Prikkelbaredarmsyndroom (PDS)

Bij het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) is het maag-darmkanaal verstoord. De darmen trekken onregelmatig en krampachtig samen, wat buikpijn, winderigheid, diarree en/of verstopping veroorzaakt. PDS wordt ook wel spastische darmen genoemd.

Algemeen | Klachten bij prikkelbaredarmsyndroom (PDS) | Behandeling | Oorzaken prikkelbaredarmsyndroom (PDS) | Artikelen in dit dossier

Algemeen

Tien tot vijftien procent

Ongeveer tien tot vijftien procent van de Nederlanders heeft prikkelbare darmen. Artsen stellen de diagnose vooral bij jongvolwassenen. Het komt ongeveer twee keer zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen. De hormoonhuishouding van vrouwen kan ook invloed hebben op de werking van de spijsvertering. Het hormoon progesteron werkt als een spierverslapper, waardoor darmbewegingen kunnen vertragen.

Spastische darm

Een spastische darm wordt niet gezien als een ziekte, omdat er geen zichtbare afwijking te zien is in het lichaam. Toch is het wel degelijk een zeer hinderlijke kwaal en kan het bepalend zijn voor het dagelijks leven. Wie PDS heeft, wordt vaak een expert in het vinden van een toilet en gaat liever lange werkdagen op kantoor uit de weg, omdat ze zo vaak naar de wc moeten. Andere mensen met prikkelbare darmen hebben juist last van verstopping of kunnen alleen thuis goed naar de wc.

Klachten bij prikkelbaredarmsyndroom (PDS)

  • Zeuren, krampende of stekende pijn in de buik
  • Verstopping en/of diarree
  • Niet houdbare aandrang
  • Winderigheid
  • Opgeblazen gevoel en opgezette buik
  • Maagzuur
  • Slikklachten
  • Vermoeidheid
  • Spier- en of rugpijn
  • Hoofdpijn
  • Onregelmatige menstruatie

Verschillende klachten

PDS-klachten verschillen van persoon tot persoon. Zelfs bij één persoon kunnen de klachten van dag tot dag verschillen. Een deel van de mensen met spastische darmen geeft aan vooral ‘s avonds en ‘s nachts buikpijn te hebben dat al dan niet gepaard gaat met aandrang. De buikpijn vermindert soms na de stoelgang of het laten van een wind.

Winderigheid

Bij vertering van voedsel komt gas vrij, waardoor we dagelijks tien tot vijftien keer een wind laten. Winderigheid hoort bij een gezonde spijsvertering, maar winden met een vieze geur, zoals rotte eieren, zijn een teken van een niet optimale spijsvertering. Rotting en gisting treden op als de ontlasting zich dagenlang ophoopt in de dikke darm, een verstopping dus. Het kan ook voorkomen bij een aangetaste darmflora.

Behandeling

Zelf doen bij prikkelbaredarmsyndroom (PDS)

Een goede behandeling voor PDS is er nog niet. Wel kun je zelf iets doen om de klachten te verminderen. Er bestaan nogal wat medicijnen voor prikkelbare darmen zoals diarreeremmers en laxeermiddelen. Experimenteer niet zelf langdurig met medicijnen, raadpleeg altijd een arts.

Vezels

Vezels zijn uitermate belangrijk voor je darmen. Ze dienen als voedingsbron voor (goede) bacteriën en absorberen vocht zodat je ontlasting soepel verloopt. In dit geval spreken we over oplosbare vezels (wat in groenten en fruit zit), omdat onoplosbare vezels (wat in volkoren producten zitten) de klachten kunnen verergeren. Drink dagelijks tenminste anderhalf tot twee liter water, om een goede doorstroming te bevorderen en verstopping te voorkomen.

Hypnotherapie

PDS geeft veel mensen stress en dat heeft een negatieve invloed op de darmen. Met hypnotherapie leer je negatieve situaties los te laten en de werking van de darmen (die normaal buiten je wil omgaan) toch te beïnvloeden.

Dit kun je nog meer doen

Probeer PDS niet je leven te laten bepalen. Als je bijvoorbeeld afspraken of activiteiten afzegt of vermijdt omdat je niet zeker weet of daar wel een wc is, is het raadzaam ondanks de PDS te kijken wat wel kan. Misschien kun je eventjes naar dat feestje. Wat ook goed werkt is altijd eerder naar een afspraak gaan en goed te kijken op die locatie waar het toilet is. Dit kun je ook doen:

  • Eet voldoende oplosbare vezels en kies vooral vezels uit groente en fruit
  • Drink genoeg water
  • Probeer probiotica. Dit zijn producten die grote hoeveelheden nuttige melkzuurbacteriën of bifido bevatten
  • Gebruik kruidengeneesmiddelen. Deze geneesmiddelen kennen weinig bijwerkingen en normaliseren de maagdarmpassage

Oorzaken van prikkelbaredarmsyndroom (PDS)

Waarom mensen spastische darmen krijgen is niet helemaal bekend. Zo kan PDS van de ene op de andere dag mogelijk ontstaan door een stressvolle gebeurtenis (zoals een operatie, relationele spanningen, een doorgemaakte ziekte) buikgriep of voedselvergiftiging.

Parasieten

Darmparasieten kunnen ook prikkelbaredarmsyndroom klachten veroorzaken. Omdat de symptomen zoveel op elkaar lijken, kun je ten onrechte de diagnose PDS krijgen. De darmparasiet Blastocystis hominis komt in het meest van gevallen voor, gevolgd door de parasiet Dientamoeba fragilis. Om erachter te komen of je een parasiet hebt, kun je de ontlasting laten onderzoeken. De huisarts zal je op basis van de uitslag verder kunnen behandelen.

Artikelen in het dossier

Stresssituaties? Er is iets ter ondersteuning

Lekker in je hangmat, luieren aan het strand … kon dat maar altijd. Maar soms neemt de druk toe en kan het moeilijk zijn...

De 3 beste oefeningen voor je bekkenbodemspieren

Sterke bekkenbodemspieren voorkomen urineverlies, verbeteren je houding en maken seks zelfs spectaculairder. Reden genoeg dus om ze te trainen! Lees hier drie oefeningen voor...
Eet je lever gezond

Eet je lever gezond