Haver was tot een jaar of zestig geleden een van de belangrijkste gewassen in Nederland. De komst van tarwe en maïs verdrong het van onze bodem. Goed nieuws deze maand in gezondNU: het gezonde (glutenvrije!) graan komt terug! Haver is van nature glutenvrij en daarom een prima alternatief voor mensen met coeliakie (glutenintolerantie). Maar je hoeft echt geen coeliakie te hebben om te genieten van deze veelzijdige graansoort.

Onderzoeker: “Haver is krachtvoer”

Honderden jaren lang was haver de brandstof voor werkpaarden op het land. En omdat de boeren geen cent te makken hadden, aten ze zelf ook veel haver. Soms werd er driemaal per dag havermoutpap gegeten. Ondanks het eenzijdige voedingspatroon waren ze fit en sterk. “Haver is krachtvoer,” concludeert onderzoeker dr. Luud Gillissen van de Wageningen Universiteit.

Slank met haver

“In haver zitten unieke, oplosbare voedingsvezels die goed zijn voor je cholesterol. Ze werken ook gunstig op de darmflora en cel-activiteit, waardoor het immuunsysteem verbetert. De eiwitten in haver zijn makkelijk verteerbaar en hebben een aminozuursamenstelling die perfect aansluit bij onze behoefte. Haverolie bestaat voor tachtig procent uit onverzadigde vetzuren, goed voor hart- en vaten. Het zetmeel in haver verteert langzaam. Bij mensen met diabetes kan dit helpen de bloedsuikerspiegel te stabiliseren. Het geeft daarnaast een langdurig verzadigingsgevoel, waardoor gewichtsbeheersing eenvoudiger wordt,” somt Gillissen op.

Om daar vervolgens aan toe te voegen: “Haver is rijk aan vitaminen, mineralen en antioxidanten met ontstekingsremmende eigenschappen.”

Gouden toekomst voor haver

Als zo de lofzang op haver bezongen wordt, kun je je afvragen waarom we het maar zo weinig eten. Dat heeft opnieuw te maken met die werkpaarden. Met de mechanisatie in de landbouw verdween de behoefte aan haver als energiebron voor paarden. Gewassen als maïs en wintertarwe waren bovendien economisch aantrekkelijker gezien de grotere opbrengst. En tot slot had haver als paardenvoer niet bepaald een sexy imago.

Daar komt nu snel verandering in. Haver past goed in de trend waarbij glutenvrij gegeten wordt. Gluten in tarwe staan negatief in de belangstelling. Gillissen: “We onderzoeken hoe we haver kunnen verwerken tot haverbrood en we kijken naar toepassingen in producten als pasta, pizzabodems en gepofte haverwafels.”

Ook voor de duurzaamheid van haver valt iets te zeggen. Het is een robuust gewas dat weinig bestrijdingsmiddelen en bemesting nodig heeft.

Haver lijkt een gouden toekomst tegemoet te gaan.

In het november-nummer van gezondNU staat een uitgebreid artikel over haver, inclusief recepten! Bestel nu dit nummer »