We eten ongezond en we bewegen te weinig. Daardoor ontstaan hart- en vaatziekten, overgewicht, kanker en ook diabetes. Prof. dr. Hanno Pijl is ervan overtuigd dat we veel van deze gezondheidsproblemen kunnen voorkomen met andere voeding door te eten wat de aarde zelf voortbrengt.

 

Vier op de tien Nederlanders heeft overgewicht en bijna 1 miljoen mensen hebben diabetes. Van hen heeft negentig procent diabetes type 2. Elk jaar komen daar nog eens 72.000 mensen bij. Enorme aantallen én zorgwekkende aantallen. Toch gelooft prof. dr. Hanno Pijl, hoogleraar Diabetologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum en lid van de Gezondheidsraad, dat diabetes type 2 te voorkomen is.

Probeer alles wat door de industrie wordt gemaakt te vermijden, is zijn advies. Dus geen pakjes, potjes en blikken, maar groenten, fruit, noten, vis, vlees. Geen rood vlees, daarvan is bewezen dat het diabetes in de hand werkt. Het liefst kip en gevogelte. 

Pijl eet al jaren op deze manier en voelt zich prima. Het enige hij wat wel gebruikt en wat door de industrie is bewerkt, is olijfolie. Koffie kan volgens hem ook geen kwaad. “Eten wat de aarde zelf voorbrengt lijkt een simpele regel, maar blijkt toch voor veel mensen heel moeilijk omdat we gewend zijn met z’n allen die industriële producten te consumeren.”

Waarom zorgt overgewicht voor diabetes? 

Een van de grote boosdoeners van chronische ziekten zijn de geraffineerde koolhydraten, volgens Pijl. “Als je veel geraffineerde koolhydraten eet, gaat het lichaam veel insuline aanmaken om die suikers om te zetten in energie. De grote hoeveelheid insuline gaat direct naar de lever toe; in de lever worden de suikers omgezet in vetten en een deel van die vetten wordt opgeslagen in de lever. Dat is niet de bedoeling. De lever is helemaal niet bedoeld voor opslag! Die vetten gaan in de lever zorgen voor ontstekingen. En door die ontsteking wordt het lichaam ongevoelig voor insuline. Zo ontstaat diabetes type 2, maar ook andere aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en kanker.”

Wat zijn geraffineerde koolhydraten?

Koolhydraten zitten in brood, aardappels, fruit en natuurlijk suiker. Ze worden door het lichaam omgezet in energie en zijn dus belangrijk. Toch is er een verschil tussen langzame en snelle koolhydraten. Snelle, geraffineerde koolhydraten, vind je in suiker, koek, snoep, frisdrank en witte pasta en rijst. Geraffineerde koolhydraten worden snel opgenomen in het bloed. Dit effect is volgens door veel medische wetenschappers, waaronder Pijl ongezond. 

Ongeraffineerde koolhydraten (volkoren graan, zilvervliesrijst, noten en havermout) worden langzaam opgenomen in het bloed en hebben dit effect niet.  

Maar geraffineerde koolhydraten vermijden is een hele opgave. Zo zijn zelfs aan tomatenpuree suikers toegevoegd. Maar wie in zijn keuken witmeel vervangt door volkorenbrood, ook volkoren pasta en zilvervliesrijst en minder snoept, komt een heel eind. 

Hoe eet je als modern mens als een oermens? 

Pure voeding eten, is een beetje terug naar de oertijd. En dat is ook wat Pijl voor ogen heeft. “Diabetes is een complexe ziekte. Ook erfelijkheid speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van diabetes. Het gaat om een samenspel tussen calorieën en genen, de erfelijke aanleg voor diabetes en overgewicht.”

En juist die combinatie is funest in onze samenleving. “Mensen die de ‘foute genen’ hebben en die leven in onze maatschappij waarin voortdurend voeding beschikbaar is, zijn de klos. We kunnen overal eten en drinken kopen en daar hoeven we ons niet eens voor in te spannen. Eten waar veel geraffineerde koolhydraten in zijn verwerkt. We zijn gemaakt om hard te werken om eten te verzamelen. Ons hele DNA-patroon is daarop gericht. Vroeger waren er periodes met weinig of geen eten, en was het belangrijk om in goede tijden extra energie op te slaan als reserve. Dat is nu niet meer nodig. Die biologische drive naar eten zit in ons en die gaat ook niet weg. Een kleine groep mensen zal op eigen kracht gezond oud kunnen worden, maar de grote massa niet. Dat kun je ze ook niet verwijten, vind ik. Ze vechten tegen hun eigen genetische meter!”

Diabetes voorkomen

Kun je diabetes dan nog voorkomen als je die ‘foute genen’ hebt? Pijl: ‘Absoluut, daar ben ik van overtuigd. Daar zijn veel wetenschappelijke bewijzen voor. Een voorbeeld: in de rural areas van Nieuw-Guinea waar mensen nog ‘puur’ eten komt totaal geen diabetes voor. In de steden daarentegen heeft maar liefst 33 procent van de mensen diabetes. En die mensen hebben geen andere genen dan de mensen op het platteland! Dat komt puur door de voeding. Dit bewijst dat de omgevingsfactoren van enorm belang zijn voor ontwikkeling van diabetes. Zelfs met ‘verkeerde’ genen’ kun je diabetes echt voorkomen!’