Het lijkt de gewoonste zaak van de wereld om op ons gevoel te vertrouwen en te doen wat bij ons past. Toch vinden veel mensen dit moeilijk. We willen het wel, maar we doen het vaak niet. Niet naar jezelf luisteren brengt je in moeilijkheden, stelt haptotherapie Maar wat is dat precies? En hoe werkt haptotherapie?

Om meer te weten te komen over haptonomie en haptotherapie, ga ik in gesprek met Miranda Susebeek. Vanaf 2007 heeft ze haar Praktijk voor Haptotherapie gecombineerd met haar werk als maatschappelijk werker en vanaf 2011 werkt ze volledig in haar eigen Praktijk voor Haptotherapie.

Kun je iets vertellen over haptonomie?

“Haptotherapie is gebaseerd op haptonomie, en is in de jaren ’60 ontwikkeld door Frans Veldman. Frans Veldman was fysiotherapeut en pedagoog (Vlissingen, 1921-2010). Hij ontdekte dat als mensen open en met gevoelde aandacht worden benaderd of aangeraakt, zonder dat er iets moet of van hen verwacht wordt, zij vaak een reactie laten zien als een glimlach die gepaard gaat met lichamelijke ontspanning. Veldman ontdekte het verschil tussen aanraken van ledematen en het aanraken van de mens. Wordt iemand goed aangeraakt, dan bloeit iemand daar van op. Als volwassenen zijn we ons minder bewust van ons tastzintuig, vaak bij een teveel aan spanning. Als we stress hebben, houden we ons bijvoorbeeld bezig met wat anderen van ons verwachten. Ontstaan er gedachten als: ik kan niet aan de verwachtingen voldoen. Met als resultaat: inwendige strijd. Dus meer ‘hoofd’ en meer ‘ander’. Terwijl het tastzintuig je juist meer bij jezelf brengt. Als je bang bent en je voelt dit, kun je iets doen om het voor jezelf weer veilig te maken. Door even rust te nemen, bij te komen, in het zonnetje te zitten, hulp te vragen.”

Met wat voor klachten komen mensen bij jou?

“De meeste mensen komen bij een haptotherapeut in de begrensde bestaanswijze’, zoals Veldman dit noemt. Mensen zijn gespannen: ze zitten in hun hoofd, zijn alert. Mensen kunnen zich op verschillende manieren uiten door te vluchten, te bevriezen, te vechten. De reacties van het lichaam op stress. Als haptotherapeute heb je hier aandacht voor. In principe kan iedereen dit leren. Van mij vraagt het een vrij maken van eigen gedachtes, oordelen, en leren met gevoel bij die ander te zijn. Als lichaamssignalen en gevoelens langdurig niet worden gehoord of erkend, kunnen zowel psychische- als lichamelijke klachten het antwoord zijn van het lichaam. Denk aan een burn-out, oververmoeidheid of lusteloosheid.”

Wat doe jij precies als iemand de eerste keer bij jou komt?

“Ik heb eerst een gesprek: kennismaken, introductie. Vervolgens vraag ik iemand zich uit te kleden tot op het ondergoed, en plaats te nemen op de behandelbank. Liggend, op haar of zijn buik. Een haptotherapeut werkt niet klachtgericht. Aanraken van de cliënt is bedoeld om de cliënt te leren voelen, of hij zijn of haar gevoel kan uitbreiden of terugnemen.”

Wat is hier de bedoeling van?

“Het gaat erom dat iemand zichzelf kan blijven voelen in contact met de ander. Mensen reageren vaak snel op hun omgeving, hebben hun voelsprieten naar buiten staan, reageren op prikkels van buitenaf. De kunst is om ook naar binnen te voelen, te ervaren. Zodat je voelt wat voor jou goed is, in plaats van je teveel te richten op de ander, op wat de omgeving van je vraagt. Dan kun je keuzes maken: andere plek zoeken, andere mensen opzoeken, iets wel of niet doen etc. Als de balans verstoord is, ben je je hier minder bewust van, je bent het contact met jezelf kwijtgeraakt. Per keer leert iemand stilstaan bij de reactie van zijn of haar lichaam.”

Begin je altijd met je hand te leggen op iemands onderrug?

“Ja. Mits iemand mij daar kan voelen, anders moet ik eerst stapjes terug doen, voelen kan ook door het voelen van materialen, of gevoel krijgen van ruimtes. Huid op huid kan soms nog te confronterend zijn. Ik vraag of iemand zijn gevoel/tast kan uitbreiden van de hand op haar rug, naar zijn/haar arm die eraan vast zit, naar de ander, vervolgens de ruimte waarin je je bevindt… Ik raak jouw been aan… wat is het verschil met jouw been wat nog niet is aangeraakt?” 

Wat betekent haptonomie voor jou in je eigen leven?

“‘Ik heb geleerd mijn eigenheid serieus te nemen. Ik kan meer mijn eigen koers varen, mijn regie behouden. Ik geef mezelf de ruimte om ongemakkelijkheid of stress te voelen, het neemt me niet meer over. Het helpt mij vertrouwen dat ik al zoekend in deze wereld mijn eigen standpunt kan bepalen’.”

Tekst: Monique Louis

Wil je graag meer lezen over haptonomie? Dan raden we je zeker aan dit boek te lezen.

Gevoel voor Leven »