Slechts tien procent van de Nederlanders eet voldoende voedingsvezel. Maar we eten de hele dag brood. Hoe ontstaat dat tekort? gezondNU vroeg het aan vezelexpert Jan Delcour. Wat missen we als we te weinig vezels binnenkrijgen?

Een tekort aan calorieën: dat hoor je niet zo vaak. Maar een tekort aan vezels – dat hebben we bijna allemaal. We zouden volgens een internationale aanbeveling 25 gram per dag moeten eten. Maar we eten gemiddeld maar 2 gram per dag. Ergens gaat er dus iets mis … Jan Delcour (hoogleraar voeding en chemie, Universiteit van Leuven): “We zijn ons blijkbaar niet bewust van het gezondheidsvoordeel van vezels.”

Waarom eten we niet genoeg vezels?

“We maken de verkeerde keuzes in ons voedingspatroon. We kiezen bijvoorbeeld voor geraffineerde graanproducten zoals witte pasta en witbrood en onvoldoende voor volkorenpasta en -brood. Ook eten we te weinig groenten en fruit. Kort door de bocht zou je dus kunnen zeggen dat onze voedingsgewoontes het probleem zijn.”

Als vezels niet worden verteerd, waarom zijn ze dan zo belangrijk?

“Vezels zijn vooral gezond op preventief vlak; dit betekent dat ze ziektes kunnen helpen voorkomen. Net zoals stoppen met roken het risico op longkanker aanzienlijk verminderd, zo verminderen vezels het risico op aandoeningen als overgewicht, hart- en vaatziekten, diabetes type 2, obstipatie en dikkedarmkanker. Als je te weinig vezels eet, is het dus niet zo dat je ziek wordt, maar het kán wel. We spreken van het risico dat je vergroot of verkleint om ziektes te krijgen. Ze lijken misschien niet zo belangrijk, maar we kunnen niet zonder vezels.”

Toch linken we vezels vooral aan obstipatie …

“Klopt, vezels hebben een gunstig effect op de darmwerking. Mensen met obstipatie kunnen voordeel hebben bij het eten van vezels. Toch kunnen mensen ondanks voldoende vezelinname toch een moeizame stoelgang hebben. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat ze te weinig drinken. Vezels binden met water; als de vezels niet door voldoende water door je dikke darm worden vervoerd, kan hier een opstopping door ontstaan. Om deze reden is het belangrijk om voldoende water te drinken dat de vezels kan binden en vervoeren. Het is een fabel dat je hiervoor alleen water mag drinken, een kop koffie is ook prima.”

Wat kunnen we het best eten voor genoeg vezels?

“Vezels zitten in volle granen, peulvruchten, aardappelen, noten, zaden, fruit en groenten.”

Kun je stellen dat graanvezels beter zijn dan groentevezels?

“Het maakt niet uit waar we uiteindelijk onze vezels vandaan halen. Het is alleen wel zo dat je uit graanproducten sneller aan de aanbevolen hoeveelheid vezels komt dan wanneer je alleen groenten en fruit eet. Als je toch je vezels het liefst uit groenten en fruit haalt, kies dan de meest vezelrijke varianten, zoals appel en wortel.”

Als ik elke dag brood eet, kom ik dan aan genoeg vezels?

“Een maaltijd met volkorenbrood of -ontbijtgranen bevat zo’n tien gram vezels. Je komt dan al een heel eind, maar niet ver genoeg. Het beste advies is daarom: eet gevarieerde vezelrijke voeding. Je moet alle bronnen van vezels aangrijpen om je vezelinname te verhogen. Zie je het helemaal niet meer zitten? Vezels uit een zakje kun je makkelijk toevoegen aan je voeding.”