Gezondheid

Dit is de gezondste olie om mee te koken, volgens voedingsdeskundigen

Olijfolie, kokosolie, zonnebloemolie of toch roomboter? Wie gezond wil koken, ziet door de bomen het bos soms niet meer. Op sociale media worden bepaalde oliën de hemel in geprezen, terwijl andere juist als ongezond worden bestempeld. Vooral over plantaardige zaadoliën, zoals zonnebloem- en koolzaadolie, doen veel verhalen de ronde. Maar wat zegt de wetenschap eigenlijk?

Dagmar Harkema
2 minuten
Koken en bereiden
Dit is de gezondste olie om mee te koken, volgens voedingsdeskundigen

Voedingsdeskundigen zijn het over één ding grotendeels eens: er is niet één perfecte olie voor elke bereiding. Toch komt extra vierge olijfolie in de meeste voedingsrichtlijnen naar voren als een van de gezondste keuzes voor dagelijks gebruik. Dat komt doordat de olie rijk is aan enkelvoudig onverzadigde vetten en antioxidanten, zoals polyfenolen.

Hierom adviseren voedingsdeskundigen extra vierge olijfolie

Dat olijfolie zo vaak wordt aanbevolen, is niet zonder reden. Een van de bekendste onderzoeken hiernaar is de Spaanse PREDIMED-studie. Daaruit bleek dat mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten die een mediterraan voedingspatroon volgden met extra vierge olijfolie of noten minder vaak een hartinfarct of beroerte kregen dan deelnemers die een vetarm voedingspatroon volgden.

Ook het Voedingscentrum adviseert – op basis van de Richtlijnen Goede Voeding van de Gezondheidsraad – om verzadigde vetten zoveel mogelijk te vervangen door onverzadigde vetten uit plantaardige oliën, zoals olijf- en koolzaadolie.

Extra vierge olijfolie is prima geschikt om mee te bakken

Een hardnekkig misverstand is dat je olijfolie niet zou mogen verhitten. Dat klopt niet. Voor normaal bakken en braden is extra vierge olijfolie juist een goede keuze. De olie blijft bij de temperaturen die je thuis meestal gebruikt voldoende stabiel. Bovendien helpen de natuurlijke antioxidanten, zoals polyfenolen, de olie deels te beschermen tijdens het verhitten. Dat betekent niet dat je de olie onbeperkt kunt verhitten. Net als bij andere bakoliën is het verstandig om te voorkomen dat de olie gaat walmen of roken. Op dat moment neemt de kwaliteit van de olie af. Bovendien kunnen stoffen ontstaan die de smaak verslechteren en die je liever niet te vaak binnenkrijgt.

Zijn plantaardige zaadoliën echt ongezond?

De laatste tijd liggen plantaardige zaadoliën, zoals zonnebloem- en koolzaadolie, onder een vergrootglas. Op sociale media wordt soms beweerd dat deze oliën ontstekingen veroorzaken of schadelijk zijn voor je gezondheid. Voor zulke algemene claims is op dit moment geen overtuigend wetenschappelijk bewijs. Sterker nog: grote gezondheidsorganisaties adviseren juist om verzadigde vetten uit bijvoorbeeld boter zoveel mogelijk te vervangen door onverzadigde vetten uit plantaardige oliën. Dat hangt samen met een gunstiger risico op hart- en vaatziekten. Natuurlijk geldt ook voor olie dat meer niet altijd beter is. Alle oliën bevatten veel calorieën, dus gebruik ze met mate.

Welke olie kun je het beste kiezen?

Voor de meeste dagelijkse gerechten is extra vierge olijfolie een uitstekende keuze. Ook koolzaadolie past goed binnen een gezond voedingspatroon en is geschikt voor zowel warme als koude bereidingen. Zonnebloemolie kan eveneens een goede optie zijn, vooral varianten met een hoog gehalte aan oliezuur. Kokosolie en roomboter bevatten relatief veel verzadigde vetten. Dat betekent niet dat je ze helemaal moet vermijden, maar wel dat ze minder geschikt zijn als standaard bakvet wanneer je de huidige voedingsrichtlijnen volgt.

Uiteindelijk is de olie in je pan maar één onderdeel van het totaalplaatje. Een gezond voedingspatroon met veel groenten, fruit, peulvruchten, volkorenproducten, noten en gezonde vetten heeft veel meer invloed op je gezondheid dan de keuze voor één specifieke olie. Zie extra vierge olijfolie daarom niet als een wondermiddel, maar als een gezonde basis voor dagelijks koken.

Voedingscentrum, The New England Journal of Medicine Pexels