Artsen luiden de noodklok: dít gevaarlijke beval-advies circuleert nu online

Uit een recente rondgang van RTL Nieuws onder bijna 300 zorgverleners (waaronder kraamverzorgenden, gynaecologen en verloskundigen) blijkt dat de zorgen in de spreekkamer groot zijn. Zwangeren laten zich steeds vaker beïnvloeden door onbetrouwbare informatie van influencers, op social media of via chatbots. En dat is niet zonder risico.

De gevaren van het internet in de kraamkamer

In de praktijk zien zorgverleners regelmatig dat medische ingrepen of medicatie worden geweigerd op basis van onjuiste aannames. Enkele veelvoorkomende, gevaarlijke misverstanden:

• Oxytocine weigeren: Dit hormoon wordt vaak gebruikt om weeën op te wekken of de placenta los te maken. Online circuleert het fabeltje dat kunstmatige oxytocine autisme of hechtingsproblemen bij de baby zou veroorzaken. Een gynaecoloog vertelt hoe weigering hiervan al meerdere keren leidde tot levensgevaarlijke bloedingen waarbij vrouwen met spoed geopereerd moesten worden.
• Geen vitamine K-prik: Ook de vitamine K-prik voor pasgeborenen wordt vaker afgewezen door angsten over 'giftigheid'. Het weigeren hiervan vergroot echter het risico op ernstige, inwendige bloedingen bij de baby aanzienlijk.
• Noodgrepen afwijzen: In extreme gevallen weigeren vrouwen bij een bevalling het gebruik van een vacuümpomp of een knip, zelfs als de baby in nood is, omdat ze er online slechte verhalen over hebben gelezen. Dit kan leiden tot onherstelbare schade bij het kindje.

Waar komt dit grote wantrouwen vandaan?

Toch ligt de schuld niet alleen bij de zwangere vrouwen of de influencers. Marjolein van Gelderen van de Geboortebeweging benadrukt dat dit wantrouwen richting de medische wereld niet uit de lucht komt vallen.

Moeder worden is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen in een vrouwenleven. Het is volkomen logisch dat je je goed wilt inlezen. Volgens Van Gelderen ontstaat de frictie vaak doordat vrouwen in het ziekenhuis of de praktijk te weinig uitleg krijgen, zich niet gehoord voelen of het idee hebben dat artsen de beslissingen al voor hen hebben genomen. Social media vullen vervolgens die leegte op.

Bekijk ook

Het verrassende verband tussen jouw mondhygiëne tijdens de zwangerschap en de gezondheid van je baby | Gezondnu

De illusie van de 'perfecte thuisbevalling'

Naast directe medische risico's, zorgt het online ideaalbeeld ook voor veel psychologische schade. Zorgprofessionals zien in de spreekkamer hoe online platforms onrealistische verwachtingen scheppen over een 'magische', natuurlijke bevalling. Als het vervolgens medisch noodzakelijk is om in te grijpen – of als een geplande thuisbevalling toch eindigt in het ziekenhuis – voelen veel nieuwe ouders zich teleurgesteld of ervaren ze de geboorte als falen of zelfs als een trauma.

Samen beslissen: de sleutel tot een veilige bevalling

Zowel de Nederlandse Vereniging van Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) als de beroepsvereniging voor kraamzorg (NBvK) steken de hand in eigen boezem. De communicatie tussen zorgverlener en patiënt moet beter en er moet meer tijd komen voor het opbouwen van een vertrouwensband.

Wat kun jij doen als je zwanger bent?

• Wees kritisch op je bronnen: Informatie van een lifestyle-influencer is geen medisch advies. Raadpleeg betrouwbare websites of stel je vragen direct aan een professional.
• Bespreek je angsten: Heb je online iets gelezen waar je van schrikt? Neem het mee naar je verloskundige. Een goede zorgverlener neemt de tijd om uit te leggen waarom een bepaalde behandeling wordt geadviseerd.
• Maak samen een plan: Je hebt altijd recht op gezamenlijke besluitvorming (shared decision-making). Een keuze is pas écht van jou, als deze is gebaseerd op de juiste, volledige informatie.