De lichamelijke veranderingen van de aanstaande moeder gedurende een zwangerschap zijn enorm. Vrouwen kunnen van veel verschillende dingen last hebben. Aan het begin van de zwangerschap zijn dit moeheid, misselijkheid, vaak plassen en pijnlijke borsten.

In de tweede helft van de zwangerschap zijn dit verstopping en winderigheid (door prikkeling van de darmen), een ‘voller’ gezicht, brandend maagzuur en een opgeblazen gevoel (door druk op de galblaas en de maag), spataders en/of aambeien (door druk op de bloedvaten in het bekken), bloedneuzen, ademnood (door een toenemende druk op het hart en de longen), vorming van pigmentvlekken, rugklachten en psychische veranderingen (zoals humeurigheid en depressies).

Zwanger & misselijk

Vooral de eerste maanden van de zwangerschap hebben veel vrouwen last van misselijkheid en soms zelfs braken. In die periode produceren de bevruchte eicel en de placenta veel van het hormoon HCG wat nodig is om de baarmoeder voor te bereiden op het ontvangen van een bevruchte eicel. Dit hormoon geeft het misselijke gevoel. Omdat na drie maanden de productie van HCG afneemt, stopt dan ook vaak de misselijkheid.

Als je zwanger bent van een tweeling heb je meer HCG in je bloed. Om die reden komt het misselijke gevoel en overgeven zelfs nog meer voor.

Wat doen tegen misselijkheid?

Om misselijkheid en braken te voorkomen:

  • is het belangrijk ’s morgens niet direct op te staan.
  • Probeer eens in bed te ontbijten.
  • Eet vaker per dag, maar per keer kleinere hoeveelheden.
  • Gebruik veel fruit, rauwe groente, volkorenbrood en kruidenthee.
  • Let tot slot op een goede stoelgang.

Als je veel moet  overgeven is het goed een arts te bellen en te raadplegen; er kan sprake zijn van uitdroging.

« Terug naar boven

Zwanger & bekkeninstabiliteit

Bij de bevalling is het belangrijk dat het bekken wijder wordt om ruimte te bieden aan het kindje. Om die reden zorgen hormonen tijdens de zwangerschap er al voor dat het bekken beweeglijker en slapper wordt. De botten komen als het ware wat verder uit elkaar te liggen.

Meestal verloopt dit verslappen van de bekkenbanden zonder klachten. Bij sommige vrouwen zorgt de bandenverslapping voor veel pijn, en moeite met bewegen. Als er sprake is van pijn en bewegingsproblemen, wordt dit bekkeninstabiliteit genoemd.

De pijn bij bekkeninstabiliteit zit vooral bij het schaambeen en in de onderrug. De pijn neemt toe bij vermoeidheid en bij bepaalde bewegingen zoals bukken, omdraaien in bed, fietsen of schokkerige bewegingen. Na de bevalling verdwijnen de klachten meestal vanzelf.

Wat doen bij bekkeninstabiliteit?

Het bekken is in de zwangerschap fysiek wat minder beweeglijk dan anders. Probeer het bekken om die reden zoveel mogelijk te ontzien. Loop bijvoorbeeld minder vaak de trap op en af, pas op met sporten en let ook op een goede houding. Zorg bij het bukken of tillen dat de knieën buigen. Draai bij het uit bed komen eerst op de zij en kom daarna zijwaarts omhoog.

« Terug naar boven

Zwanger & vocht vasthouden

Vocht vasthouden tijdens de zwangerschap is normaal, maar niet comfortabel. Sommige zwangere vrouwen houden wel twee liter vast, vooral op het eind van de zwangerschap. Dat zorgt in de laatste maanden voor opgezwollen voeten, gezicht en handen.

Het vasthouden van vocht is in principe niet erg, zolang de bloeddruk normaal blijft. Check bij een verloskundige of de bloeddruk niet te hoog wordt.

Vochtafdrijvende middelen mag je in de zwangerschap zeker niet gebruiken.

Wat kun je het best doen als je vocht vasthoudt?

