Een glaasje wijn of biertje voor het slapengaan wordt vaak een slaapmutsje genoemd. En inderdaad: je valt er sneller van in slaap. Maar wie denkt dat alcohol goed is voor je nachtrust, komt bedrogen uit. Je slaapkwaliteit gaat er flink op achteruit. Je mist belangrijke fases, je hartslag en lichaamstemperatuur stijgen en je loopt meer kans op snurken en zelfs ademstops. Het resultaat: je wordt minder uitgerust wakker, zelfs na acht uur in bed.
Sneller in slaap, maar geen diepe rust
Alcohol werkt als een kalmerend middel en maakt dat je sneller wegzakt. De eerste uren slaap lijken zelfs dieper, maar dat is schijn. Je slaapcyclus raakt verstoord, waardoor je minder tijd doorbrengt in herstellende fases zoals de REM-slaap.
Alcohol en REM-slaap: een verstoord ritme
De REM-slaap is cruciaal voor je geheugen, emoties en herstel. Alcohol onderdrukt deze fase: hij begint later en duurt korter. Daardoor krijgen je hersenen en lichaam minder kans om echt goed te herstellen. Je kunt wel raden wat het gevolg hiervan is: je voelt je de volgende dag slaperig, vergeetachtig of prikkelbaar.
Hartslag, temperatuur en snurken
Na een paar drankjes stijgt je hartslag en ook je lichaamstemperatuur. Dat maakt het moeilijker om in diepe slaap te blijven. Bovendien verslappen de spieren in je keel, waardoor je sneller snurkt. Dit kan leiden tot ademstops, ook wel slaapapneu, die je slaap steeds onderbreken, vaak zonder dat je het merkt.
De tweede helft van de nacht
Wanneer je lichaam de alcohol afbreekt, verandert je slaap. Je wordt vaker wakker, draait onrustig en je ademhaling hapert sneller. Die onrust zorgt ervoor dat je minder diepe slaap en REM-slaap meepakt. Je kan uitgaan van een gebroken nacht.
Gewenning maakt het erger
Gebruik je vaker alcohol als slaapmutsje? Dan neemt het effect snel af. Je hebt steeds meer nodig om in slaap te vallen, terwijl je slaapkwaliteit steeds slechter wordt. Daarmee vergroot je het risico op slaapproblemen én afhankelijkheid.
Hoe kun je beter slapen?
Wil je echt uitgerust wakker worden? Dan helpt het om alcohol in de avond te beperken of helemaal te vermijden. Andere tips voor betere slaap:
- Houd een vast slaapritme aan.
- Neem een warme douche of bad.
- Vermijd zware maaltijden en schermtijd vlak voor het slapengaan.
- Quest, Trimbos Instituut
- Canva