Oorproblemen

Onze oren zijn misschien wel één van de belangrijkste lichaamsdelen. Zonder kun je (bijna) niet. Toch zijn er ongeveer 1,5 miljoen Nederlanders doof of slechthorend. In dit dossier lees je alles over (slecht) horen, oorontsteking en tinnitus.

Oren | Oorontsteking | Slecht horen | Druk op je oren | Oorsuizen | Artikelen in het dossier

Oren

Met het oor vangen we geluidsgolven op die de hersenen als geluid ervaren. Het oor bestaat uit drie delen: het buitenoor (de oorschelp en gehoorgang), dit deel leidt geluid naar het inwendige oor. Het middenoor, hier worden geluidstrillingen verbeterd en doorgegeven aan het binnenoor. Daar vindt de omzetting plaats van geluidstrillingen naar zenuwimpulsen.

Omdat het binnenoor spiraalvormig is, noemen we dit slakkenhuis. Hier zitten duizenden haarcellen in.

In de oren zitten niet alleen de zintuigen om te kunnen horen maar ook de zintuigen voor het evenwicht.

De oren, neus en keel zijn onderling verbonden via de buis van Eustachius. Deze zorgt ervoor dat de luchtdruk aan allebei de kanten van het trommelvlies gelijk is.

Oorontsteking

Oorpijn wordt meestal veroorzaakt door een ontsteking in of bij het oor. Bij kinderen met oorpijn is bijna altijd het middenoor ontstoken. Bij volwassenen wijst oorpijn meestal op een ontsteking van de buitenste gehoorgang.

Als bij oorpijn aan een oorlelletje wordt getrokken en dit veel pijn doet, kan er sprake zijn van ontsteking van de uitwendige gehoorgang: het deel vóór het trommelvlies. Deze ontsteking ontstaat meestal door de aanwezigheid van vocht, waarin zich bacteriën of schimmels hebben ontwikkeld. Ook kan peuteren of krabben in het oor, oorsmeer verwijderen met een scherp voorwerp, een steenpuist of soms irritatie door het dragen van een gehoortoestel de oorzaak zijn. Meestal is dit binnen drie weken genezen.

Middenoorontsteking

Middenoorontsteking heeft een andere oorzaak. Hierbij is de ruimte direct achter het trommelvlies ontstoken. Dit ontstaat wanneer ziekteverwekkers uit de neus-keelholte via de buis van Eustachius terechtkomen in het middenoor (de ruimte achter het trommelvlies). Het slijmvlies van de trommelholte en/of van de buis van Eustachius zwelt, waardoor het ontstekingsvocht niet weg kan komen. Dan ontstaat er een drukkend en kloppend gevoel en het gevoel dat het oor dicht zit. Als het trommelvlies openbreekt, ontstaat er een ‘loopoor’. Direct na het doorbreken is de pijn grotendeels verdwenen, maar de ontsteking is nog niet genezen.

Er kunnen meerdere oorzaken zijn voor een middenoorontsteking. Vaak gaat het om een ontstoken neusamandel die de gehoorgang afsluit. Of een neus- en/of keelontsteking of als complicatie bij griep of verkoudheid. In een ernstiger geval kan een tumor de gehoorgang afsluiten. Meestal is de ontsteking na tien dagen verdwenen.

Zelf doen

Wie vaak last heeft van oorpijn na het zwemmen, kan de gehoorgang beschermen met een watje met vaseline of speciale oordopjes. Peter of krab niet in het oor. Gebruik ook geen wattenstaafjes om het oor schoon te maken. Daarnaast is een goede weerstand belangrijk. Dus goede, gevarieerde voeding, voldoende rust en ontspanning.

Bij een middenoorontsteking is het belangrijk om de verstopping van de neus en de buis van Eustachius op te heffen. Dit kan door het druppelen met een zoutoplossing. Los een theelepel keukenzout op in een glas water. Met een pipetje of spuitje (verkrijgbaar bij apotheek of drogist) druppel je de zoutoplossing driemaal daags in beide neusgaten. Houd daarbij het hoofd achterover en druppel zout water in een neusgat tot je voelt dat het open gaat. Doe vervolgens hetzelfde met het andere neusgat.

Slecht horen

Tegen doofheid of hardhorendheid is meestal niets te doen, het is een onherstelbare aandoening.

Hardhorendheid betekent dat het vermogen om geluid waar te nemen wel aanwezig, maar het ligt ver beneden het normale niveau. Als een hardhorende zijn eigen stem nog kan horen, blijft de spraak hetzelfde. Is dat niet meer zo? Dan kost spreken veel zorg en extra aandacht.

