Gezondheid

Geen buikpijn na een etentje? Dit kunnen enzymen voor je doen

Last van een opgeblazen buik na ui, knoflook, bonen of zuivel? Ontdek welke spijsverteringsenzymen mogelijk helpen bij verschillende FODMAP’s.

Maria Mulder
3 minuten
Darmen en spijsvertering
Opgeblazen gevoel
Geen buikpijn na een etentje? Dit kunnen enzymen voor je doen

Zomerse barbecues, gezellige etentjes met vrienden of een spontane pasta op het terras; het klinkt allemaal als de perfecte invulling van je avond. Voor mensen met gevoelige darmen gaat de menukaart echter vaak gepaard met een flinke dosis lichte paniek. Gerechten die rijkelijk zijn gevuld met uien, knoflook, bonen of zuivel monden een paar uur later regelmatig uit in een rommelende buik, flinke krampen en overmatige gasvorming. Vaak besluiten we dan maar om deze smaakmakers voorgoed van ons bord te verbannen. Toch is die harde restrictie helemaal niet altijd nodig. Door simpelweg te begrijpen hoe je vertering werkt, kun je je lichaam mogelijk op een milde manier een handje helpen.

De grote boosdoeners in deze producten staan in de voedingswereld bekend als FODMAP’s. Dit is een verzamelnaam voor specifieke koolhydraten en suikers die in de dunne darm slecht of niet volledig worden opgenomen. Het niet-opgenomen deel reist vervolgens door naar de dikke darm, waar biljoenen bacteriën zich erop storten. Dit fermentatieproces hangt samen met de productie van extra gassen, wat die bekende opgezette ‘ballonbuik’ kan opleveren. Daarnaast trekken sommige FODMAP’s extra vocht aan in de darmen, waardoor ook buikpijn of diarree kan ontstaan.

Hoe enzymen een deel van de maaltijd afbreken

Om te voorkomen dat bepaalde koolhydraten onverteerd je dikke darm bereiken, kun je je vertering in sommige gevallen een handje helpen. Dit doe je met behulp van specifieke spijsverteringsenzymen. Dit zijn natuurlijke eiwitten die bepaalde voedingsstoffen als het ware in kleinere, beter opneembare stukjes knippen. Bij sommige intoleranties, zoals lactose-intolerantie, maakt het lichaam te weinig van een bepaald enzym aan. Dat tekort kun je vlak voor of tijdens de maaltijd aanvullen via een supplement, bijvoorbeeld in de vorm van een poeder of kauwtablet.

De enzymen komen tijdens het eten in contact met het voedsel en beginnen daar met hun werk, voordat de betreffende koolhydraten de dikke darm bereiken. Wel is voor iedere soort FODMAP een ander enzym nodig en bestaan er niet voor alle FODMAP’s goed onderbouwde supplementen. We hebben de bekendste hulpmiddelen overzichtelijk voor je op een rij gezet:

De smaakmaker op je bordDe lastige koolhydraatHet enzym dat mogelijk helpt
Knoflook, ui en tarweFructanenFructan-hydrolase of inulinase: kan fructanen helpen afbreken. Het onderzoek naar de werking bij mensen is nog beperkt.
Bonen en peulvruchtenGalacto-oligosachariden (GOS)Alfa-galactosidase: helpt bepaalde suikers in bonen af te breken voordat darmbacteriën ze fermenteren.
Room en melkproducten die lactose bevattenLactoseLactase: splitst melksuiker en kan zo klachten als een opgeblazen gevoel, krampen en diarree verminderen. Veel harde, gerijpte kazen bevatten van nature al weinig lactose.

De nuchtere grens van deze snelle oplossing

Hoewel het toevoegen van een gericht enzym aan je maaltijd voor sommige mensen een handige uitkomst kan zijn tijdens een gezellig avondje buiten de deur, is het belangrijk om hier nuchter mee om te gaan. Een beetje gasvorming na het eten van bonen of uien is bovendien normaal: de bacteriën in je dikke darm fermenteren de koolhydraten en vezels die daar terechtkomen.

Een enzym werkt alleen tegen de specifieke koolhydraat waarvoor het bedoeld is. Lactase helpt bijvoorbeeld uitsluitend bij lactose en alfa-galactosidase vooral bij GOS uit onder meer peulvruchten. Het is daarom geen algemene oplossing voor iedere rommelende of opgeblazen buik. Ook verschilt het sterk per persoon hoeveel effect een supplement heeft.

Door een gezonde basis te behouden, voldoende vezels te eten en goed uit te zoeken op welke voedingsmiddelen je precies reageert, voorkom je dat je onnodig allerlei producten schrapt. Een gericht enzym kan vervolgens een aanvullend hulpmiddel zijn. Heb je vaak of ernstige darmklachten, dan is het verstandig om samen met een arts of diëtist naar de mogelijke oorzaak te kijken.