Hoge bloeddruk

Één op de vier mensen in Nederland heeft een te hoge bloeddruk. Een risico voor aandoeningen zoals een herseninfarct of nierfalen. Maar wat is bloeddruk precies? En wanneer is hij te hoog?

Algemeen | Klachten | Behandeling | Oorzaken | Artikelen in het dossier

Algemeen

Schommeling van de bloeddruk

Het woord ‘bloeddruk’ verklapt al een beetje wat het inhoudt. Je hart pompt met kracht het bloed de slagaders in, waardoor druk ontstaat op de bloedvaten. De kracht die hiermee gepaard gaat, noemen we de bloeddruk. Bij gezonde mensen schommelt de hoogte van de bloeddruk continu. De bloeddruk stijgt bijvoorbeeld door lichaamsbeweging en praten. Ook stemmingen hebben invloed; door boosheid stijgt de bloeddruk. Tijdens het samentrekken van het hart is de bloeddruk hoger (de bovendruk) dan tijdens de rustfase van het hart (de onderdruk).

Te hoge bloeddruk

Er is sprake van een hoge bloeddruk (hypertensie) als de bovendruk hoger is dan 140 mmHg en/of de onderdruk hoger dan 90 mmHg. Doordat de bloeddruk schommelt, worden er diverse metingen verricht op verschillende tijdstippen en onder verschillende omstandigheden.

Leeftijd

Bij kinderen en jongvolwassenen is een hoge bloeddruk zeldzaam, maar met het klimmen der jaren stijgt de bloeddruk bij iedereen. Dit heeft te maken met de wanden van de slagader die minder soepel worden. Daardoor stroomt het bloed niet zo gemakkelijk door de bloedvaten. De gevolgen van hypertensie kunnen ernstig zijn voor de gezondheid. De bloedvaten worden langzaam nauwer, waardoor het hart steeds meer zijn best moet doen om het bloed rond te pompen.

Klachten

Er lopen veel mensen rond met een hoge bloeddruk zonder hiervan weet te hebben. Klachten zijn er namelijk vrijwel niet. Alleen een extreem hoge bloeddruk wordt opgemerkt door symptomen zoals:

  • duizeligheid
  • wazig zien
  • hoofdpijn
  • braken

Behandeling

Zelf doen

Eet je regelmatig zout, drop en witbrood? Rook je? Of nuttig je veel alcohol? Dit heeft invloed op de bloeddruk. Een gezonde levensstijl nastreven is aan te raden. Leefstijladviezen zijn:

  • niet roken
  • regelmatig bewegen (minimaal 30 minuten per dag)
  • zoutgebruik beperken
  • langzame koolhydraten eten (roggebrood, havermout, bonen)
  • afvallen bij overgewicht

De pieken en dalen die mensen met een hoge bloeddruk vaak ervaren, zullen hierdoor afnemen.

Medicijnen

Soms is een alleen gezonde levensstijl niet voldoende en zijn er medicijnen nodig om de bloedwaarden te laten dalen. Een huisarts zal bloed en urine onderzoeken op een oorzaak en of er sprake is van andere risicofactoren voor hart- of vaatziekten. De huisarts zal medicijnen voorschrijven die specifiek tegen een hoge bloeddruk zijn. Dit zijn onder andere bètablokkers, plaspillen, RAS-remmers en calciumblokkers. Tijdens het gebruik hiervan, zal de huisarts om de paar weken een controle uitvoeren. Zodra de bloeddruk normaal is, zal dit reduceren naar eens per jaar. In veel gevallen is het nodig om levenslang bloeddrukverlagende medicijnen te gebruiken.

Uitschakelen van de nierzenuw

Blijft ondanks het gebruik van minimaal drie soorten medicijnen de bovendruk meer dan 160 mmHg, dan kan door middel van een operatie het zenuwweefsel rond de nierslagader worden uitgeschakeld. Dit gebeurt met een katheter die via de lies wordt ingebracht. Het uiteinde van de katheter wordt verhit en daardoor beschadigd de nierzenuw. Het gevolg is dat de zenuw geen signalen meer kan doorsturen en de bloeddruk omlaag gaat. Deze behandeling is nog vrij nieuw, dus er is maar een klein aantal ziekenhuizen dat de behandeling uitvoert.

Oorzaken

In principe kan iedereen een hoge bloeddruk krijgen, hoewel het in sommige families vaker voorkomt dan in andere. Erfelijke aanleg in de familie spelen dan ook zeker een rol. Boven de 55 jaar komt hoge bloeddruk meer voor bij vrouwen dan bij mannen, veelal door de overgang.

Bij ongeveer 90 procent van de mensen met een hoge bloeddruk is hiervoor geen lichamelijke oorzaak te vinden. Bij vijf tot tien procent is een aandoening van de nieren de veroorzaker en bij een nog kleiner percentage hebben hormoonstoornissen of medicijnen invloed. Enkele andere risicofactoren zijn overgewicht, het gebruik van veel zout en alcohol, gebruik van bepaalde medicijnen en het gebruik van de anticonceptiepil.

Artikelen in het dossier

Stresssituaties? Er is iets ter ondersteuning

Lekker in je hangmat, luieren aan het strand … kon dat maar altijd. Maar soms neemt de druk toe en kan het moeilijk zijn...

De 3 beste oefeningen voor je bekkenbodemspieren

Sterke bekkenbodemspieren voorkomen urineverlies, verbeteren je houding en maken seks zelfs spectaculairder. Reden genoeg dus om ze te trainen! Lees hier drie oefeningen voor...
Eet je lever gezond

Eet je lever gezond