7 fouten die bijna iedereen maakt tijdens het tandenpoetsen (en hoe je ze voorkomt)

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met een externe partner.

Vrijwel iedereen weet dat je twee keer per dag je tanden moet poetsen. Toch betekent dat niet automatisch dat je je gebit ook op de juiste manier verzorgt. Veel mensen maken namelijk onbewust fouten tijdens het poetsen. Ze zetten te veel druk, slaan bepaalde plekken over of vervangen hun tandenborstel pas als de haren alle kanten op staan. Op korte termijn lijken deze gewoontes weinig kwaad te kunnen, maar op de lange termijn kunnen ze bijdragen aan tandplak, tandsteen, tandvleesproblemen en gaatjes.

Een goede mondgezondheid is bovendien belangrijker dan veel mensen denken. Gezond tandvlees en schone tanden zorgen niet alleen voor een frisse adem en een mooie glimlach, maar verkleinen ook de kans op ontstekingen in de mond. Daarom loont het om stil te staan bij je dagelijkse poetsroutine en waar nodig kleine verbeteringen door te voeren. In dit artikel bespreken we zeven veelvoorkomende fouten tijdens het tandenpoetsen én leggen we uit hoe je ze eenvoudig kunt voorkomen.

Fout 1: Te kort poetsen

Een van de meest gemaakte fouten is simpelweg te weinig tijd besteden aan het poetsen. Veel mensen denken dat ze twee minuten poetsen, terwijl dit in werkelijkheid vaak slechts één minuut of zelfs minder is. Zeker tijdens een drukke ochtend of vlak voor het slapengaan is de verleiding groot om snel even de tandenborstel door de mond te halen.

Het probleem is dat tandplak zich niet alleen op de voorkant van je tanden bevindt. Ook langs de tandvleesrand, tussen de kiezen en aan de binnenkant van het gebit hopen bacteriën zich op. Wanneer je te snel poetst, krijgen deze plekken onvoldoende aandacht. Op de lange termijn kan dit leiden tot gaatjes, tandvleesontstekingen en uiteindelijk zelfs verlies van tandweefsel.

Hoe lang moet je eigenlijk poetsen?

Tandartsen adviseren om minimaal twee minuten achter elkaar te poetsen. Een handige manier is om je mond op te delen in vier delen:

• rechterboven 
• linkerboven 
• rechteronder 
• linkeronder 

Besteed aan elk deel ongeveer dertig seconden. Vergeet daarbij niet de binnenkant, buitenkant én de kauwvlakken van je tanden. Veel moderne elektrische tandenborstels beschikken over een ingebouwde timer die iedere dertig seconden een klein signaal geeft. Hierdoor weet je precies wanneer je naar het volgende gedeelte van je mond kunt gaan en voorkom je dat je bepaalde zones overslaat.

Fout 2: Veel te hard poetsen

Wie denkt dat stevig schrobben voor schonere tanden zorgt, heeft het mis. Juist te veel kracht kan schadelijk zijn voor je gebit en tandvlees. Wanneer je hard poetst, kunnen de tandhalzen langzaam afslijten. Ook trekt het tandvlees zich soms geleidelijk terug, waardoor tanden gevoeliger worden voor warme en koude dranken. Dit proces verloopt langzaam, waardoor veel mensen pas laat merken dat hun poetstechniek eigenlijk te agressief is. Een tandenborstel hoeft tandplak niet weg te schuren. De combinatie van de juiste poetsbewegingen en fluoride tandpasta doet het meeste werk.

Hoe herken je dat je te hard poetst?

Er zijn verschillende signalen die erop kunnen wijzen dat je te veel druk zet:

• de haren van je tandenborstel staan snel uit elkaar; 
• je tandvlees bloedt regelmatig tijdens het poetsen; 
• je tanden reageren gevoelig op koude of warme producten; 
• je tandarts ziet slijtage aan de tandhalzen. 

Gebruik daarom liever een lichte druk waarbij de borstelharen net contact maken met tanden en tandvlees. Bij elektrische tandenborstels wordt dit nog eenvoudiger. Veel modellen beschikken over een druksensor die aangeeft wanneer je te veel kracht gebruikt.

Fout 3: De verkeerde poetstechniek gebruiken

Niet alleen de duur van het poetsen is belangrijk, maar ook de manier waarop je poetst. Veel mensen maken grote horizontale schrobbewegingen over hun tanden. Hoewel dit logisch lijkt, verwijdert deze techniek tandplak minder goed langs de tandvleesrand. Bovendien vergroot het de kans op slijtage van het tandoppervlak. Een betere methode is om kleine, rustige bewegingen te maken waarbij de borstel onder een lichte hoek tegen het tandvlees wordt geplaatst. Zo worden bacteriën juist verwijderd op de plekken waar tandplak zich het liefst ophoopt.

Elektrisch of handmatig?

