Bevallen

Een bevalling is een enorme fysieke inspanning die ook emotioneel de boel op zijn kop zet. Er is heel veel over een bevalling te zeggen, maar eigenlijk ook heel weinig omdat het per vrouw zo verschilt. Het is echter goed te weten wat er gebeurt in je lichaam – en waarom.

Algemeen | Klachten | Stappenplan | Na de bevalling | Tips & vragen

Algemeen

Weeën bij bevalling verschillen

Bij een bevalling wordt de baby uit de baarmoeder gedreven door de weeën; het ritmisch samentrekken van de baarmoederspieren. De manier waarop dat gaat, verschilt per bevalling. Is dit het eerste of tweede kind dat de moeder baart? Hoe ligt het kindje – in stuit of netjes met zijn kin op de borst? Hoe groot is de baby? Is de moeder fit of juist ziek? Zetten de weeën door of stokken ze?

Tekenen dat de bevalling start

  • Regelmatige samentrekkingen van de baarmoeder (om de drie minuten);
  • Het verliezen van de slijmprop die de baarmoeder afstoot;
  • Het breken van de vliezen (verlies van vruchtwater) – bel een verloskundige of arts als het vruchtwater geel of groen is.

Bij volledige ontsluiting (de baarmoedermond heeft zich geopend tot tien centimeter) mag worden meegeperst.

Klachten

Een bevalling is een ingrijpende lichamelijke gebeurtenis. Hierbij kunnen verschillende klachten en complicaties voorkomen. Dit zijn de meest voorkomende:

  • Stuitligging of afwijkende ligging. Een baby draait zich in de laatste paar weken om in de baarmoeder. Sommige baby’s blijven echter met het hoofd omhoog liggen of draaien maar deels. Soms kan een baby nog handmatig gedraaid worden, maar in veel gevallen leidt het ook tot een keizersnede.
  • Inscheuren of -knippen. Bij de meeste vrouwen ontstaan er tijdens de bevalling kleine scheurtjes in het weefsel van het geboortekanaal. Als deze scheurtjes vanzelf groter worden, spreken we van inscheuren. Artsen knippen soms de huid in om de bevalling sneller te laten verlopen.
  • Afwijkend geboortekanaal. Sommige vrouwen hebben een nauwer geboortekanaal waardoor de baby moeilijk kan indalen. Als de baby lang in het geboortekanaal blijft, kan de huid daar slapper en dunner worden. Het is daarom zaak om de bevalling zo snel mogelijk te besluiten nadat hij begonnen is.
  • Hoge bloeddruk. Sommige vrouwen hebben in de laatste maanden van hun zwangerschap last van hoge bloeddruk. Dit kan ook tijdens de bevalling voor problemen zorgen.
  • Aambeien. Tijdens de zwangerschap kun je hier meer last van krijgen. Het persen tijdens het bevallen kan deze klachten verergeren.

Stappenplan

Wat te doen met weeën?

De baarmoeder is een spier. Als daar spanning opkomt, gaat de ontsluiting minder makkelijk. Om die reden is alles wat ontspant tijdens een bevalling goed. Wat ook verkrampend werkt, is verzet tegen de bevalling. Vrouwen die zich (onbewust) verzetten tegen de pijn, werken de bevalling tegen omdat de weeën niet goed doorzetten.

Hormonen tegen de pijn

Aan het eind van de zwangerschap en tijdens de bevalling produceert het lichaam zelf verschillende stoffen die de bevalling verder op gang helpen en de pijn verminderen.

  • Het hormoon prostaglandine zorgt voor voorweeën en het verweken van de baarmoedermond.
  • Oxytocine zorgt voor regelmatige weeën. Stress of angst verminderen de aanmaak van oxytocine echter. Hierdoor worden de weeën minder krachtig en verloopt de ontsluiting trager.
  • Endorfine komt vrij als vrouwen pijn ervaren bij de bevalling en helpt om de pijn te verdragen. Vrouwen die zich verzetten tegen de pijn maken minder endorfine aan.

Vrouwen die zich verzetten tegen de pijn maken minder endorfine aan.

Adrenaline

De aanmaak van endorfine wordt verstoord door adrenaline. De adrenalinespiegel stijgt als een vrouw schrikt of angstig is. Ook door onrust, schaamte, onvoldoende privacy en kou is er meer adrenaline. Als het adrenalinegehalte stijgt, neemt ook het oxytocine-gehalte af. Het gevolg is dat de bevalling langer duurt. De weeën kunnen zelfs even helemaal verdwijnen. Ook om die reden is warmte, rust en kalmte zo belangrijk tijdens een bevalling.

Na de bevalling

De eerste dagen na de bevallig

De eerste dagen heeft het lichaam vooral rust nodig om te herstellen.

  • Probeer veel te liggen en loop kleine stukjes.
  • Soms is het moeilijk voor moeders die rust in te bouwen; ze willen niets liever dan de baby aan iedereen laten zien. De vader kan in deze periode moeder en kind een beetje afschermen.
  • Kies na de bevalling voor voeding die rijk is aan vitaminen en mineralen. Een eventueel ijzertekort kan opgeheven worden door vlees, tarwekiemen, rozijnen en verse groente te eten.

Bekkenbodemspieren trainen

Bij elke vrouw raken de bekkenbodemspieren beschadigd door de bevalling. Om urinewegproblemen te voorkomen, is het belangrijk na een paar dagen te starten met oefeningen.

  • Train de spieren van de bekkenbodem. Deze spieren zijn te voelen als vrouwen doen alsof ze iets willen vasthouden met de vagina.
  • Span deze spieren vijf seconden aan en til ze daarna nog hoger op. Alsof de spieren in de lift zitten. Laat ze vier ‘etages’ stijgen. En laat ze daarna weer etage voor etage zakken. Doe dit vijf keer achter elkaar.
  • Oefen deze techniek een paar keer per dag.

Somber na je zwangerschap

Bijna alle vrouwen zijn zeer gelukkig met de geboorte van hun kind. Toch hebben veel jonge moeders ook negatieve, sombere emoties. Ze zijn dolblij, maar weten niet of ze het wel goed doen, bijvoorbeeld. De negatieve gevoelens kunnen te maken hebben met de grote lichamelijke veranderingen van de afgelopen tijd of een een reactie zijn op de psychische spanningen van de bevalling en het slaapgebrek.

Wat kunnen jij en je partner doen?

  • Een vriendelijke, begrijpende houding van je partner en familie is belangrijk.
  • Probeer stresssituaties te vermijden.
  • Neem de tijd voor wat lichaamsbeweging, het liefst buiten.
  • Let extra op de voeding: eet goed en gevarieerd.
  • Wees matig met koffie en alcohol
  • Roep professionele hulp in als je na een tijdje nog steeds last hebt van deze klachten.

Tips & vragen

Artikelen in het dossier

Advertorial

Dagelijks een regelmatige stoelgang

Iedereen heeft zijn eigen ritme, ook wat toiletbezoek betreft. Dat ritueel kan negatief worden verstoord door harde ontlasting, waardoor het alleen maar moeilijker wordt...

De 3 beste oefeningen voor je bekkenbodemspieren

Sterke bekkenbodemspieren voorkomen urineverlies, verbeteren je houding en maken seks zelfs spectaculairder. Reden genoeg dus om ze te trainen! Lees hier drie oefeningen voor...
Eet je lever gezond

Eet je lever gezond