Waarom veranderen zo lastig is

    712

    Anne komt mijn spreekkamer binnen lopen voor de intake. Al voordat ze goed en wel zit, gaan de sluizen open. Ze doet huilend haar verhaal. Ze wil zo graag afvallen en is daar naar eigen zeggen ook heel goed in, maar het lukt gewoon niet de kilo’s er ook af te houden. Ze valt steeds weer terug in haar oude gedrag en komt dan alles weer terug aan, vaak met een paar kilo extra. Ze weet dat het nodig is; ze heeft last van haar knieën, beginnende diabetes en ze past nauwelijks meer in de achtbaan met haar kinderen. En toch lukt het haar niet haar eetgedrag blijvend te veranderen.

    Anne staat hierin niet alleen, veranderen is ook echt heel lastig. Maar waarom eigenlijk? Waarom lukt het ons niet gewoon om het gedrag dat ons niet aanstaat, te veranderen?

    Wat je ook wilt veranderen; of dat nu je eetgedrag is of je kritische blik op jezelf, of je nu meer wilt bewegen of juist minder wilt snoepen, als het je tot op heden nog niet is gelukt, heeft dat ongetwijfeld te maken met één of meerdere van deze redenen.

    1. Je neemt de negatieve of saboterende gedachten die je hebt over jezelf, je gedrag en/of je doel voor waarheid aan.
    2. Je houdt niet van ongemak en probeert dat dus te vermijden.
    3. Je hebt onhaalbare doelen gesteld.
    4. Je vindt het doel dat je hebt gesteld stiekem niet echt belangrijk.

    Geloof me nou maar, het zit hem vrijwel altijd in één of meerdere van deze redenen.

    Saboterende gedachten

    1. Je neemt de negatieve of saboterende gedachten die je hebt over jezelf, je gedrag en/of je doel voor waarheid aan.

    Stel je wilt eigenlijk wel graag 10 kilo afvallen, maar je hebt het in het verleden al vaker geprobeerd en toen is het keer op keer niet gelukt. Je viel wel wat af, maar je kwam ook weer aan. Of het afvallen lukte gewoon überhaupt niet. Daardoor heb je waarschijnlijk de gedachte ontwikkelt “het lukt me toch nooit”, “ik ben hier niet goed in”, “dit gaat toch niet werken” of “eerst zien, dan geloven”. Door deze gedachten te geloven, ze voor waarheid aan te nemen, saboteer je je poging om af te vallen al direct vanaf het begin. Want waarom zou je je best doen als het je toch niet gaat lukken, je er niet goed in bent en je toch al weet dat het niet gaat lukken?

    Ongemak

    1. Je houdt niet van ongemak en probeert dat dus te vermijden.

    Stel je wilt nog steeds wel graag die 10 kilo afvallen en je hebt bedacht dat gezonder eten en meer bewegen daarvoor een goede strategie is. Dat betekent dat je na gaat denken over wat gezond eten is, dat je wellicht andere boodschappen in huis gaat halen, dat je misschien andere gerechten op tafel gaat zetten, dat je jezelf wat vaker beperkingen op zult leggen als het gaat om snoepen en snacken, dat je misschien af en toe honger hebt, dat je vaker gaat bewegen of sporten, vaker de fiets pakt dan de auto, af en toe spierpijn hebt etc. Op de korte termijn leveren al deze veranderingen echt wel wat ongemak op. Het is anders dan dat je het voorheen deed en dat voelt nog niet vertrouwd. Daar houden we gewoon niet van, dus zijn we al snel weer geneigd terug te gaan naar onze oude vertrouwde manier van doen. Zonder ongemak…

    Onhaalbare doelen

    1. Je hebt onhaalbare doelen gesteld.

    Stel je wilt nog steeds graag diezelfde 10 kilo afvallen. Maar dan wel binnen 4 weken. Of terwijl je ook tegelijkertijd gaat stoppen met roken. Of terwijl je er eigenlijk stiekem niets voor wilt doen. Op deze manier is je doel gedoemd te mislukken. En toch doen we het keer op keer. We stellen onszelf doelen, waarvan we van te voren eigenlijk al wel weten dat het nooit kan lukken. We leggen keer op keer de lat veel te heel hoog voor onszelf, falen en stoppen er dan maar helemaal mee.

    Geen motivatie

    1. Je vindt het doel dat je hebt gesteld stiekem niet echt belangrijk.

    Stel je wilt 10 kilo afvallen, maar alleen omdat je vanuit de media het idee krijgt dat slanker, beter is. Of omdat de huisarts je heeft gezegd dat je echt moet afvallen. Of omdat je partner je te dik vindt. In deze gevallen probeer je je gedrag te veranderen, zonder echte motivatie van binnenuit. En wanneer jij je doel niet echt belangrijk vindt, ga je er nooit voor de volle 100% voor. Want waarom zou je? Het is toch eigenlijk niet echt belangrijk? Einde afval poging…

    Welke van deze punten herken je als jouw knelpunt? Hoe saboteer jij onbewust je pogingen om te veranderen? Nu je dat hebt vast gesteld, is het tijd om daar wat aan te doen!

    En actie!

    Stel jouw knelpunt is vooral punt 1. Je neemt de negatieve of saboterende gedachten die je hebt over jezelf, je gedrag en/of je doel voor waarheid aan. In dat geval is het belangrijk dat je leert afstand te nemen van je eigen gedachten, waardoor ze je niet meer in de weg zitten. Je hebt gedachten, je bent ze niet!

    Stel jouw knelpunt is vooral punt 2. Je houdt niet van ongemak en probeert dat dus te vermijden. Dan is het belangrijk dat je gevoelens van ongemak leert accepteren. Zodat het ervaren van ongemak geen struikelblok meer hoeft te zijn. Ongemak accepteren, kun je leren.

    Stel jouw knelpunt is vooral punt 3. Je hebt onhaalbare doelen gesteld. Stel dan nieuwe haalbare doelen, zodat je keer op keer een succeservaring zult hebben en daardoor gemotiveerd blijft om door te gaan en dit keer wel echt je doel zult behalen. Want dat kan.

    Stel jouw knelpunt is vooral punt 4. Je vindt het doel dat je hebt gesteld stiekem niet echt belangrijk. Vraag je dan eens af of dat wel echt waar is, of dat je eigen gedachten je daarbij in de weg zitten. Ga daarna op zoek naar een doel dat voor jou wel echt van belang is. Waar je wel echt voor wilt gaan. Want hoewel het originele doel wellicht niet belangrijk voelt, is de achterliggende waarde dat meestal wel. Die moet je alleen even zien te vinden en te voelen…

    Diana van Dijken is Voedingspsycholoog en Acceptatie en Commitment Therapeut en is gespecialiseerd in het begeleiden van vrouwen met gewichtsproblemen en eetproblematiek.