<-- NIET ACTIEF -->

Gezond eten is trendy, maar desondanks is veertig procent van de Nederlanders te zwaar en hebben inmiddels bijna een miljoen mensen diabetes. Is er meer aan de hand? Steeds vaker hoor je de term ‘hormoonverstorende stoffen’. Milieuverontreinigende stoffen die invloed zouden hebben op onze stofwisseling. Hoe zit dit precies?

Er komen steeds meer wetenschappelijke bewijzen dat blootstelling aan kleine hoeveelheden van sommige chemische stoffen het hormoonsysteem kan verstoren. Dit kan een rol spelen bij het ontstaan van onder meer obesitas en diabetes. Het gaat om de zogeheten endocriene disruptors (EDC’s). Dat wil zeggen: stoffen die het hormonale evenwicht van je lichaam verstoren, en daardoor je stofwisseling beïnvloeden.

Plastic, speelgoed en schoonmaakmiddelen

EDC’s komen in veel dagelijkse producten voor. Ze worden wereldwijd in miljoenen tonnen per jaar geproduceerd en gebruikt. EDC’s komen onder meer voor in bespoten groenten en fruit, voedselverpakkingen, blikjes, kleding, speelgoed, cosmetica, schoonmaakmiddelen en als brandvertragers in elektronische apparaten. Het is dus bijna onmogelijk om niet in aanraking te komen met deze EDC’s, omdat ze in lage hoeveelheden voorkomen in duizenden producten.

EDC’s en diabetes type 2

Met subsidie van het Diabetes Fonds loopt een onderzoek aan het UMCG naar het verband tussen EDC’s en de suikerstofwisseling. Onderzoekster Jana Van Vliet-Ostaptchouk van de afdeling Endocrinologie wil in dit onderzoek de relatie tussen EDC’s, verstoring van de suikerstofwisseling en een verhoogd risico op diabetes type 2 nagaan. Bovendien wil zij onderzoeken of dit risico verandert door erfelijkheid en leefstijl, zoals bewegen, voeding en wel of niet roken. Dit doet zij bij een groep gezonde mensen, mensen met overgewicht en 1500 patiënten met diabetes type 2 of een voorstadium daarvan.

Insulinegevoeligheid en de vetopname

“We meten de hoeveelheid BPA, ftalaten en parabenen in de 24-uurs urine van deze mensen. BPA of bisfenol is een chemische stof die gebruikt wordt om plastic mee te produceren, ftalaten zijn weekmakers voor plastic en veel cosmetische producten bevatten parabenen om ze goed te houden. Het is bekend dat deze stoffen invloed kunnen hebben op de insulinegevoeligheid en de vetopname. In ons onderzoek hopen we meer antwoorden te vinden op het hoe en waarom.”

Minder EDC’s

Mocht uit dit onderzoek blijken dat EDC’s er inderdaad mede schuldig aan zijn dat zo veel mensen diabetes type 2 krijgen, is dat een flinke stok achter de deur. Overheden kunnen dan maatregelen nemen om blootstelling aan milieuverontreinigende stoffen in te perken. Omdat al eerder bewezen is dat EDC’s gevaarlijk zijn voor kinderen en zwangere vrouwen, hebben onze buurlanden het gebruik van EDC’s al flink ingeperkt. Volgens critici loopt Nederland ver achter op dit gebied.

Kun je zelf iets doen om minder in contact te komen met EDC’s?

  • Je kunt minder plastic gebruiken. Je kunt beter voedselverpakking van glas, roestvrij staal en porselein kiezen dan plastic verpakkingen.
  • Let meer op de etiketten; kies bij voorkeur producten waar PVC-vrij of BPA-vrij op staat. Erkende keurmerken zijn bijvoorbeeld Ökotex, de Blaue Engel en biologische voedseletiketten.
  • Koop bij voorkeur biologische groente en fruit en geen groente uit conservenblikken.

Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Dr. A.M. Andersson van het Center of Endocrine Disruptors, Copenhagen University Hospital. De studie gaat in totaal vier jaar duren.