Een platte buik, het schoonheidsideaal waar velen van ons mee opgroeien. We houden onze buik in voor de spiegel, een foto, of zelfs onbewust tijdens een gesprek. Dit buik inhouden voelt vaak onschuldig, maar sommige mensen doen het zó vaak dat het hun tweede natuur is geworden. Maar wat gebeurt er eigenlijk met je lichaam als je voortdurend je buik intrekt? Deskundigen waarschuwen dat het meer invloed heeft dan je denkt, van ademhaling tot bekkenbodem en zelfs je spijsvertering.
Waarom doen we dit eigenlijk?
De meeste mensen trekken hun buik in omdat ze slanker willen lijken, niet alleen vrouwen hoor, mannen ook vaker dan je zou denken. Sommige leren het al op jonge leeftijd, bijvoorbeeld van opmerkingen thuis of in de kleedkamer. Voor anderen is het meer een 'basisspanning' geworden: het lichaam staat altijd een beetje strak, niet alleen in de buik maar ook in de rug, schouders of zelfs in de kaken.
Psycholoog Rosie Rees legt uit dat het vaak samenhangt met ons zelfbeeld. We willen voldoen aan een ideaal, en vergeten dat ontspannen misschien wel gezonder, én mooier is.
De lichamelijke gevolgen
- Je ademhaling verandertWie zijn of haar buik intrekt, beperkt de ruimte voor het middenrif, dat is de spier die je longen helpt om zich te vullen met lucht. Daardoor ga je oppervlakkiger ademen. Dat lijkt misschien onschuldig, maar oppervlakkige ademhaling betekent minder zuurstof, meer spanning en soms zelfs hoofdpijn of duizeligheid. Ook stress kan hierdoor toenemen: jelichaam blijft als het ware in een lichte staat van alertheid.
- Druk op je bekkenbodemJe buikspieren zijn onderdeel van een groter geheel: je core. Als de bovenste buikspieren constant aangespannen zijn, zetten ze druk naar beneden, richting de bekkenbodem. Die spieren horen flexibel te zijn, maar raken op deze manier overbelast. Klachten die kunnen ontstaan zijn incontinentie, een verzakking of pijn bij vrijen.
- Spijsvertering in de knelJe middenrif is niet alleen belangrijk voor ademhaling. Het 'masseert' als het ware ook je maag en darmen. Door je buik constant in te houden, werkt dat natuurlijke massageproces minder goed. Het gevolg hiervan kan zijn: een opgeblazen gevoel, verstopping of andere spijsverteringsproblemen.
- Pijn in de rug en heupenAltijd spanning in je buik betekent dat omliggende spieren ook harder moeten werken. Vooral in de onderrug en heupen kan dit leiden tot stijfheid en pijn. Sporters die hun buik te hard aanspannen, bijvoorbeeld hardlopers, lopen zelfs meer risico op blessures: hun lichaam kan schokken minder goed opvangen.
Wat kun je doen?
Het begint allemaal met bewustwording. Sta je in de rij bij de kassa of zit je ontspannen op de bank? Check eens of je ongemerkt je buik intrekt. Als dat zo is, laat eens bewust los. Een simpele maar belangrijke stap. Ook je ademhaling speelt een grote rol. Leg je hand eens op je buik en adem rustig in. Voel hoe je hand mee omhoogkomt: een buikademhaling brengt ontspanning en zorgt dat je lichaam beter wordt voorzien van zuurstof.
Daarnaast is het goed om je spieren opnieuw te leren gebruiken. Je buikspieren zijn namelijk bedoeld om samen te werken met je rug, bekkenbodem en middenrif. Laat ze dus niet de hele dag in de kramp staan, maar wissel spanning en ontspanning af. Trek je buik alleen in wanneer dat functioneel is, bijvoorbeeld als je een zware tas tilt of tijdens het sporten. In rust mag je buik gewoon losjes hangen.
Ook oefeningen zoals yoga, een zachte buikmassage of meditatie kunnen helpen om spanning los te laten. Zelfs een paar minuten bewust ademen maakt vaak al verschil. Merk je dat je toch klachten ervaart, denk aan buikpijn, moeite met plassen of stoelgang, of pijn bij seks, dan is het slim om een bekkenbodemfysiotherapeut in te schakelen. Die kan samen met jou onderzoeken of te veel spierspanning de oorzaak is en hoe je dit kunt herstellen.
Een beetje buik mag er zijn hoor
We leven in een cultuur die strak, plat en gespierd vaak mooier vindt. Maar je gezondheid gaat boven alles. Bovendien: een ontspannen houding straalt vaak meer zelfvertrouwen uit dan een ingehouden buik.
Af en toe je buik intrekken voor een foto of tijdens een krachtinspanning? Helemaal prima. Maar er de hele dag mee bezig zijn kan leiden tot klachten die je liever voorkomt. Ontspanning, ademhaling en zelfacceptatie zijn minstens zo belangrijk voor je gezondheid als sterke buikspieren, zo blijkt!
- Gezondheidsnet, Gezondheid,
- Canva