Dit komt niet alleen door te veel lawaai. Het kan ook andere oorzaken hebben, zoals oorontsteking, oorproppen, verkoudheid, gebruik van specifieke geneesmiddelen, ziekte van Ménière, ouderdom of de beschreven langdurige blootstelling aan lawaai.

De gevarengrens

We meten geluidsniveaus in decibel (dB). Voor het menselijk gehoor ligt de gevarengrens op tachtig dB. Die grens wordt al snel overschreven door bijvoorbeeld een koptelefoon met harde muziek. Maar ook een zware vuilniswagen, gillend kind en elektrische drilboor, maken meer dan tachtig decibel. Bij langdurige blootstelling aan lawaai en hoge tonen, kunnen de gevoelige trilhaartjes in het slakkenhuis onherstelbaar beschadigd worden.

Draag daarom bij lawaaiig werk altijd oorbeschermers en laat het gehoor geregeld door een arts testen. Gehoorvermindering kan namelijk al in een heel vroeg stadium worden ontdekt, zodat er op tijd maatregelen genomen kunnen worden.

Gehoorapparaten

Een kwart van de mensen die zestig jaar zijn, heeft een gehoorverlies van 35 decibel of meer. Bij 85 jaar geldt dit voor driekwart van de mensen. Van de slechthorende mensen heeft ongeveer 33 procent een gehoorapparaat.

Met een gehoorapparaat wordt het geluid met behulp van een microfoon opgevangen en in een speciale chip verwerkt. In diezelfde chip wordt het geluid versterkt en op het juiste niveau gebracht. Tenslotte wordt het versterkte geluid via een luidsprekertje afgegeven. Maar ook de maximale geluidsterkte en de demping van harde geluiden kan worden geregeld.

Ziekte van Ménière

Bij de ziekte van Ménière neemt de hoeveelheid vocht in het binnenoor toe. Door de verhoogde binnendruk in het oor, wordt het eventwichtsorgaan en het gehoor verstoord. Het gevolg is plotse aanvallen van duizeligheid, waardoor ook misselijkheid kan ontstaan. Ook is er dan sprake van gehoorverlies en oorsuizen. Deze aanvallen kunnen enkele minuten, maar ook dagenlang aanhouden.

Druk op je oren

Veel mensen kennen het wel in het vliegtuig: druk op de oren. Bij het stijgen en het landen kan oorpijn ontstaan door de grote luchtdrukverschillen in een korte tijd. Dit zorgt voor onderdruk aan de binnenzijde van het trommelvlies, waardoor het enigszins naar binnen wordt getrokken. Wanneer je aanleg hebt voor een nauwe bus, is de kans op pijn groter.

Kauwen, slikken of gapen, helpt om de buis van Eustachius weer te openen. Neem daarom kauwgom mee in het vliegtuig om hierop te kauwen tijdens het stijgen en de landing. Zo wordt de druk op de oren opgegeven. Het heeft ook zin om de neus dicht te knijpen en te blazen. Ook zijn er speciale oordoppen te koop.

Oorsuizen

Bij oorsuizen, ook bekend als tinnitus, hoor je constant een geluid dat ontstaat in het oor zelf. Het kan gonzend, fluitend maar ook bonkend klinken. Meestal is het geluid zacht, onder de twintig decibel en is het extra aanwezig wanneer het is stil. Daarom is het vooral ’s nachts erg storend.

Soms is vast te stellen waar het geluid (de trilling die iemand hoort) vandaan komt, bijvoorbeeld van een bloedvatafwijking in het binnenoor. In zo’n geval kan een arts het geluid via zijn stethoscoop ook horen. Ook een oorsmeerprop kan de oorzaak zijn. Het probleem is dan op te lossen door bijvoorbeeld het oor te laten uitspuiten.

Andere oorzaken zijn beschadiging van het trommelvlies, doorbloedingsstoornissen, langdurige blootstelling aan lawaai, hardhorendheid en medicijngebruik. Wanneer oorsuizen gepaard gaat met duizeligheid en misselijkheid kan de ziekte van Ménière de oorzaak zijn.

Zachte achtergrondmuziek en mindfulness oefeningen kunnen bij tinnitus helpen.

Artikelen in het dossier

Advertorial

Dagelijks een regelmatige stoelgang

Iedereen heeft zijn eigen ritme, ook wat toiletbezoek betreft. Dat ritueel kan negatief worden verstoord door harde ontlasting, waardoor het alleen maar moeilijker wordt...

De 3 beste oefeningen voor je bekkenbodemspieren

Sterke bekkenbodemspieren voorkomen urineverlies, verbeteren je houding en maken seks zelfs spectaculairder. Reden genoeg dus om ze te trainen! Lees hier drie oefeningen voor...
Eet je lever gezond

Eet je lever gezond