Gesmak tijdens het eten, getik van het toetsenbord naast je of iemand die ademhaalt. Geluiden van anderen zijn soms zo irritant, dat je er gek van wordt. Het heeft zelfs een naam: misofonie. Psychiater Nienke Vulink (AMC) over deze aandoening: “Er zijn mensen die onmogelijk naar de bioscoop kunnen of alleen met oordopjes in eten.”

“Misofonie staat letterlijk voor ‘haat van geluid’. Als je misofonie hebt, voel je walging, irritatie of woede opkomen bij geluiden die andere mensen maken. Dit kan een enorme impact hebben op je leven.” Dit zegt psycholoog Baer Jonkers (Fonds Psychische Gezondheid). Hij schat dat een half procent van de Nederlanders te maken krijgt met misofonie.

Nooit meer naar de bios

Het merendeel van de mensen met misofonie weet hoe zij kunnen omgaan met hun woede. Psychiater Vulink (AMC): “De meerderheid van de patiënten kan hun agressie beheersen door bijvoorbeeld geluiden te vermijden. Zij werken op een eigen kamer, eten alleen met muziek aan samen met hun partner of vermijden de bioscoop. Ik ken zelfs iemand die op een woonboot is gaan wonen. In slechts een enkel geval wordt er daadwerkelijk een tik uitgedeeld.”

Geen controle

Mensen met misofonie reageren heftiger dan normaal op andermans geluiden. Dit lijkt vooral te maken te hebben met een gebrek aan controle. Vulink: “Patiënten reageren met een agressieve impuls en gevoelens van woede en afkeer op menselijke geluiden, zoals smakken en ademen. Ook specifieke houdingen of bewegingen van anderen kunnen een prikkel zijn. Je hebt namelijk geen controle over andermans geluiden. Misofonie kan daarmee vooral als een impulsieve aandoening worden gezien; mensen reageren impulsief op andermans geluiden.”

Schaamte voor je ergernis

Tot anderhalf jaar geleden was er nog weinig bekend over misofonie. De aandoening is ontdekt door psychiater Damiaan Denys in het AMC. Inmiddels hebben zich ruim 150 mensen met misofonie zich aangemeld voor behandeling. Bij deze mensen worden tevens verschillende onderzoeken gedaan om meer te weten te komen over de oorzaak en betrokken hersencircuits. Vulink: “Huisartsen en patiënten zijn minimaal bekend met misofonie. Vaak komen mensen via de media erachter dat zij last hebben van misofonie door bijvoorbeeld op het internet te kijken.”

Bovendien durft niet iedereen naar de huisarts te gaan. Psycholoog Jonkers: “Mensen vinden het gênant om de buitenwereld te laten weten dat zij zich storen aan menselijke geluiden. Op YouTube worden filmpjes geplaatst waarop mensen uitleggen wat misofonie is en om de aandoening meer bekendheid te geven.” Vulink voegt hieraan toe dat niet iedereen serieus wordt genomen: “Er wordt vaak tegen patiënten gezegd ‘stel je niet zo aan’ of ‘doe niet zo moeilijk’. Als mensen erachter komen dat zij misofonie hebben, zijn zij heel blij met het gevoel van herkenning.”

Hoe omgaan met misofonie

Juist doordat mensen niet zo snel naar de huisarts gaan, probeert het AMC de behandeling van misofonie laagdrempelig te houden. Vulink: “Het is een soort cursus: patiënten leren hoe zij een positieve associatie krijgen met het geluid. Het is alleen niet zo dat misofonie een aandoening is waar je helemaal vanaf komt.” Daarnaast wordt er genetisch onderzoek gedaan. “Misofonie ontstaat op jonge leeftijd of in de kinderleeftijd. Er worden hersenscans gedaan om dit te onderzoeken.”

Ga voor meer informatie, het ervaringsverhaal van Danielle en een test naar psychischegezondheid.nl/misofonie »