Afvallen met AI: waarom dieetadvies van chatbots erg riskant is voor jongeren

De studie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Frontiers in Nutrition, vergeleek driedaagse maaltijdplannen van vijf bekende chatbots met voedingsschema's die door een gespecialiseerde diëtist voor tieners waren opgesteld. De AI-plannen bleken gemiddeld bijna 700 calorieën per dag te missen, wat vergelijkbaar is met het overslaan van een volledige maaltijd.

Waarom een calorie-tekort juist voor tieners een probleem is

De tienerjaren vormen een van de meest intensieve groeifases in een mensenleven. Het lichaam verandert in een hoog tempo: botten worden langer en sterker, spiermassa neemt toe en het hormoonsysteem ontwikkelt zich richting volwassenheid. Voedingsdeskundige Renate Akkerman van de Universiteit van Maastricht, benadrukt dat voor deze processen veel energie en bouwstoffen nodig zijn. Een structureel tekort, zoals geadviseerd door de onderzochte AI, kan de botgroei blijvend beïnvloeden, de spieropbouw hinderen en hormonale processen zoals de menstruatiecyclus verstoren.

De verkeerde balans: te veel vet, te weinig koolhydraten

Naast het lage aantal calorieën viel op dat de verhouding van macronutriënten in de AI-schema's afweek van de aanbevelingen. De plannen bevatten relatief veel eiwitten en vetten, maar te weinig koolhydraten. Hoewel eiwitten en vetten essentieel zijn, leveren complexe koolhydraten de belangrijkste brandstof voor de groei, hersenfunctie en fysieke activiteit van jongeren. Een onevenwichtige inname kan leiden tot vermoeidheid, concentratieproblemen en op de lange termijn de gezondheid ondermijnen.

Wat is wél een gezond voedingspatroon voor jongeren?

Een one size fits all-voedingsplan bestaat niet, en dat is precies waar AI de mist in gaat. De energiebehoefte hangt sterk af van de individuele groei, leeftijd en mate van beweging.
Volgens de richtlijnen hebben tieners een stabiele en regelmatige aanvoer van voedingsstoffen nodig. Hierbij zijn een aantal zaken cruciaal:

• Voldoende energie: Meisjes (14-18 jaar) hebben gemiddeld 2000-2400 kcal nodig en jongens (14-18 jaar) 2500-3000 kcal per dag. Bij een groeispurt of veel sporten kan dit oplopen. De ~1800 kcal van de AI-plannen is voor vrijwel elke tiener te weinig.
• Regelmaat: Het overslaan van maaltijden is onverstandig. Drie hoofdmaaltijden en twee gezonde tussendoortjes helpen om de energie en bloedsuikerspiegel stabiel te houden.
• Essentiële bouwstoffen: Focus op een gevarieerd eetpatroon met voldoende eiwitten (spiergroei), calcium en vitamine D (botopbouw), ijzer (bloed en spierontwikkeling), complexe koolhydraten (energie) en gezonde vetten (hersenontwikkeling).

AI als informatiebron, niet als persoonlijke diëtist

De onderzoekers erkennen dat AI nuttig kan zijn voor het opzoeken van algemene voedingsinformatie. Maar, voor een persoonlijk dieetadvies is een chatbot geen vervanging voor een professional. Een diëtist of arts houdt rekening met factoren die een algoritme niet kan wegen, zoals medische achtergrond, leefstijl, mentale gezondheid en de gezinssituatie. De verleiding om snel en anoniem advies te vragen aan een chatbot is begrijpelijk, maar als het om de gezondheid van jongeren gaat, blijft deskundige begeleiding essentieel.