In ons land slikt 60 procent van de mensen met diabetes type 2 elke dag metformine. Een belangrijk medicijn, maar wel met serieuze bijwerkingen. Zo kan het langdurig slikken van metformine een vitamine B12-tekort veroorzaken. Hoe komt dat? We delen de belangrijkste feiten.

Het diabetesmedicijn metformine is voor veel mensen met diabetes type 2 onmisbaar. Het gebruik van dit medicijn zorgt ervoor dat de lever minder bloedsuiker aanmaakt, waardoor de bloedglucose in het lichaam wordt verlaagd. Ook verhoogt metformine de insulinegevoeligheid van de spieren. Hierdoor kan het lichaam beter suiker opnemen en daalt de bloedsuiker. Als je diabetes type 2 hebt en geen medicijnen slikt, kan dit door een constant te hoge bloedsuiker schadelijk zijn voor je ogen, hart en nieren.

Klachten lijken op elkaar

Toch heeft metformine, net als bijna ieder medicijn, bijwerkingen. Veel voorkomende bijwerkingen zijn een gebrek aan eetlust, bleek zien, een slap en moe gevoel, diarree en gewichtsverlies. En er is nog een belangrijke bijwerking: langdurig gebruik van metformine kan een vitamine B12-tekort veroorzaken. Dit wordt alleen niet altijd op tijd ontdekt, omdat de klachten van een vitamine B12-tekort lijken op de bijwerkingen van metformine. Artsen dachten daarom lange tijd dat klachten enkel en alleen veroorzaakt werden door het diabetesmedicijn en kwamen tot de conclusie dat daar niet veel aan te doen was. Aan een vitamine B12-tekort werd niet gedacht.

Metformine belemmert de opname van B12

Inmiddels zijn er al veel onderzoeken gedaan naar het gebruik van metformine en een tekort aan vitamine B12. De belangrijkste conclusie is dat de kans op een vitamine B12-tekort, wat klachten als vermoeidheid, zenuwproblemen, bloedarmoede en concentratieproblemen kan veroorzaken, inderdaad groter is bij het gebruik van het diabetesmedicijn. Dat komt doordat metformine ervoor zorgt dat vitamine B12 minder goed in de darmen wordt opgenomen. Volgens Amerikaanse onderzoekers krijgt 30 procent van de mensen die langdurig metformine gebruikt, te maken met een tekort aan deze belangrijke vitamine. In Nederland zijn daar geen cijfers van bekend.

Naar de huisarts

Wat als je metformine al jaren gebruikt of gaat gebruiken? Dan is het verstandig om dit met je behandeld arts en huisarts te bespreken. Ook als je (nog) geen klachten ervaart. Een tekort aan vitamine B12 kan daarmee worden voorkomen. Ook is het goed met supplementen of injecties te behandelen als je er op tijd bij bent. Op lange termijn kan een tekort aan B12 ernstige neurologische gevolgen hebben, doordat het zenuwstelsel is aangetast. Iets om serieus te nemen dus.