Een handtandenborstel kan uitstekend werken wanneer de techniek goed is. Toch blijkt uit verschillende onderzoeken dat veel mensen moeite hebben om overal even zorgvuldig te poetsen. Daarom kiezen steeds meer mensen voor Oral-B elektrische tandenborstels die dankzij hun roterende en oscillerende bewegingen een groot deel van het poetswerk automatisch uitvoeren. Vooral mensen die moeite hebben met de juiste techniek of vaak te kort poetsen, kunnen hiervan profiteren. Welke tandenborstel je ook gebruikt, uiteindelijk blijft een consequente en zorgvuldige poetsroutine de belangrijkste factor voor een gezond gebit.

Fout 4: Je tandenborstel niet op tijd vervangen

Een tandenborstel gaat niet onbeperkt mee. Toch gebruiken veel mensen maandenlang dezelfde borstelkop of handtandenborstel, ook wanneer de haren zichtbaar versleten zijn.

Na verloop van tijd verliezen de borstelharen hun stevigheid. Ze buigen uiteen en kunnen tandplak minder effectief verwijderen. Hierdoor blijft er meer aanslag achter, zelfs wanneer je twee keer per dag netjes poetst.

Daarnaast kunnen zich bacteriën ophopen tussen de haren. Hoewel een tandenborstel na gebruik grotendeels opdroogt, blijft een oude borstel minder hygiënisch dan een nieuwe.

Wanneer moet je vervangen?

Als algemene richtlijn geldt:

• vervang een handtandenborstel iedere drie maanden; 
• vervang ook een elektrische opzetborstel iedere drie maanden; 
• vervang eerder wanneer de haren zichtbaar uit elkaar staan; 
• vervang na een periode van ziekte, zoals griep of een keelontsteking. 

Veel elektrische tandenborstels hebben opzetborstels waarvan de blauwe indicatorharen langzaam vervagen. Dat is een handige herinnering dat het tijd is voor een nieuwe borstel.

Fout 5: Je poetst wel je tanden, maar vergeet de rest van je mond

Veel mensen richten zich volledig op hun tanden en kiezen. Dat is begrijpelijk, maar een gezonde mond bestaat uit meer dan alleen tanden.

Ook op de tong, tussen de tanden en langs de tandvleesrand verzamelen zich dagelijks miljoenen bacteriën. Wanneer deze plekken onvoldoende worden gereinigd, kunnen ze zorgen voor een slechte adem, tandvleesproblemen en extra tandplak.

Vergeet de ruimtes tussen je tanden niet

Met alleen een tandenborstel bereik je niet alle plekken. Juist tussen de tanden blijft voedsel gemakkelijk achter. Daarom adviseren tandartsen om dagelijks gebruik te maken van hulpmiddelen zoals:

• tandenstokers; 
• ragers; 
• floss of tape (afhankelijk van de ruimte tussen de tanden). 

Door deze ruimtes schoon te houden, verklein je de kans op ontstoken tandvlees en gaatjes tussen de tanden aanzienlijk.

Ook je tong verdient aandacht

De tong bevat duizenden kleine groeven waarin bacteriën zich gemakkelijk kunnen nestelen. Deze bacteriën zijn vaak een belangrijke oorzaak van een minder frisse adem.

Door na het poetsen enkele keren voorzichtig met een tongschraper of de achterkant van sommige tandenborstels over de tong te gaan, verwijder je een groot deel van deze aanslag. Het kost slechts enkele seconden en kan een merkbaar verschil maken voor de frisheid van je adem.

Fout 6: Je vervangt je poetsroutine niet als je mond verandert

Veel mensen ontwikkelen op jonge leeftijd een poetsroutine en houden die jarenlang aan. Dat lijkt logisch, maar je mond verandert voortdurend. Tandvlees kan gevoeliger worden, er kunnen kronen of implantaten bijkomen en ook een beugel of terugtrekkend tandvlees vraagt om een andere aanpak.

Wat vroeger goed werkte, hoeft dus niet altijd de beste keuze te blijven. Zeker naarmate je ouder wordt, neemt de kans op tandvleesproblemen en slijtage toe. Een kleine aanpassing in je dagelijkse verzorging kan dan een groot verschil maken.

Ook bepaalde leefgewoonten hebben invloed op je mondgezondheid. Denk bijvoorbeeld aan roken, veel koffie of thee drinken, regelmatig frisdrank consumeren of medicijngebruik dat een droge mond veroorzaakt. Hierdoor kunnen tandplak en bacteriën zich sneller ophopen.

Sta af en toe stil bij je mondverzorging

Vraag jezelf eens af:

• Gebruik ik nog steeds de juiste tandenborstel? 
• Is mijn tandvlees gezond? 
• Heb ik regelmatig last van gevoelige tanden? 
• Bereik ik alle plekken goed tijdens het poetsen? 

Twijfel je hierover? Bespreek dit dan tijdens de periodieke controle met je tandarts of mondhygiënist. Zij kunnen vaak met een paar praktische adviezen je dagelijkse mondverzorging verbeteren.

Fout 7: Denken dat een tandenborstel alle problemen oplost

Een goede tandenborstel is belangrijk, maar uiteindelijk blijft mondgezondheid het resultaat van meerdere dagelijkse gewoonten.

Sommige mensen investeren in een dure tandenborstel, terwijl ze daarnaast veel suikerhoudende dranken drinken, nauwelijks tussen de tanden reinigen of tandartscontroles overslaan. In dat geval zal zelfs de beste tandenborstel niet alle problemen voorkomen.

