Reken af met gedachteloos eten

    729

    Is die zak chips bij jou ook altijd zo snel leeg als je een film zit te kijken? Zijn de snoepjes tijdens het autorijden bij jou ook op voordat je er erg in hebt? En vraag jij je ook wel eens af hoe het toch kan dat je gebakje verdwenen is voordat je het doorhebt als je op een verjaardag bent? Op die momenten eet je gedachteloos. Zonder erover na te denken. Zonder echt te proeven en dus ook zonder er echt van te genieten. Hartstikke zonde natuurlijk als je er goed over nadenkt. Want als je dan toch iets lekkers eet, geniet er dan in ieder geval van.

    Gedachteloos eten

    Gedachteloos eten is niet alleen zonde, het werkt op termijn ook overgewicht in de hand. Doordat je er met je hoofd niet bij bent, eet je al snel meer dan nodig is. Je voelt minder goed of je al vol begint te raken. Daarnaast heb je ook eerder weer trek als je zonder aandacht hebt gegeten. Je hersenen hebben minder goed geregistreerd dat je hebt gegeten en geven al eerder weer een seintje af dat het tijd is voor iets nieuws. Of dat nu na iets te snacken is of na een gewone maaltijd, maakt niet uit. Als je je bakje yoghurt op eet terwijl je op Facebook zit te scrollen, heb je je aandacht niet bij je ontbijt. Eet je je boterhammetjes terwijl je je mail bij werkt, dan zijn je hersenen bezig met die mails. Niet met je lunch. En eet je je avondeten voor de tv, dan registreer je die maaltijd echt minder goed. Voor je hersenen zijn de verhaallijnen van je serie veel interessanter.

    Mindful eten

    Het tegenovergestelde van gedachteloos eten is mindful eten. Met aandacht dus. Dat houdt in dat je bij elk eetmoment je aandacht bij het eten houdt. Zonder tv, laptop of telefoon die om je aandacht schreeuwen. Maar gewoon aan tafel, zonder ruis. Natuurlijk kan het zijn dat de radio aan staat, dat er andere mensen bij je aan tafel zitten of dat je kinderen om aandacht vragen. Het is echt niet nodig om je af te zonderen en helemaal alleen een stil plekje op te zoeken. Maar je aandacht is wel bij het eetmoment. Ook je familie, collega’s of vrienden met wie je aan tafel zit, gaan immers eten. Het draait op dat moment om het eten.

    Fysieke en mentale verzadiging

    Wanneer je met aandacht eet proef je veel beter wat je eigenlijk aan het eten bent, heb je de eerste signalen van verzadiging veel beter door en stop je makkelijker met eten voordat je teveel eet. Ook heb je langer plezier van een verzadigd gevoel, omdat het ook voor je hersenen een echt eetmoment was. Verzadiging is namelijk veel meer dan een volle maag. Het bestaat uit een fysieke component èn een mentale component. Fysiek gezien zit je vol of ben je verzadigd als je voldoende hebt gegeten en de maaltijd bestond uit een combinatie van complexe koolhydraten, vetten en eiwitten. Mentaal ben je pas verzadigd als je de tijd hebt genomen voor je maaltijd, je er met aandacht van hebt gegeten en je er ook echt van hebt genoten.

    Eet je te snel dan komt de fysieke verzadiging pas als je al teveel hebt gegeten en blijft de mentale verzadiging vaak helemaal achterwege. Eet je zonder aandacht, dan heb je mentaal geen verzadigd gevoel omdat het voelt alsof je helemaal niet hèbt gegeten. En geniet je niet van je eten (omdat het niet zo lekker was), dan raak je mentaal niet verzadigd en hou je trek in iets ‘lekkers’ erna.

    Mindful eten in de praktijk

    Mindful eten kent dus vele voordelen en het is absoluut de moeite waard het eens uit te proberen. Dus neem de proef op de som en volg de instructie:

    • Pak iets te eten, bij voorkeur iets wat je lekker vindt en regelmatig eet.
    • Ga aan tafel zitten en kies daarvoor de eerste keer een rustige omgeving.
    • Kijk naar wat er op je bord ligt. Wat zie je precies? Ziet het er lekker uit? Welke kleuren vallen je op? Zie je iets wat je nog nooit eerder was opgevallen?
    • Ruik aan wat er op je bord ligt. Hoe ruikt het? Sterk of mild? Ruikt het lekker?
    • Neem een klein hapje en proef de afzonderlijke smaken en structuren. Wat proef je nu eigenlijk. Is het zoet of zuur? Bitter of zout? Vind je het echt lekker? Of eigenlijk niet? Is het warm of koud? Voelt het korrelig aan in je mond of juist glad? Is het een aangenaam gevoel in je mond? Heb je zin in een volgende hap?
    • Concentreer je ook bij de volgende happen op de smaak en structuur en probeer op te merken of dat verschil maakt met hoe je normaal gesproken datzelfde eten zou nuttigen.

    Neem de komende dagen eens echt de tijd voor alles wat je eet. Of dat nu je ontbijt is of je avondeten, een verantwoord tussendoortje of een romige slagroomtruffel. Je zult merken dat het echt heel veel verschil maakt en dat met aandacht één bonbon eten, vele malen meer voldoening geeft dan er gedachteloos tien naar binnen proppen…

    Diana van Dijken is Voedingspsycholoog en Acceptatie en Commitment Therapeut en is gespecialiseerd in het begeleiden van vrouwen met gewichtsproblemen en eetproblematiek.