Waar vieren we het? Wat eten we? Wat doen we? Deze drie vragen zetten op dit moment de familiezaken op scherp. Kerst is het gezellige hoogtepunt van het jaar, althans volgens alle tv-programma’s en commercials. Maar de werkelijkheid is anders.  “Er zijn meer mensen blij dat de feestdagen voorbij zijn dan mensen die zich erop verheugen.”

Met al het leed dat dagelijks in het nieuws is, zou je blij moeten zijn dat je je in december kunt terugtrekken met je familie. Weg uit de boze buitenwereld, omringd met familie en chocomelk onder handbereik. En dat ben je ook, heus. Totdat iemand zegt: ‘We vieren kerst dit jaar bij ons, anders is de hond te lang alleen.’ Hup, daar zit je weer. Op de kast! Herkenbaar? Rineke Wisman geeft in gezondNU 12 daarom een korte cursus familiepsychologie waarmee je eigen verwachting tempert en ruzies voorkomt.

Blij als kerst voorbij is!

“Er zijn meer mensen blij dat de feestdagen voorbij zijn dan mensen die zich erop verheugen”, stelt familiepsycholoog Dave Niks in gezondNU 12. Daarmee zet de boel direct in perspectief – zó leuk is die decembermaand niet!

Het zijn drie simpele vragen die in de beste families leiden tot fricties en gedoe: Waar vieren we het? Wat eten we? Wat doen we die dag? “Terwijl kerst juist in het teken zou moeten staan van liefde en dankbaarheid.”

Waarom lukt het ons niet om vredig zo’n bijeenkomst te plannen? Het komt vooral doordat we allemaal eigen ideeën hebben over hoe kerst ingevuld moet worden, aldus Niks. “In het gezin waar je opgroeit, krijg je een ritueel mee van hoe kerst ingevuld moet worden. Op het moment dat je volwassen wordt en zelf relaties krijgt, leer je dat kerst ook anders kan.” Die tegengestelde rituelen en verwachtingen, zijn een bron van spanning.

Familie is gewoon complex

Hoe ingewikkelder gezinnen en families in elkaar zitten, hoe meer ‘verlanglijstjes’ er bij elkaar komen en hoe complexer de planning wordt. Kinderen van gescheiden stellen komen standaard kerstdagen te kort, vooral als hun ouders weer een nieuwe relatie hebben. Ook een sterfgeval, ziek familielid of echtscheiding kan de zaken op scherp stellen.

Een laatste fenomeen dat de verhoudingen gemakkelijk verstoort, is de rolverdeling binnen de familie. Een vader blijft altijd de vader en we verwachten een bepaalde rol van hem. Een oudste kind blijft altijd de oudste en ook daarbij hoort bepaald stereotiep gedrag, net zoals dat bij het jongste en het middelste kind het geval is. En dat vind niet iedereen leuk.

Hoe houd je december wél gezellig?

gezondNU geeft inzicht in al die verwachtingen van jezelf en je familie. En gezondNU heeft tip. De belangrijkste is misschien deze: Onvrede ontstaat vaak in families waar personen hun wensen als ‘eis’ op tafel leggen. ‘Ik kom wel, maar alleen als we gaan fonduen.’ Of: ‘Ik ben erbij, maar ik doe niet mee aan de cadeautjes.’ “Kerst is geven en nemen, zoek dus naar een gulden middenweg.

Dat betekent overigens ook dat je niet compleet aan jezelf voorbij moet gaan. Niks: “Het is psychisch niet gezond om je altijd naar ieders wensen te schikken. Op den duur gaat dat wringen.”

De hele mini-cursus familiepsychologie staat in gezondNU 12 »