  • Drink veel, het liefst water of thee. Hierdoor voert het lichaam het extra vocht beter af.
  • Gebruik zo min mogelijk zout.
  • Doe, zodra dat kan, de schoenen uit.
  • Leg in bed een kussen onder het voeteneinde van het matras.
  • Stimuleer de bloedsomloop met wisselbaden (koud en warm water) en wandelen.
  • Doe op tijd ringen af om afknelling te voorkomen.
  • Gebruik geen vochtafdrijvende medicijnen. Dit is niet goed voor de placenta.

« Terug naar boven

Zwanger & rugklachten

Zwangere vrouwen gaan onbewust wat naar achteren hellen omdat de buik zwaarder wordt. De holle rug kan extra rugklachten veroorzaken; het belast het onderste deel van de wervelkolom. Dit deel van de wervelkolom is toch al wat weker en slapper omdat zwangerschapshormonen de verbindingen tussen de beenderen zachter maken.

Dagelijkse bewegingen (lopen tillen, bukken en staan) voel je als zwangere vrouw dus snel in je rug. Probeer de rug daarom zoveel mogelijk te ontzien.

Wat doen bij rugklachten tijdens je zwangerschap?

  • Houd de hele tijd de rug zo recht mogelijk – trek hem niet hol.
  • Buk niet voorover, maar zak door de knieën.
  • Verdeel boodschappen over twee tassen.
  • Vraag anderen te helpen met het dragen van zware dingen.
  • Kies voor platte schoenen.
  • Laat klusjes waarbij je veel moet bukken, zoals stofzuigen, door een ander doen.

« Terug naar boven

Zwanger & brandend maagzuur

Omdat de maag behoorlijk in de verdrukking kan komen door de groeiende buik, is brandend maagzuur een veelvoorkomende klacht bij vrouwen die zwanger zijn. Doordat de maag die in de verdrukking komt, kan het maagzuur teruglopen in de slokdarm.

Wat doen bij brandend maagzuur?

  • Eet kleine beetjes en ga na de maaltijd even liggen.
  • Eet niet te vet.
  • Drink geen drankjes met koolzuur (zoals frisdrank of mineraalwater met bubbels).

« Terug naar boven

Zwanger & blaasontsteking

In de zwangerschap is er een grotere kans op het krijgen van een blaasontsteking. De steeds groter wordende baarmoeder drukt de blaas opzij. Door die druk moet een vrouw vaker plassen, maar voelt ze niet goed of ze is uitgeplast. Dit is een mogelijke oorzaak dat het slijmvlies van de blaas ontstoken raakt.

Het is mogelijk dat er na een blaasontsteking bacteriën achterblijven. In dat geval kan gemakkelijk een nieuwe ontsteking ontstaan.

Wat doen bij een blaasontsteking?

  • Houd een plas niet op, ga naar het toilet zodra er aandrang is. Plas altijd goed uit.
  • Ook al ‘moet’ je als zwangere vrouw wel meer dan tien keer per dag een beetje plassen, het is belangrijk dat je daar toch de tijd voor neemt.
  • Wiebel na het plassen wat heen en weer – zo schud je ook de laatste druppels urine eruit.

Een blaasontsteking kan vanzelf overgaan. Maar raadpleeg als zwangere toch altijd een arts. Er bestaat een kans dat de ontsteking zich uitbreidt naar het nierbekken.

« Terug naar boven

Zwanger & droge huid

De conditie van de huid verandert tijdens de zwangerschap. Door de hormonen wordt de huid droger, alsof de huid wat trekt. Door de zwangerschap ontstaat ook meer pigment in de huid.

Wat doen bij een droge huid?

Douche met een droge huid liever niet te warm en gebruik ook geen zeep. Smeer de huid dagelijks in met een crème of een olie.

Wees voorzichtig met zonnebaden. Ga niet in de volle zon zitten; hierdoor kunnen pigmentvlekken in het gezicht ontstaan.