Een gezond gebit vraagt om een totaalplaatje.

Denk daarbij aan:

• twee keer per dag minimaal twee minuten poetsen; 
• dagelijks de ruimtes tussen de tanden reinigen; 
• een tandpasta met fluoride gebruiken; 
• niet te veel suikerhoudende eet- en drinkmomenten op een dag; 
• voldoende water drinken; 
• regelmatig een controle bij de tandarts of mondhygiënist. 

Juist de combinatie van deze gewoonten helpt om tandplak te verminderen en je tanden en tandvlees jarenlang gezond te houden.

Wanneer is een elektrische tandenborstel een goede keuze?

Steeds meer mensen stappen over van een handtandenborstel naar een elektrische variant. Dat is niet zo vreemd. Elektrische tandenborstels nemen een deel van de juiste poetsbeweging over, waardoor het eenvoudiger wordt om iedere dag consequent en zorgvuldig te poetsen.

Dat betekent niet dat een handtandenborstel onvoldoende is. Wie de juiste techniek gebruikt en voldoende tijd neemt, kan ook daarmee uitstekende resultaten behalen. Toch blijkt in de praktijk dat veel mensen moeite hebben om overal even goed te poetsen of ongemerkt te veel druk zetten.

Elektrische tandenborstels kunnen daarbij helpen dankzij functies zoals:

• een ingebouwde timer; 
• een poetsdruksensor; 
• verschillende poetsstanden; 
• gelijkmatige poetsbewegingen; 
• herinneringen om de opzetborstel tijdig te vervangen. 

Voor mensen met gevoelig tandvlees of degenen die op zoek zijn naar een zachte maar effectieve poetservaring, kunnen elektrische tandenborstels van Philips Sonicare een interessante keuze zijn. Door gebruik te maken van sonische trillingen reinigen deze modellen niet alleen het tandoppervlak, maar helpen ze ook tandplak langs de tandvleesrand los te maken. Uiteindelijk is vooral belangrijk dat je een tandenborstel kiest die past bij jouw gebit én die je iedere dag met plezier gebruikt.

Veelgestelde vragen

Is elektrisch poetsen beter dan handmatig poetsen?

Beide methoden kunnen zorgen voor een schoon gebit wanneer je de juiste techniek gebruikt. Veel mensen ervaren echter dat een elektrische tandenborstel helpt om langer, gelijkmatiger en met minder druk te poetsen.

Hoe vaak moet ik mijn tandenborstel vervangen?

Vervang een handtandenborstel of opzetborstel gemiddeld iedere drie maanden. Doe dit eerder wanneer de haren zichtbaar uit elkaar staan of nadat je ziek bent geweest.

Is harder poetsen beter?

Nee. Hard poetsen verwijdert tandplak niet beter en kan juist leiden tot slijtage van het tandglazuur en terugtrekkend tandvlees. Een lichte druk is voldoende.

Moet ik ook mijn tong poetsen?

Ja. Op de tong bevinden zich veel bacteriën die een slechte adem kunnen veroorzaken. Door dagelijks voorzichtig je tong te reinigen, houd je je mond frisser.

Hoe vaak moet ik flossen of ragers gebruiken?

Idealiter reinig je de ruimtes tussen je tanden dagelijks. Welke methode het beste bij je past, hangt af van de ruimte tussen je tanden en het advies van je tandarts of mondhygiënist.

Is mondwater noodzakelijk?

Mondwater kan in sommige situaties een nuttige aanvulling zijn, bijvoorbeeld op advies van een tandarts. Voor de meeste mensen vormen goed poetsen, fluoride tandpasta en het reinigen tussen de tanden echter de basis van een gezonde mondverzorging.

Wanneer moet ik naar de tandarts?

Voor de meeste mensen is een periodieke controle één of twee keer per jaar voldoende. Heb je klachten zoals bloedend tandvlees, pijn of aanhoudende gevoeligheid, maak dan eerder een afspraak.

Conclusie

Goed tandenpoetsen lijkt eenvoudig, maar juist kleine gewoontes maken op de lange termijn een groot verschil. Door voldoende tijd te nemen, niet te hard te poetsen, de juiste techniek te gebruiken en ook aandacht te besteden aan de ruimtes tussen je tanden en je tong, verklein je de kans op tandplak, gaatjes en tandvleesproblemen aanzienlijk. Daarnaast is het verstandig om je poetsroutine af en toe onder de loep te nemen. Je gebit verandert immers gedurende je leven, waardoor ook je mondverzorging soms aangepast moet worden. Een tandenborstel is daarbij een belangrijk hulpmiddel, maar vormt slechts één onderdeel van een complete mondverzorgingsroutine.

Met een paar kleine aanpassingen aan je dagelijkse gewoonten kun je jarenlang bijdragen aan een gezonde mond, een frisse adem en een sterk gebit. Uiteindelijk is voorkomen altijd eenvoudiger dan genezen, en juist daarom loont het om iedere dag nét iets bewuster aandacht te besteden aan je mondgezondheid.