Baanbrekend noemt Maarten Scholtes-Timmerman van TNO het, de bloedsuiker meten zonder vingerprik. Samen met het Diabetes Fonds werken de onderzoekers van TNO aan een nieuwe, pijnloze oplossing: de bloedsuiker meten met licht.

 

Scholtes-Timmerman: “We hebben een apparaat ontwikkeld dat een laserstraal door de huid stuurt en terugkaatst. Het signaal dat terugkomt bevat heel veel informatie over de biochemische samenstelling van de huid op dat moment. Een deel daarvan is de bloedsuikerconcentratie. We zouden allerlei informatie uit die teruggekaatste lichtbundel kunnen halen, het is eigenlijk de poort naar de lichamelijke gesteldheid, maar we focussen ons op de bloedglucose.”

Verstrooid licht

Hoe werkt het? De suikermoleculen in het bloed weerkaatsen het licht. Het verstrooide licht wordt vervolgens opgevangen door een ander apparaat dat dit omrekent in een bloedsuikerwaarde. Bijzonder is dat het apparaat dus ook ziet of de bloedsuiker daalt of stijgt. Dat is op dit moment alleen mogelijk met een zogenoemde continue glucosesensor (CGM) die niet voor iedereen wordt vergoed en die werkt met een naaldje in de huid. Het nieuwe apparaatje doet hetzelfde, maar gaat niet door de huid heen.

Betrouwbaar

De eerste proef met 100 mensen – met en zonder diabetes – in de Isala klinieken in Zwolle was een succes. De resultaten waren betrouwbaar en verschilden maar weinig van de waarden die via de gangbare bloedsuikermeters werden gemeten. Van september 2014 tot februari 2015 is het vervolgonderzoek uitgevoerd met ruim 400 patiënten.  Hierbij is nauwkeurig gekeken naar verschillende factoren die invloed hebben op de meting, bijvoorbeeld geslacht, leeftijd en huidtype. Alle signalen zijn opgeslagen in een database en de onderzoekers zijn nu bezig met analyseren van al die gegevens.

Uitlezen op smartphone

“Het beste resultaat krijgen we als we meten op de onderarm, net onder de ellenboog”, zegt Scholtes-Timmerman. “Die plek is ‘gebruiksvriendelijk’ doordat het makkelijk bereikbaar is – je gaat niet op je voet controleren bijvoorbeeld – en geeft een betrouwbaar resultaat. Wat we nu moeten doen is het apparaat verkleinen. Het is nog een te groot en te duur ‘laboratoriumapparaat’. Het moet zo handzaam worden dat het de concurrentie kan aangaan met andere bloedglucosemeters. We willen dat de meting binnen 5 seconden uitgevoerd kan worden. De waarde moet uit te lezen zijn op de smartphone. Het moet zo eenvoudig zijn dat een willekeurig persoon op straat binnen tien minuten zelf de meting kan doen.”

Nog even wachten

Naar verwachting is het eerste prototype over twee tot drie jaar klaar. Mits er voldoende financiering voor het onderzoek blijft. Want zoals bij veel projecten spelen de kosten ook een belangrijke rol. “We zoeken naar financiers om ons project af te ronden. Dat het kostenefficiënt is staat vast. Iemand met diabetes type 1 controleert zo’n 6 tot 8 keer per dag zijn bloedsuiker en elke teststrip kost ongeveer een euro. Reken maar uit: dat is zo’n 2000 euro per jaar. In aanschaf kan ons apparaat duurder zijn dan de huidige bloedglucosemeters, maar je hoeft geen strips te kopen. En het is een stuk gebruiksvriendelijker!”

Door: Nathalie Ekelmans