« Terug naar boven

Zwanger & striae (Zwangerschapsstrepen)

Tijdens de zwangerschap wordt het onderhuidse bindweefsel van de buikwand of de borsten uitgerekt. Hierdoor kunnen er blauwachtige, doorschijnende strepen op de huid van de buik of borsten verschijnen. Dit worden striae genoemd. De paarsrode strepen zien er na enige jaren uit als witte littekens.

Hoewel veel vrouwen striae krijgen en het niet ernstig is, ervaren de meeste vrouwen het als zeer ontsierend.

Wat doen bij striae?

Smeer de buik vanaf de derde maand van de zwangerschap een paar keer per dag in met olie.

Het mineraal zink in voeding maakt de huid elastisch. Voeding waarin veel zink zit is vis, vlees, schelpdieren (mosselen), pompoen- en zonnebloempitten.

« Terug naar boven

Zwanger & jeuk

Gekmakende jeuk tijdens de zwangerschap kan komen door een droge huid of omdat er veel spanning op de huid staat doordat deze flink wordt opgerekt. Vaak is er alleen jeuk op de buik, soms is de jeuk ook op het hele lichaam aanwezig. Meestal is de jeuk onschuldig en verdwijnt het na de bevalling.

Wat doen bij jeuk?

Zorg voor zachte, katoenen kleding en vermijd kriebelstof (synthetische weefsels of wol). Smeer de huid regelmatig in met een voedende crème of olie.

Eenvoudige huismiddeltjes tegen jeuk: rasp een aardappel (of snijd hem in schijven) en wrijf daar de buik mee in. Ook schijfjes komkommer kunnen helpen.

Het is belangrijk de jeuk te melden aan de verloskundige of de gynaecoloog. Het kan zijn dat de jeuk door iets anders wordt veroorzaakt, bijvoorbeeld ijzergebrek of een vorm van geelzucht.

« Terug naar boven

Zwanger & verstopping

De darmen werken tijdens de zwangerschap trager waardoor verstopping kan ontstaan. Neem echter nooit laxeermiddelen tijdens de zwangerschap; veel middelen veroorzaken samentrekkende spierbewegingen die zich tot de baarmoeder kunnen uitstrekken en tot vruchtafdrijving kunnen leiden.

Wat doen bij een verstopping?

Gebruik voeding met veel vezels zoals fruit, groente, peulvruchten, granen en gedroogd fruit (abrikozen, rozijnen, pruimen en dadels). Pruimensap werkt laxerend, maar drink niet te veel, bijvoorbeeld ’s ochtends en ’s avonds een glas. Doe door de yoghurt wat gebroken lijnzaad (ongeveer 1 eetlepel). Neem bij een flinke verstopping voor het slapengaan een eetlepel lijnzaad- of olijfolie. Probeer ook elke dag genoeg te drinken (anderhalf tot twee liter per dag).

« Terug naar boven

Zwanger & hoge bloeddruk

Een zwangerschap is een ‘marathon’ voor hart en bloedvaten. Het bloed moet anders verdeeld worden, omdat er een nieuwe bewoner komt. Het hart- en vaatstelsel moet tijdens de zwangerschap dertig procent meer presteren dan normaal. Bij de meeste vrouwen heeft dit geen effect op de bloeddruk, bij een week of twintig daalt de bloeddruk zelfs een beetje, omdat het lichaam zich dan aan de nieuwe omstandigheden heeft aangepast.

Bij 8 tot 25 procent van de zwangeren leiden de veranderingen echter wel tot een verhoogde bloeddruk, en dan met name in de tweede zwangerschapshelft. Er is sprake van een (te) hoge bloeddruk in de zwangerschap bij een bovendruk vanaf 160 en een onderdruk vanaf 90 (160/90).

« Terug naar boven

Zwanger & bloedend tandvlees

Een zwangere vrouw heeft eerder last van tandvleesontstekingen. Dat komt door het hormoon progesteron waardoor het tandvlees verslapt. Daardoor gaat het sneller bloeden. Bovendien zwelt het tandvlees meer tijdens de zwangerschap. Vooral vrouwen die al voor de zwangerschap last hebben van tandvleesontsteking, hebben er tijdens de zwangerschap nog meer last van.

« Terug naar boven