<-- NIET ACTIEF -->

Hoewel nadenken vaak beter werk aflevert, helpt het bij piepers schillen niet. Vanaf het moment dat je prakkiseert over hoe je het mes in de schil zet en hoe je druk met je duim uitoefent, geeft het een rampzalig geschilde aardappel. Waarom? En wanneer moet je wel nadenken?

 

Eerst nadenken en dan pas doen – zo hebben we het geleerd. Want voor je het weet trap je in de val van een marketingstunt of koop je kleding die je eigenlijk niet nodig had. En hoe meer informatie, hoe beter je kunt nadenken over een keuze. Cognitief psychologen Bruno Bocanegra en Bernhard Hommel van de Universiteit van Leiden testten of die stelling altijd zo werkt. Maar nee! Soms is nadenken funest, ontdekten ze.

Bij het experiment kregen de proefpersonen een heel simpele taak. Bij een bepaalde kleur moesten zij een linker- of de rechterknop indrukken. Extra info zou de proefpersonen helpen met sneller en beter de knop indrukken. Maar doordat zij extra nadachten over hun taak, remde het de proefpersonen in hun taak.

Je kunt maar één ding tegelijk

Waarom ging het mis? Nadenken is toch goed? Aardappelen schillen, autorijden of afwassen zijn heel gemakkelijke handelingen die je zonder nadenken kunt doen. Op de automatische piloot denk je aan heel andere dingen; hoe het met de kinderen op school gaat bijvoorbeeld. Ga je extra stil staan bij hoe je aardappelen schilt, dan controleer je die handelingen. Automatisme verdwijnt en heel bewust probeer je zo dun mogelijk te schillen.

Alleen, het systeem in je hersenen dat bewuste handelingen verwerkt – cognitieve controle –  kan maar één ding tegelijk. Dus die extra inspanning – nadenken – bij aardappels schillen, verstoort alleen maar. De reeks handelingen van het mes in het schilletje, voorzichtig het schilletje verwijderen, wordt doorbroken. Het automatische systeem gaat in de ‘wachtstand’ terwijl het bewuste systeem de overhand neemt. Niet handig, want het remt het automatisme.

Hoe leer je een appel schillen?

Onderzoeker Bocanegra stelt dat die cognitieve controle alleen effect heeft als je nog moet leren hoe je een appel of aardappel schilt. Als je zonder verwondingen en frustraties een ronde geschilde aardappel tevoorschijn tovert, is het een automatische handeling geworden. Vanaf dat moment is nadenken funest.