5 jaar langer wachten op darmkankerscreening: expert noemt Nederlands beleid ‘in alle opzichten te laat’

Naar aanleiding van ons eerdere artikel over darmkankerscreening, legt gastro-enteroloog en Managing Director van vzw Stop Darmkanker Dr. Luc Colemont de vinger op de zere plek: de Nederlandse aanpak is volgens hem te laat en loopt gevaarlijk achter op de rest van de wereld.

De feiten: Nederland loopt achter op de norm

Terwijl de discussie in veel landen al gaat over het verlagen van de screeningsleeftijd naar 45 jaar, houdt Nederland nog vast aan 55. Dit plaatst Nederland in een uitzonderingspositie, niet alleen ten opzichte van de wereldwijde trend, maar ook ten opzichte van de aloude Europese standaard.

De stem van de expert: 'Een vals excuus'

Wij vroegen Dr. Colemont naar de kern van zijn kritiek. Volgens hem zijn de Europese richtlijnen al meer dan twintig jaar glashelder: "Iedere man of vrouw moet vanaf 50 jaar de mogelijkheid hebben om deel te nemen aan een bevolkingsonderzoek," stelt hij. "Ik begrijp echt niet dat men in Nederland - ondanks diverse petities van verschillende organisaties - de stap naar 50 jaar nog niet gezet heeft."

Het veelgehoorde argument dat de Nederlandse zorg de capaciteit niet zou hebben voor de extra coloscopieën die een verlaging met zich meebrengt, schuift hij resoluut van tafel. "Het excuus dat er onvoldoende capaciteit zou zijn, is mijns inziens een vals excuus. Je zal maar een 54-jarige Nederlander zijn bij wie darmkanker wordt vastgesteld in een gevorderd stadium. Als die op 50 jaar een onderzoek van de stoelgang had (kunnen) laten doen, was zijn toekomst heel anders geweest."

Bekijk ook

Darmkanker treft steeds meer jongeren: dit zijn de 5 alarmsignalen die je moet kennen | Gezondnu

Een wereldwijde 'verjonging'

De urgentie wordt volgens de expert alleen maar groter door een zorgwekkende, wereldwijde trend: de 'verjonging' van darmkanker. "Voor het eerst in de geschiedenis hebben 'Millennials' een hoger risico op darmkanker dan de generatie van hun ouders," legt Dr. Colemont uit. "De oorzaak is niet duidelijk, het is een vrij complex probleem."

Deze trend heeft ertoe geleid dat landen als Amerika en Australië de richtlijnen al hebben aangescherpt en adviseren te starten vanaf 45 jaar. Ook binnen Europa zijn er bewegingen: Luxemburg start al op 45 en Oostenrijk heeft recent eenzelfde advies gegeven. Het contrast met de Nederlandse 55-jaargrens wordt daarmee steeds groter.

"Waar wacht de Nederlandse overheid op?", vraagt Dr. Colemont zich hardop af.

De officiële afweging: kosten versus gezondheidswinst

De keuze van de Nederlandse overheid is gebaseerd op modellen die kosten-effectiviteit meten, zoals uiteengezet in adviezen van de Gezondheidsraad. Hierbij wordt de 'gezondheidswinst' (het aantal voorkomen (doods)gevallen) afgezet tegen de kosten van het screenen van de extra leeftijdsgroep van 50 tot 54 jaar. De officiële conclusie in Nederland is dat de balans pas bij 55 jaar voldoende positief doorslaat. Een conclusie die, zoals Dr. Colemont betoogt, geen rekening houdt met de individuele menselijke tragedie die achter de cijfers schuilgaat. "Starten vanaf 55 jaar is in alle opzichten te laat."

Wat betekent dit voor jou?

Ben je tussen de 50 en 55 jaar in Nederland? Dan is de boodschap duidelijk:

1. Je ontvangt geen oproep. Wees je ervan bewust dat je niet binnen het bevolkingsonderzoek valt.
2. Bij klachten, ga direct naar je arts. Wacht nooit op een oproep als je symptomen hebt zoals bloed bij de ontlasting, een veranderd stoelgangpatroon of aanhoudende buikpijn.
3. Bespreek je zorgen. Maak je je zorgen vanwege de leeftijd, familiegeschiedenis of de informatie in dit artikel? Bespreek met je huisarts wat jouw opties zijn.

Beoordeeld door:

Dr. Luc Colemont Gastro-enteroloog en Managing Director vzw Stop Darmkanker

Dr. Luc Colemont is gastro-enteroloog en de oprichter van vzw Stop Darmkanker. Hij wordt internationaal erkend als toonaangevend expert op het gebied van darmkankerpreventie. Sinds hij het ziekenhuis verliet om zich volledig op voorlichting te richten, gaf hij al meer dan 800 lezingen in 20 landen, schreef hij meerdere boeken over het onderwerp en lanceerde hij de podcast 'De Grote Boodschap'.