Gewone koffie of decafé? Onderzoekers ontdekken verrassende effecten op de hersenen

Voor veel mensen is het de vaste, onmisbare start van de dag. Maar naast die vertrouwde energieboost, gebeurt er onzichtbaar meer in je lichaam. Recente wetenschappelijke inzichten tonen een verrassende wisselwerking tussen koffie en darmflora. Het populaire drankje lijkt de complexe communicatie tussen onze darmen en onze hersenen te beïnvloeden, met subtiele effecten op onze stemming, stress en cognitie.

Wetenschappers van het APC Microbiome Ireland onderzoekscentrum (onderdeel van University College Cork) bestudeerden onlangs de biologische redenen achter deze effecten. In een klinische studie, gepubliceerd in het vakblad Nature Communications, volgden zij 62 menselijke proefpersonen. De helft van de groep dronk dagelijks drie tot vijf koppen koffie, de andere helft dronk dit niet. Door middel van psychologische tests en de analyse van ontlasting brachten de onderzoekers in kaart wat er op microscopisch niveau veranderde.

Bekijk ook

De koffie-reflex: verlies je voedingsstoffen als je direct naar de wc moet? | Gezondnu

De wisselwerking via de darm-hersen-as

Uit de analyses blijkt dat regelmatige koffiedrinkers een andere samenstelling van bacteriën in de darmen hebben. De onderzoekers zagen specifiek hogere concentraties van bepaalde bacteriestammen die geassocieerd worden met een gezonde darmwand. Deze micro-organismen produceren stoffen die via de zogenaamde darm-hersen-as razendsnel communiceren met ons brein. Dit netwerk suggereert dat een gezonde bacteriële balans in je buik kan doorwerken in hoe je je mentaal voelt. Na de testperiode rapporteerden de koffiedrinkende deelnemers over het algemeen een lagere mate van stress en sombere gevoelens.

Cafeïne versus decafé: een ander effect op het brein

Vaak wordt gedacht dat de effecten van koffie uitsluitend aan de oppeppende stof cafeïne toe te schrijven zijn. In de praktijk blijkt dit genuanceerder te liggen: cafeïnehoudende koffie heeft een ander effect dan de cafeïnevrije variant (decafé), en ze beïnvloeden verschillende processen in de hersenen. Tijdens de studie lieten proefpersonen die decafé dronken verbeteringen zien in leervermogen en geheugen. De wetenschappers vermoeden dat de andere plantaardige stoffen in koffie, zoals polyfenolen, hiervoor verantwoordelijk zijn. De groep die cafeïnehoudende koffie kreeg, ervaarde daarentegen een afname van angstgevoelens en een verhoogde alertheid.

Praktische inzichten voor in het dagelijks leven

De onderzoekers concluderen dat koffie een complexe mix van voedingsstoffen is die de darmflora gericht lijkt te voeden. Binnen de studie werd een consumptie van drie tot vijf koppen per dag als maatstaf gebruikt. Dit komt precies overeen met de grens die de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid als veilig en gematigd beschouwt. Het onderzoek suggereert dat koffie een interessante toevoeging is aan een gezond voedingspatroon. Het is echter geen geneesmiddel; heb je aanhoudende maag- of darmklachten of merk je dat je onrustig wordt van cafeïne, bespreek dit dan altijd met je arts.