Douchen tijdens onweer: levensgevaarlijk of een fabeltje? Dit moet je wél en absoluut niet doen bij noodweer

Een onweersbui ontstaat door wrijving tussen snelle, warme stijgstromen en koude dalende luchtstromen. Die kunnen soms met wel 100 kilometer per uur langs elkaar vliegen. Hierdoor raakt de wolk elektrisch geladen, wat uiteindelijk resulteert in een flinke ontlading: de bliksemflits, gevolgd door een harde knal (de donder). Maar wat betekent dit voor jouw veiligheid?

Wat doet bliksem eigenlijk met je lichaam?

Hoewel de kans klein is, worden er in Nederland jaarlijks vijf tot tien mensen geraakt door de bliksem. Helaas vallen daar gemiddeld één tot twee dodelijke slachtoffers bij. Een blikseminslag is een gigantische klap voor je lijf: er gaat op dat moment een paar honderdduizend volt door je lichaam.

Dit kan zorgen voor diepe brandwonden, maar het grootste gevaar zit van binnen. De enorme stroomstoot reist via je zenuwbanen en kan een hartstilstand veroorzaken. Bereikt de stroom je longen? Dan kan je ademhaling stoppen. Hoe goed je dit doorstaat, hangt sterk af van je fysieke gezondheid. Jonge en fitte mensen hebben een aanzienlijk grotere overlevingskans dan mensen met hart- of vaatproblemen.

Fabel of feit: mag je douchen tijdens onweer?

Het is een vraag die veel mensen zich stellen als het buiten flitst en dondert: is het veilig om onder de douche te stappen? Het geruststellende antwoord is: ja, meestal wel. In Nederland moeten badkamers aan strenge veiligheidseisen voldoen. Je kraan, leidingen en verwarming horen goed geaard te zijn, waardoor je in principe geen gevaar loopt. Let wel op: in zeldzame gevallen waarbij de aarding niet op orde is (zoals in oudere of slecht verbouwde huizen), kan het risicovol zijn. Bij twijfel kun je die douchebeurt dus beter even uitstellen.

Wat je in ieder geval nóóit moet doen rondom water:

• Buiten zwemmen: Water is een uitstekende stroomgeleider. Zelfs als de bliksem 100 meter verderop in het water inslaat, kan dit voor jou nog steeds fataal zijn.

Bekijk ook

Hooikoorts 2.0: na onweer kun je beter even binnen blijven | Gezondnu

Buiten overvallen door onweer? Zo blijf je veilig

Ben je aan het wandelen of fietsen en is er nergens een stenen gebouw om in te schuilen? Blijf dan in ieder geval ver uit de buurt van bomen!

Veel mensen denken dat bliksem altijd op het hoogste punt inslaat. Dat is niet zo, al is de kans wel groter omdat de bliksem (op zo'n 20 meter afstand van de aarde) naar de makkelijkste geleider zoekt. Slaat de bliksem in een boom? Dan gaan de sappen in de boom binnen één seconde koken. De boom verandert razendsnel in stoom en kan daardoor letterlijk uit elkaar ontploffen. Vliegende takken en splinters kunnen tot wel 400 meter wegslingeren. Levensgevaarlijk dus!

Wat moet je wél doen als je buiten bent en je voelt je echt in gevaar?

1. Maak jezelf zo klein mogelijk.
2. Ga op je hurken zitten en probeer op je tenen te balanceren.
3. Zorg dat je voeten elkaar raken.
4. Plaats - indien mogelijk - iets isolerends (geen metaal!) tussen jou en de grond, zoals een tas. Mocht de bliksem in de buurt inslaan, dan heeft de stroom veel minder impact op jouw lichaam.

Hoe zit het met de auto en de camping?

• In de auto: Je zit hier veilig. Het metaal van je auto werkt als een zogeheten kooi van Faraday. De stroom wordt via het dak en de zijkanten veilig naar de grond geleid. Dat je tegen een lantaarnpaal of vangrail moet rijden om de stroom te ontladen, is een absolute fabel. Blijf gewoon rustig zitten tot de bui over is.
• Op de camping: Een tent, vouwwagen, camper of caravan is helaas niet de veiligste plek tijdens een stevige onweersbui. Het beste is om te schuilen in een stenen gebouw, zoals het sanitairgebouw of de kantine van de camping.

Praktische tips voor in huis

Zolang je in een stenen huis zit met het raam dicht, ben je veilig. Toch kun je wel degelijk schade oplopen, vooral aan je elektronica. Heb je geen overspanningsbeveiliging? Trek dan bij naderend onweer de stekkers van je dure apparaten uit het stopcontact. Heb je zonnepanelen? Geen paniek: deze vergroten de kans op een inslag niet, zolang ze maar goed geaard zijn.