Verkoudheid

Een verstopte neus, pijnlijke keel, tranende ogen en om de haverklap niezen. Verkouden! In dit dossier lees je alles over deze meest voorkomende infectieziekte. Hoe ze wordt veroorzaakt, wat het verschil is met griep en hoe je zo snel mogelijk van het gesnotter afkomt.

Algemeen | Oorzaak | Klachten | Behandeling | Artikelen

Algemeen

Ben je verkouden, dan is het slijmvlies in de neus, keel en bijholten ontstoken en geïrriteerd. Het zwelt op en vormt extra slijm. Hierdoor raakt je neus verstopt, moet je veel niezen en kun je zelfs last van hoofd-, keel- en spierpijn krijgen.

Oorzaak

Een verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus. Er zijn wel honderden virussen die ervoor kunnen zorgen dat je de pineut bent. Het allerbekendste virus is het rhinovirus. Het schijnt dat bij ongeveer de helft van de mensen die verkouden is, dit virus de boosdoener is. Ben je een aantal keer achter elkaar verkouden? Dan gaat het steeds om een ander type virus. Zo kan de ene na de andere verkoudheid elkaar opvolgen.

Verkoudheidsfases

Je bent niet van de één op de andere dag snipverkouden. Een verkoudheid verloopt meestal in fases. Het begint met een virus dat je neus binnenkomt en samen met het snot vervoerd wordt naar de neuskeelholte. Dat kan zorgen voor een pijnlijk en rauw gevoel op deze plek. Vervolgens breidt de infectie zich uit naar de voorzijde van de neus en de rest van de keelholte. Je neus raakt dan verstopt en je begint de snotteren, ook kun je keelpijn krijgen en gaan hoesten. Een verkoudheid kan daarnaast effect hebben op je stembanden en je lagere luchtwegen. Dat kan zich uiten in een hese stem en een benauwd gevoel.

Besmetting verkoudheid

Het verkoudheidsvirus zit in druppeltjes slijm, snot en speeksel. Door te praten, hoesten en niezen wordt dit virus verspreid. Ben je veel in een ruimte waar mensen dicht op elkaar zitten en slecht geventileerd wordt, zoals de bus en trein, dan heb je eerder een verkoudheid te pakken. Het virus kan ook via handen en voorwerpen overgedragen worden. Iemand zit bijvoorbeeld aan zijn neus en geeft een ander vervolgens een hand. Of iemand niest in zijn handen en raakt daarna een deurknop, pinautomaat of kraan aan. Raak jij vervolgens dezelfde plek aan, dan loop je het risico om ook verkouden te worden.

Verschil verkoudheid en griep

Een verkoudheidsvirus kan geen griep veroorzaken, maar een griepvirus kan je wel verkouden maken. Heb je griep dan ben je namelijk door een ander virus besmet: het influenzavirus. Raken alleen de bovenste luchtwegen geïnfecteerd, dan kan dit virus je verkouden maken. Meestal blijft het hier niet bij en volgen griepklachten vanzelf, zoals snel opkomende koorts, hoesten, hoofdpijn en spierpijn.

Klachten

Verkoudheidsverschijnselen treden na twee tot drie dagen na de infectie op. Je kunt last krijgen van:

  • Een verstopte neus
  • Keelpijn
  • Snot in de neus en keel
  • Verminderde reuk
  • Hoesten
  • Hoofdpijn en druk op de kaken

Hoge koorts komt bij een verkoudheid niet vaak voor, behalve bij kleine kinderen. Meestal duurt een verkoudheid niet langer dan zeven dagen.

Behandeling

Geen antibiotica

Het heeft geen zin om antibiotica te gebruiken als je verkouden bent. Verkoudheid ontstaat door een virus en antibiotica werken alleen tegen bacteriën. Dit grove geschut ‘zomaar’ gebruiken, is onverstandig. Het doodt namelijk belangrijke bacteriën in de darmen en kan zorgen voor resistente bacteriën tegen antibiotica. Alles wat je niet wilt. Maak je je zorgen, dan is een bezoek aan de huisarts altijd verstandig. Hij of zij kan je geruststellen.

Zelf doen bij een verkoudheid

Voor deze kwaal zijn genoeg huis-tuin-en-keukenoplossingen, namelijk:

1. Haal je neus op. Het klinkt niet zo smakelijk, maar het is beter om je neus op te halen dan te snuiten. Je zuigt zo het slijm weg uit de bijholten en verkleint de kans op ontstekingen.

2. Stoom. Stomen boven een kom met heet water kan verlichting geven. Het zorgt er alleen niet voor dat je verkoudheid eerder verdwijnt.

3. Kleed je warm aan. Het verwarmen van je lichaam kost veel energie. Deze energie kan je beter gebruiken om snel op te knappen. Ook ben je als je kou hebt gevat, vatbaarder voor virussen en bacteriën. Trek dus dikke kleding aan en kook met verwarmende kruiden en specerijen als kaneel, laurier, kerrie en gember.

4. Slaap extra. Zonder dat je het doorhebt, wordt het immuunsysteem opnieuw ingesteld als je slaapt en ontdoet het lichaam zich van giftige stoffen. Vind je het lastig om in slaap te komen? Neem dan een hete douche voor het slapen en slaap op een extra kussen.

5. Drink meer. Water helpt slijm en afvalstoffen afvoeren. Drink daarom grote hoeveelheden water en (kruiden)thee. Laat alcohol en melk even staan. Melk zet aan tot slijmvorming en alcohol onttrekt vocht.

6. Houd je rustig. Bij stress verplaatst alle energie zich naar je spieren en het verhogen van je bloeddruk. Je immuunsysteem wordt hierdoor kwetsbaarder en je verkoudheid hardnekkiger. Doe het daarom rustig aan.

7. Was je handen goed. Het verkoudheidsvirus wordt onder andere via de handen verspreid. Was je handen in ieder geval na elk toiletbezoek en voor elke maaltijd. Doe dit minimaal twintig seconden.

Let op met neusspray

Wie verkouden is, grijpt graag naar een neusspray. Logisch, want dit bekende zelfzorgmiddel geeft snel verlichting. Het zorgt dat de opgezwollen slijmvliezen slinken, waardoor je beter door je neus kunt ademen. Gebruik je langer dan vijf dagen een spray met de werkzame stoffen xylometazoline of oxymetazoline, dan moet je oppassen dat je niet verslaafd raakt. Als je de spray langer dan vijf dagen gebruikt, loopt de binnenkant van de neus schade op; het slijmvlies raakt chronisch geprikkeld. De sprays gaan bovendien geleidelijk aan steeds minder goed werken. Je hebt dus steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Goed om te weten: er zijn ook neussprays te koop zonder xylometazoline en oxymetalozine, deze kun je langer gebruiken. Lees voor het kopen dus de ingrediëntenlijst.

Artikelen

Advertorial

De 3 beste oefeningen voor je bekkenbodemspieren

Sterke bekkenbodemspieren voorkomen urineverlies, verbeteren je houding en maken seks zelfs spectaculairder. Reden genoeg dus om ze te trainen! Lees hier drie oefeningen voor...
Eet je lever gezond

Eet je lever gezond