Prostaatkanker

Prostaatkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. In 2010 overleden meer dan 2500 mannen aan deze ziekte. Wat houdt prostaatkanker precies in en hoe weet je of je het hebt? Lees er meer over in dit dossier.

Algemeen | Klachten | Behandeling | Oorzaken van prostaatkanker | Artikelen in het dossier

Algemeen

Prostaatkanker

Zoals de naam al aangeeft, begint prostaatkanker in het weefsel van de prostaat. Dit is een kleine klier die om de urineleider van mannen gevouwen zit. De klier bestaat uit klierbuisjes, die op hun beurt weer uit klierweefsel bestaan. De tumor ontwikkelt zich meestal in dit weefsel en niet in de andere weefselsoorten van de prostaat (o.a. steun- en bindweefsel).

Uitsluitend bij mannen

De prostaat komt uitsluitend bij mannen voor en dient om verschillende hulpstoffen aan het sperma mee te geven voor de ejaculatie. Deze hulpstoffen zorgen ervoor dat het sperma in de ‘zure’ omgeving van de vagina blijft leven. Tijdens de ejaculatie voorkomt de prostaat ook dat sperma terugstroomt in de blaas door de urinebuis dicht te drukken.

Klachten

Eerste symptomen van prostaatkanker

De eerste stadia van prostaatkanker leveren meestal geen klachten op. Pas als de tumor zich verder heeft uitgebreid, zal hij de normale functie van de urineleider verhinderen. Hierdoor ontstaan klachten zoals:

  • Moeilijk kunnen plassen
  • ‘s Nachts vaker uit bed moeten om te plassen
  • Het plassen doet pijn (branderig gevoel)
  • Pijnlijke ejaculatie
  • Gewichtsverlies
  • Pijn in de onderrug en/of de heupen

Uitzaaiingen

Prostaatkanker kan zich uitzaaien via het lymfevocht. Hierdoor kunnen uitzaaiingen in de onderbuik, botten en ruggenwervels ontstaan. Dit kan zorgen voor intense pijn en verlammingsverschijnselen, doordat de uitzaaiingen de ruggenwervels samendrukken.

Longen en lever

Daarnaast kan de kanker zich ook uitzaaien naar de longen en de lever. Hierbij doen zich klachten voor als:

  • Kortademigheid
  • Vochtophopingen rondom de longen
  • Verkleuringen van de huid en het oogwit

Behandeling

Diagnose prostaatkanker

Het is in de beginfase vaak moeilijk voor een arts om te voelen of de prostaat vergroot is. Daarnaast kan de prostaat door verschillende oorzaken vergroot zijn. Daarom wordt vaak ook het PSA (Prostaat Specifiek Antigeen) bepaald. Dit is een eiwit dat door de prostaat wordt uitgescheiden. Zodra het prostaatweefsel aangetast is, worden er veel grotere hoeveelheden van dit eiwit geproduceerd. Daarnaast zijn er ook andere tests die kunnen uitwijzen of iemand prostaatkanker heeft.

Behandeling

Er zijn grofweg drie manieren om mannen met prostaatkanker te behandelen. Het is uiteraard wel van belang in welk stadium de kanker zich bevindt en de fysieke conditie en leeftijd van de patiënt.

  • Operatieve verwijdering van de tumor (en eventueel de prostaat)
  • Bestraling of radiotherapie. Dit wordt vaak in combinatie met een operatieve verwijdering uitgevoerd
  • Hormonale therapie

Nieuwe therapie

Een nieuwe therapie die op verschillende plekken in Nederland wordt toegepast is ‘High-Intensity Focused Ultrasound’. Met hoog-energetische geluidsgolven wordt lokaal prostaatweefsel vernietigd. Deze behandeling kan zelfs poliklinisch worden verricht.

Oorzaken van prostaatkanker

De voornaamste oorzaak van prostaatkanker is leeftijd. Prostaatkanker komt vooral voor bij mannen boven de zestig. Daarnaast bestaat het vermoeden dat bepaalde mannelijke hormonen ook een rol spelen bij de ontwikkeling van prostaatkanker.

Hoewel roken geen verhoogd risico op het ontstaan van prostaatkanker geeft, zorgt het er wel voor dat de ziekte zich sneller ontwikkelt. Dit leidt ook tot een hogere sterfte.

Etnische verschillen

Prostaatkanker komt relatief vaker voor bij zwarte Amerikanen dan bij blanke Amerikanen en Europeanen. Verder is het ontstaan van prostaatkanker in sommige gevallen erfelijk bepaald.

Video

Waar zit die prostaat? Geen idee!

De prostaat is essentieel voor de aanmaak van zaadvloeistof. Geen onbelangrijke deel van het lichaam, zou je denken. Maar waar zit dat ding? Geen idee, blijkt uit straatinterviews van gezondNU. En eigenlijk, waarvoor je een prostaat nodig hebt? Dat weten veel mannen ook niet …

Dit weten we (niet) over de prostaat

Dit zijn de feiten over de prostaat

  • De prostaat is een klier onder de blaas van de man.
  • Door de prostaat loopt de plasbuis. De plasbuis vervoert urine vanuit de blaas en zaadcellen vanuit de balzakken.
  • In de prostaat wordt zaadvloeistof gemaakt. Als een man klaarkomt, wordt in de prostaat zaadvloeistof bij de zaadcellen gevoegd.
  • Bij de meeste mannen wordt de prostaat groter als ze ouder worden

Artikelen in het dossier

Stresssituaties? Er is iets ter ondersteuning

Lekker in je hangmat, luieren aan het strand … kon dat maar altijd. Maar soms neemt de druk toe en kan het moeilijk zijn...

De 3 beste oefeningen voor je bekkenbodemspieren

Sterke bekkenbodemspieren voorkomen urineverlies, verbeteren je houding en maken seks zelfs spectaculairder. Reden genoeg dus om ze te trainen! Lees hier drie oefeningen voor...
Eet je lever gezond

Eet je lever gezond