Zo leef je langer en gezonder – 5 tips

    1102
    Dr. Maaike de Vries, bloggen gezondNU
    Foto door Hester Doove

    Wat is er eind januari nog over van je goede voornemens? Tijdens de feestdagen nam je je misschien voor dat 2020 het jaar zou worden om serieus kilo’s te verliezen, te stoppen met roken, echt gezond te eten, minder alcohol te drinken of om in beweging te komen. Het klonk als een goed idee; vaker met de fiets naar het werk, alleen in het weekend een wijntje en zeven euro of meer verdienen met elk pakje sigaretten minder.

    De realiteit leert dat het veel mensen niet lukt hun goede voornemens vol te houden. Het nieuw aanschafte jaarabonnement voor de sportschool, de legpress en de virtuele les Zumba bleken bij nader inzien toch minder aantrekkelijk. Weet je eigenlijk nog wel waar het pasje ligt? En als je eerlijk bent, als het buiten grijs, nat en koud is, winnen friet en stoofvlees het toch van komkommers en bleke tomaten. En ja, druk, druk, druk, na een dag vol stress en gedoe heb je die bonbons, dat sigaretje of glas koele Chardonnay echt verdiend. Niets menselijker dan dat. Toch zijn goede voornemens niet helemaal gek. Een goede leefstijl draagt namelijk bij aan een langer en gezonder leven.

    Dat wisten we natuurlijk al lang, maar onderzoekers van de Amerikaanse universiteit Harvard toonden het nog een keer aan*. Heel duidelijk en overtuigend. Dertig jaar lang onderzochten ze de leefstijl en gezondheid van een groep van ruim 111 duizend mensen. Zo konden ze zien hoe het in de loop van de tijd gaat met mensen die helemaal niet of juist heel gezond leven. Wie worden oud, en hoe dan, en wie niet? De onderzoekers keken naar zaken die de kans verkleinen op ziekte en vroeg overlijden.

    De mensen die heel gezond leefden, deden tenminste vier van de volgende dingen: ze aten gezond, ze rookten niet, ze bewogen voldoende, ze dronken matig en ze hadden een gezond gewicht. De mensen die niet gezond leefden, deden dit allemaal niet. Wat bleek? Vrouwen van vijftig zonder kanker, hart- en vaatziekten of diabetes type 2, maar met een ongezonde leefstijl hadden gemiddeld nog 31,7 jaar te leven. Hun leeftijdgenoten met een supergezonde leefstijl gemiddeld nog 41,1 jaar. Bijna tien jaar meer dus. Bovendien kregen zij gemiddeld pas te maken met kanker, hart- en vaatziekten of diabetes type 2 op een leeftijd dat de gemiddelde deelnemer uit de andere groep al overleden was. De onderzoekers concludeerden verder dat 90 procent van de diabetes type 2 en 80 procent van de meest voorkomende hart- en vaatziekten evenals de helft of meer van alle overlijdens aan hart- en vaatziekten en kanker zijn toe te schrijven aan leefstijl.

    Een groot deel van ziekte en vroegtijdig overlijden kan dus worden voorkomen door anders te leven. En het mooie is dat het nooit te laat is om je leefstijl aan te passen en zo je kansen te vergroten op een langer en gezonder leven. Daarmee kun je op 1 januari beginnen maar ook vandaag. En hou het dan niet bij goede voornemens, maar doe het gewoon. En zet door, het hele jaar lang, met de volgende tips:

    1. Stel haalbare doelen

    Drie keer per week om zes uur ’s ochtends 100 banen zwemmen houden de meeste mensen niet lang vol. Een keer per week naar de zwemclub lukt vaak wel. Wees realistisch. Iets waarvan je nu al weet dat het een onmogelijk zware opgave is, hou je niet vol.

    2. Kies dat wat je aanspreekt

    Hou je niet van wielrennen en lust je geen spruitjes, dwing jezelf dan niet te gaan wielrennen en spruitjes te eten. Kies voor iets wat je wel aanspreekt, zoals tennis of boksen, bloemkool of courgette.

    3. Denk niet in alles-of-niets

    Nooit meer mogen snoepen is een straf. Gun jezelf af en toe een stuk appeltaart met slagroom, of iets anders wat je lekker vindt. Alleen niet elke dag.

    4. Denk in alles-of-niets als het om roken gaat

    Stop, stop, stop! Laat de sigaret die je net hebt gerookt je laatste zijn.

    5. Zoek hulp

    Je hoeft niet alles alleen te doen. Lukt het niet om zelf te stoppen met roken of je overgewicht kwijt te raken? Je kan op verschillende manieren steun krijgen. Lees een boek, schrijf je in voor een programma of challenge, of bespreek het met je huisarts. Misschien kom je in aanmerking komt voor stoppen met roken begeleiding of een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI).

    *Yanping Li e.a. Healthy lifestyle and life expectancy free of cancer, cardiovascular disease, and type 2 diabetes: prospective cohort study. British Medical Journal 2020; 368

    Dr. Maaike de Vries is gezondheidswetenschapper en eigenaar van Springh, buro voor innovatie en strategie in de zorg. Ze schreef meerdere bestsellers, waaronder ‘Hoe word ik een Supervetverbrander’ (2018) en ‘Eet Beter in 28 dagen’ (2018). Maaike is dol op sport (hardlopen, powerpump en yoga) en woont met haar man en pubers bij de duinen en de zee.