<-- NIET ACTIEF -->

Dementie is niet alleen iets voor hoogbejaarden. In Nederland hebben zo’n 20 duizend jonge mensen dementie. Ook bij hen raakt het hersennetwerk verstoord, maar de symptomen en de impact is anders dan bij ouderen met dementie. Hoe zit dat precies? gezondNU vroeg het aan prof. dr. Philip Scheltens, directeur van het VUmc Alzheimercentrum.

Kun je jong dement worden?

“De jongste persoon die ik gezien heb was 27 jaar. Dat is heel bijzonder. Maar je kunt op elke leeftijd dement worden.”

Wat is het grote verschil tussen jong en oud dementerenden?

“Meestal hebben mensen die op jongere leeftijd dementie krijgen andere beginsymptomen. Het gaat dan niet zozeer om geheugenproblemen – zoals bij ouderen – maar taalproblemen. En bijvoorbeeld logisch redeneren, plannen, het organiseren van je leven en twee dingen tegelijk doen. Dat komt allemaal veel eerder in het gedrang dan het geheugen.”

Bij ouderen is de gemiddelde leeftijd dat ze leven met dementie acht jaar. Hoe snel gaat de ontwikkeling van dementie op jonge leeftijd?

“Bij jong dementerenden is dit ook tussen de 8 en 10 jaar, maar dat is dus een significante verkorting van de levensverwachting. Als je op je 80e dementie krijgt was de levensverwachting al beperkt, maar op je 50e had je nog ongeveer dertig jaar gehad.”

Hoe ziet de wereld van een jongere met dementie eruit?

“In een woord: afhankelijk. Zeker op jonge leeftijd word je afhankelijk van de omgeving en vooral van je naasten. Waar je voorheen actief deel van het gezin uitmaakte, werkte en sportte, raak je langzaam afhankelijk voor de meest simpele dingen in het leven. Dat kan een heel ongemakkelijk gevoel geven, alsof je de controle over je leven verliest. Sommigen gaan de omgeving mijden en zich terugtrekken. Ze komen op zichzelf te staan en raken hierdoor geïsoleerd. Dementie zorgt er wel voor dat je je vrienden leert kennen. Daarin komen mensen er soms ook achter dat hun huwelijk al niet zo goed was.”

Ruim 20.000 jonge mensen lijden aan dementie. Het aantal jong dementerenden groeit. Hoe zit dat?

“We zien steeds meer jonge mensen die de diagnose dementie krijgen (in totaal hebben 260 duizend mensen de diagnose dementie, 7 procent daarvan zijn jong dementerenden – redactie). Dat kan puur te maken hebben met het feit dat mensen eerder naar de dokter gaan. En het wordt niet zo snel meer op overspannenheid of een burn-out afgeschoven. Dat gebeurde vroeger wel. Het blijft koffiedik kijken, maar feit blijft dat wij wel steeds vaker jong dementerenden zien.”

Wanneer spreken we van jong dement?

“Vroeger was er een heel ouderwetse verdeling en ging het bijvoorbeeld samen met de pensioenleeftijd van 65 jaar. Zat je daarboven, dan was je oud dement. Tegenwoordig zeggen we dat mensen bij wie dementie ruim voor hun 65e begint, een jong dementerende is.

3 weetjes over jong-dement

  • Het kan dat dementie op jonge leeftijd samenhangt met digitalisering en een verslechterd eetpatroon, maar dat is nog niet goed onderzocht.
  • Erfelijkheid speelt op jonge leeftijd een veel grotere rol dan op hoge leeftijd.
  • Bij jongeren zijn de afwijkingen in de hersenen veel duidelijker en meer uitgesproken.