Nieuw onderzoek van het Radboudumc afgelopen week laat zien dat vrouwen die te maken hebben gehad met zwangerschapscomplicaties, zoals zwangerschapsvergiftiging, vroeggeboorte of zwangerschapsdiabetes, vaker voor hun vijftigste een beroerte krijgen. Het risico blijft gelukkig klein dus geen reden tot paniek, wel een reden om alert te zijn, en precies daarom schrijven we erover.
Zwangerschap
Een zwangerschap is voor je lichaam vergelijkbaar met topsport. Je hart pompt extra bloed rond, je bloedvaten staan onder spanning en je hormonen draaien op volle toeren. Soms gaat dat niet helemaal zoals het zou moeten. Pre-eclampsie, waarbij de bloeddruk te hoog wordt en er eiwit in de urine verschijnt, is daar een bekend voorbeeld van. Ook een te vroege bevalling, zwangerschapsdiabetes, een miskraam of zelfs een doodgeboorte zijn complicaties die in dit onderzoek naar voren kwamen.
Wat onderzoekers ontdekten bij ruim duizend vrouwen
In het onderzoek werden ruim duizend vrouwen gevolgd, allemaal tussen de 18 en 49 jaar. Wat bleek? Bij de vrouwen die een herseninfarct hadden gehad, had meer dan de helft ooit zwangerschapscomplicaties meegemaakt. In de groep zonder beroerte was dat maar een derde. Vooral één uitkomst sprong eruit: vrouwen die een doodgeboorte hadden doorgemaakt, bleken bijna vijf keer zoveel kans te hebben op een beroerte. Ook zwangerschapsvergiftiging, een te vroege bevalling en zwangerschapsdiabetes lieten een duidelijk verband zien.
De onderzoekers kunnen niet met zekerheid zeggen waardoor dit komt. Mogelijk spelen kwetsbare bloedvaten een rol. “Een zwangerschap is een enorme belasting voor het lichaam,” legt onderzoeker Esmée Verburgt uit. “Complicaties kunnen erop wijzen dat de bloedvaten niet in topconditie zijn. Soms ontstaan de afwijkingen juist tijdens de zwangerschap, bijvoorbeeld bij de aanleg van de placenta. Dat kan later leiden tot aderverkalking.”
Het risico is klein, toch goed om te weten
Volgens hoogleraar neurologie Frank-Erik de Leeuw is er nog geen reden tot paniek. Het risico op een beroerte op jonge leeftijd is nog steeds laag. Wel kan een gecompliceerde zwangerschap een waardevolle waarschuwing zijn. “Als artsen deze voorgeschiedenis kennen, kunnen ze eerder starten met preventieve zorg,” zegt hij. Nu worden vrouwen met zwangerschapsvergiftiging vanaf hun vijftigste gecontroleerd op hart- en vaatziekten. De onderzoekers vinden dat dat eerder mag beginnen, bijvoorbeeld met een jaarlijkse bloeddrukmeting.
Zelf complicaties gehad?
Heb je zelf tijdens je zwangerschap een complicatie gehad? Dan is het slim om extra alert te zijn. Laat je bloeddruk regelmatig meten, ook als je je gezond voelt. Blijf bewegen, eet gevarieerd en vezelrijk, rook niet en matig je alcoholgebruik. En weet vooral waar je op moet letten: een scheve mond, verwarde spraak of plotseling krachtverlies in een arm kunnen wijzen op een beroerte. Bel bij twijfel altijd direct 112. Want hoe sneller de behandeling start, hoe groter de kans op herstel.
- Radboud UMC
- Canva