Als het aan de onderzoekers van Maastricht UMC+ ligt, is er misschien goed nieuws voor mensen met diabetes en overgewicht. Onderzoeksresultaten suggereren dat je bij temperaturen onder de tien graden met speciale ademhalingstechnieken je eigen lichaam warm kunt houden – en dus bruin vet activeert – en extra energie verbruikt. Hoe zit dat?

Niet alleen de aanmaak van bruin vet, maar ook speciale ademhalingstechnieken zoals die die door bijvoorbeeld Wim Hof (ook wel The Iceman genoemd) gebruikt worden, beïnvloeden hoeveel lichaamswarmte je onder koude omstandigheden produceert, blijkt uit onderzoek van Maastricht UMC+. De gegevens zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Plos One. Hoofdonderzoeker Wouter van Marken Lichtenbelt en zijn team onderzochten het samenspel van bruin vet en de productie van lichaamswarmte onder koude temperaturen.

Wat doet bruin vet?

Wanneer het koud wordt, houdt het lichaam zich warm door bruin vet te activeren. Het bruine vetweefsel zet energie om in warmte, een soort intern kacheltje. Het witte vet is opgeslagen energie en zien we terug als kilo’s op de weegschaal. Onderzoekers zagen de ontdekking van bruin vet als een eerste stap in de strijd tegen diabetes en obesitas. Is dit onderzoek een tweede stap? “Het is een belangrijke bevinding om te adviseren over de meest effectieve manier om bruin vet te activeren”, aldus onderzoeker Maarten Vosselman.

Ademhalingstechnieken activeren bruin vet

Wim Hof, één van de proefpersonen, is extreem getraind tegen kou. Hij beklom blootsvoets besneeuwde bergen en zwom met ontbloot bovenlijf onder dikke ijslagen op de Noordpool. Zou de getrainde Hof een voordeel halen uit zijn trainingen en een betere warmteproductie hebben? Nee, zegt het onderzoek. Zijn tweelingbroer, die niet traint in kou, blijkt in periodes van milde kou net zo veel bruin vet te activeren en evenveel warmte te produceren als zijn broer.

“Opmerkelijk”, volgens hoofdonderzoeker Van Marken Lichtenbelt. Het betekent dat niet zozeer korte periodes van extreme kou – denk aan temperaturen van dertig graden onder nul – effectiever zijn voor de aanmaak van bruin vet, maar juist langere periodes van milde kou – een graad of tien.

Beide broers hadden ook een betere warmteproductie dan een gemiddeld persoon. Oorzaak? Juist de ademhalingsoefeningen die Wim Hof en zijn broer inzetten wanneer de temperatuur daalde, zijn daar volgens de onderzoekers verantwoordelijk voor. Op die manier wordt dus extra warmte gegenereerd. Vosselman: “Met het onderzoek willen we bijdragen aan het bestrijden van ziektes als diabetes en obesitas. En dat slechts door de thermostaat een graadje lager te zetten.”