Non-stop zoeken artsen en onderzoekers naar informatie over kanker en steeds komen ze tot nieuwe ontdekkingen. Hoe kan het worden voorkomen? Wat zijn risicofactoren? En hoe werken behandelingen beter? Lees hier over vijf belangrijke ontwikkelingen in de behandeling en de preventie van (borst)kanker.

1. Radicaal verwijderen – niet altijd!

Om alle kankerhaarden te verwijderen, werd het gebied rond de borst vaak zo radicaal mogelijk verwijderd. Inmiddels is duidelijk dat het verschil in overleving vooral te maken heeft met de mate van uitzaaiingen. Er is nog een reden dat radicaal verwijderen niet (altijd) nodig is: de techniek is sterk verbeterd. De radioloog kan tegenwoordig de tumor in beeld brengen en deze zo goed markeren dat de chirurg de kankercellen heel precies kan uitsnijden. Maar het kan altijd beter, vinden artsen en onderzoekers. Bijvoorbeeld door antistoffen die zich ophopen, een ‘kleur’ mee te geven. Zo zijn ze nog beter zichtbaar, traceerbaar en behandelbaar.

2. Beter bestralen

Niet alleen het uitsnijden gaat preciezer, een tumor kan ook steeds preciezer worden bestraald. Hierdoor blijft gezond weefsel gespaard en kan de dosis worden verhoogd. Dit geeft een grotere kans op genezing met minder bijwerkingen.

3. Behandeling op basis van DNA

Het DNA uitpluizen van tienduizenden kankers; een bijzonder en precies werkje onder leiding van onderzoeker René Bernards van het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis. Met zijn databank is het mogelijk een ‘genetische vingerafdruk’ van kankergezwellen te maken. De kankergezwellen kunnen zo gerichter en effectiever worden bestreden. De tumoren worden onderscheiden op basis van de mutaties in het DNA. Ofwel, een geneesmiddel dat ontwikkeld is voor borstkanker, kan ook werken bij maagkanker als er sprake is van dezelfde DNA-verandering. Een andere manier van kijken naar kanker en de behandeling daarvan, dus!

4. Voorkom overgewicht

Er zijn niet alleen mooie ontwikkelingen op het gebied van behandeling, maar ook over de oorzaken en risicofactoren wordt steeds meer bekend. Zo blijkt dat overgewicht en obesitas vooral het risico op dikkedarmkanker, baarmoederkanker en borstkanker verhogen. Hoe? Op verschillende manieren. Vetcellen verhogen de hoeveelheid geslachtshormonen zoals oestrogeen in het lichaam, die het risico op bijvoorbeeld borstkanker verhogen. Vet rond de taille kan het lichaam aanzetten tot het maken van groeihormonen. Ook dat verhoogt het risico op kanker. Vetcellen rondom organen kunnen daarnaast ook ontstekingen en insulineresistentie veroorzaken, die op hun beurt weer de kans op kanker doen toenemen. Zorg dus voor gezond lichaamsgewicht en een gezonde taille.

5. Risicofactor: alcohol

Net als overgewicht, is alcohol ook een risicofactor voor het ontstaan van kanker. Zeker bij vrouwen geeft het een hoger risico op borstkanker. Onderzoekers geven aan dat alcohol ervoor kan zorgen dat er een grotere hoeveelheid van vrouwelijke geslachtshormonen in het bloed komt. Dit kan ertoe leiden dat cellen in de borst zich tot kanker ontwikkelen. Bovendien kan alcohol het DNA beschadigen, de aanmaken van hormonen verhogen en de kans op overgewicht vergroten. Deze drie factoren verhogen op hun beurt weer de kans op kanker.