Kaas wordt niet zomaar ‘oud’. Na het maken krijgt de kaas de tijd om te rijpen. Jonge kaas ligt relatief kort te rijpen, terwijl oude kaas maanden langer blijft liggen. In die tijd verandert de structuur en ontwikkelt de kaas steeds meer smaak.
Daardoor wordt oude kaas steviger en krijgt hij die uitgesproken, hartige smaak. Jonge kaas is juist zachter en milder. Maar: ouder betekent niet automatisch ongezonder. Daarvoor zijn er meer factoren die meetellen.
Oude kaas: vaak wat zouter
Als je ergens op wilt letten, is het zoutgehalte interessant. Oude kaas bevat vaak wat meer zout dan jonge kaas. Tijdens het maken van kaas wordt zout toegevoegd en tijdens het rijpen verliest de kaas vocht. Daardoor kunnen voedingsstoffen, waaronder zout, per 100 gram wat geconcentreerder worden.
Wil je minder zout binnenkrijgen, dan kan een minder zoute jonge kaas dus een slimme keuze zijn. Toch kun je niet simpelweg zeggen: jong is goed, oud is fout. Het zoutgehalte verschilt namelijk ook behoorlijk per soort en merk. Dus: pak het etiket erbij als je echt wilt vergelijken.
Jong betekent niet automatisch minder vet
Hier gaat het nog weleens mis. Je zou kunnen denken dat jonge kaas, omdat hij ‘lichter’ en zachter is, ook minder vet bevat. Maar zo werkt het niet. Het vetgehalte hangt vooral af van het soort kaas. Je kent waarschijnlijk de aanduidingen 20+, 30+, 40+ en 48+. Hoe lager het getal, hoe minder vet de kaas bevat.
Wil je minder verzadigd vet eten, dan kan een 30+ kaas een goede keuze zijn. Kijk daarbij ook naar het zoutgehalte. De rijpingstijd is dus minder belangrijk als je wilt weten hoeveel vet je binnenkrijgt.
Maar kaas heeft ook voordelen
Kaas heeft natuurlijk niet alleen een lijstje met minder gunstige kanten. Het is een bron van eiwit en calcium. Calcium heb je onder andere nodig voor sterke botten en tanden en eiwit speelt een belangrijke rol bij het onderhouden van je spieren. Daarnaast levert kaas onder andere vitamine A en B12.
Hoeveel voedingsstoffen erin zitten, verschilt per soort kaas. Maar het is dus te kort door de bocht om oude kaas simpelweg als ‘ongezond’ weg te zetten.
Oude kaas heeft nóg twee verrassende eigenschappen
Er is nog iets waardoor oude kaas heel interessant kan zijn: de smaak is veel intenser. Door het rijpingsproces ontstaan allerlei smaakstoffen, waardoor een klein stukje oude kaas al behoorlijk krachtig kan smaken. En dat kan handig zijn als je op je portie wilt letten. Je hebt misschien minder kaas nodig om toch die hartige smaak te krijgen.
Dus: welke kaas kun je het beste kiezen?
Er is niet één ‘gezondste’ kaas. Wil je vooral minder zout eten, dan kan een minder zoute jonge variant interessant zijn. Let je op verzadigd vet, kijk dan naar het vetpercentage. En ben je gewoon gek op oude kaas? Dan hoef je die echt niet meteen van je boodschappenlijst te schrappen.
Uiteindelijk zijn de soort kaas, het zout- en vetgehalte én de hoeveelheid die je eet belangrijker dan de vraag of de kaas jong, belegen of oud is.