtje? Rust? Het tafereel heeft me tot in het diepst van mijn hart geraakt. Hoe komt het toch dat we dit oké vinden? Dat we ons tevreden voelen over onze zonvakantie aan het strand terwijl zulke dingen zich onder onze ogen afspelen?

    Wanneer we mensen om aalmoezen zien vragen, maken we ons volgens mij allerlei fabeltjes wijs om de pijn van de situatie, en die persoon, niet te hoeven voelen. We vertellen onszelf dat het toch niets uitmaakt om hulp te bieden of dat die persoon niet echt honger heeft, dat het oplichterij is en hij of zij toch maar zal gaan drinken met het geld. Herkenbaar?
    Het zijn verhalen die volgens mij niets anders zeggen dan: ik wil dit niet zien of voelen. En we maken onszelf wijs dat onze visie ‘de waarheid’ is waardoor we een aangenaam gevoel van controle en zekerheid krijgen. En… we hoeven ons op die manier niet slecht of schuldig te voelen.

    Voor mij begint een mindful levenshouding met het bewustzijn, het werkelijk zien van de (pijn van de) ander en jezelf in de plaats van in de mist van je eigen geest te vertoeven. Het betekent helder kijken, helder zien en voelen wat er gebeurt. Het betekent je emoties toelaten om er te zijn, in de plaats van je ogen te sluiten en snel door te wandelen. Mindfulness gaat niet om het opgaan in je eigen wereld en eindeloze navelstaarderij, integendeel! Het gaat om bewust aanwezig zijn in het hier en nu met een heldere, open, milde blik.
    Een mindful levenshouding vraagt om de bereidheid om de verhalen van je geest te doorzien. Het klopt niet dat het niets uithaalt om een iemand een keer een klein beetje te helpen. Het maakt weldegelijk iets uit voor die unieke persoon op dat moment.

    Het is volgens mij ook niet helpend om alles als ‘oplichterij’ te bestempelen. De kinderen die hier in India op het strand bedelen zouden kunnen aangestuurd worden door oplichters. Dat klopt. Maar klopt het dan ook dat je je hart moet sluiten en gewoon doordoen? Of een man die bedelt om zijn verslaving te sponseren, is die dan geen tweede blik waard? Zijn dat dan geen tragische uitingsvormen van een immens lijden?
    In de plaats van door te lopen, kan je misschien gewoon creatief zijn en bedenken welke kleine actie een klein beetje zou kunnen helpen? Met de nadruk op klein, want dat is al heel veel! Door iets ‘groots’ te willen doen, gebeurt er meestal gewoonweg niets.

    Ik zag gisteren een tienjarig meisje bedelen die haar eenjarige zusje op haar arm droeg. Ik stelde haar voor om samen naar de winkel te gaan. Ze was in het begin erg wantrouwig, en vreesde volgens mij dat ik nadien op mijn beurt iets van haar zou verlangen. Toen ze door had dat ze gewoon mocht kopen wat ze nodig had, zonder verdere verwachting, fleurde ze helemaal op. Mensen zeiden me vooraf dat deze actie niets zou uithalen omdat ze toch geen honger heeft: het is niet ‘echt’. Dat klopte. Maar wat is ‘echt’? Ze kocht enkel wat rijst en pasta. Maar verder kocht ze afwasmiddel, waspoeder, sponsjes, Dettol, talkpoeder en andere producten voor haar zusje, een schriftje en balpen. Geen eten, maar wel zaken die nodig zijn om een menswaardig bestaan te leiden. Ze draagt wellicht op haar jonge leeftijd al een heel huishouden en verantwoordelijkheden en zorgen die wij ons niet eens kunnen voorstellen. Was dat dan niet weer een verhaal om te zeggen dat ze ‘toch geen honger heeft’? Alsof daarmee de kous af is.

    Op het einde koos ze voor haar zusje en zichzelf een ijsje. Haar ogen glinsterden en ze kon niet wachten om ervan te smullen. Pas toen besefte ik werkelijk dat ze nog maar een jong kind is, dat wellicht niets liever zou doen dan eens een dag zorgeloos te kunnen spelen.