Stamceldonatie: hoe jij met één prik een leven kunt redden

Stamceldonatie: hoe werkt het en waarom is het zo belangrijk?

Stel je voor: je krijgt een telefoontje dat jij ergens ter wereld dé match bent voor een patiënt met een levensbedreigende bloedziekte. Eén prik, een dagje ziekenhuis, en jij kunt letterlijk iemands leven redden. Dat is precies wat stamceldonatie inhoudt. Toch weten veel mensen nauwelijks wat erbij komt kijken – of denken dat het eng of pijnlijk is. Tijd om daar verandering in te brengen.

Wat zijn stamcellen eigenlijk?

Stamcellen zijn de bouwstenen van ons bloed. Ze maken rode bloedcellen (zuurstoftransport), witte bloedcellen (afweer tegen infecties) en bloedplaatjes (tegen bloedingen). Bij ziektes zoals leukemie is dit proces volledig ontregeld. Chemotherapie en bestraling maken zieke cellen kapot, maar ook de goede. Dan zijn gezonde stamcellen van een donor vaak de laatste hoop.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Hoe werkt stamceldonatie?

Er zijn twee manieren om stamcellen af te nemen:

• Uit het bloed, dat is het meest gebruikelijk: je krijgt vijf dagen lang injecties met een lichaamseigen groeifactor, waardoor stamcellen in je bloedbaan terechtkomen. Daarna word je aangesloten op een speciaal apparaat dat je stamcellen eruit filtert. Na vier tot zes uur ben je klaar – je bloed krijg je gewoon terug.
• Uit het beenmerg: onder narcose wordt met een naald wat beenmerg uit je bekken gehaald. Je voelt er zelf niets van, hooguit wat spierpijn achteraf.

In beide gevallen is veiligheid topprioriteit. Donoren worden uitgebreid gekeurd en eventuele bijwerkingen – zoals wat vermoeidheid of spierpijn – zijn meestal binnen een paar dagen gewoon weer weg.

Bekijk ook

Kan dit de eerste echte behandeling tegen de ziekte van Huntington zijn? | Gezondnu

Er is baanbrekend nieuws over de ziekte van Huntington. Onderzoekers spreken zelfs van een “spectaculaire doorbraak”.

De kans op een match

Maar nu komt het lastige. De kans dat jij voor iemand dé match bent, is ongeveer 1 op 50.000. Broers en zussen hebben de grootste kans, die kans is namelijk 1 op 4, maar vaak is er geen geschikte familiedonor en moet er gezocht worden in de internationale database. Hoe meer mensen zich registreren, hoe groter de kans dat elke patiënt een match vindt.

Daarom is vooral de groep tussen 18 en 35 jaar hard nodig. Uit onderzoek blijkt namelijk dat jongere stamcellen de grootste kans geven op genezing.

Een klein gebaar, een groot verschil

“Wat zeg je tegen iemand die je een tweede kans geeft?” vertelde Lisanne (28), die stamcellen ontving van een onbekende donor. “Dankjewel klinkt bijna te klein.” Het mooie is, voor jou als donor is het vaak een dag in het ziekenhuis, maar voor de ontvanger is het een heel nieuw leven.

Hoe kun je donor worden?

In Nederland kun je je eenvoudig registreren via Stichting Matchis. Je vult online een formulier in en krijgt een buisje thuisgestuurd om wat wangslijm af te nemen. Daarmee wordt jouw weefseltype bepaald. Daarna kom je in de internationale databank en is het afwachten of jij ergens ter wereld de perfecte match bent!