Welke tandpasta is nou écht het gezondst voor je tanden?

Niet elke tandpasta doet hetzelfde. De werking hangt vooral af van de stoffen die erin zitten en de mate waarin die wetenschappelijk zijn onderzocht.

Fluoride blijft de gouden standaard

Als het gaat om het voorkomen van gaatjes is fluoride al tientallen jaren het best onderzochte ingrediënt in tandpasta. Fluoride helpt het tandglazuur sterker te maken en ondersteunt het herstel van kleine beschadigingen die ontstaan door zuren uit voeding en bacteriën in tandplak.

Een grote review van de Cochrane Collaboration, waarin tientallen onderzoeken werden meegenomen, laat zien dat tandpasta met fluoride duidelijk beter beschermt tegen gaatjes dan tandpasta zonder fluoride. Vooral tandpasta’s met ongeveer 1450 ppm fluoride – de hoeveelheid die je in veel gewone volwassenentandpasta’s vindt – hebben een bewezen effect.

Voor de meeste mensen is een normale fluoridetandpasta daarom nog steeds een verstandige keuze. Niet omdat andere ingrediënten geen werking hebben, maar omdat fluoride simpelweg veel bewijs achter zich heeft.

Hoe zit het dan met hydroxyapatiet?

De laatste jaren zie je steeds vaker tandpasta’s met hydroxyapatiet. Dit mineraal klinkt misschien nieuw, maar het is een natuurlijke bouwstof van onze tanden en botten. Het idee achter hydroxyapatiet in tandpasta is dat kleine deeltjes zich kunnen hechten aan het tandoppervlak en zo kunnen bijdragen aan het herstel van het glazuur.

Maar is hydroxyapatiet beter dan fluoride? Daar is het wetenschappelijke antwoord nog niet zo simpel op. Een onderzoek gepubliceerd in Frontiers in Public Health vergeleek een fluoridevrije tandpasta met hydroxyapatiet met een gewone fluoridetandpasta bij volwassenen. Na 18 maanden bleek dat beide groepen vergelijkbare resultaten hadden op het gebied van gaatjesontwikkeling. De onderzoekers concludeerden dat hydroxyapatiet een veelbelovend alternatief kan zijn voor mensen die liever geen fluoride gebruiken.

Ook een recente grote overzichtsstudie vond dat tandpasta met hydroxyapatiet mogelijk vergelijkbaar kan werken als fluoridetandpasta bij het tegengaan van beginnende gaatjes en het ondersteunen van remineralisatie van het glazuur. Wel benadrukken onderzoekers dat er nog meer langlopende studies nodig zijn om harde conclusies te trekken.

Bekijk ook

Tanden poetsen: voor of na het ontbijt? Tandartsen leggen uit wat écht beter is | Gezondnu

En natuurlijke tandpasta zonder fluoride?

Een tandpasta met termen als 'natuurlijk', 'puur' of 'zonder chemicaliën' klinkt aantrekkelijk, maar zegt op zichzelf weinig over de bescherming van je tanden. Ingrediënten zoals aloë vera, actieve kool of essentiële oliën kunnen een frisse smaak geven, maar vervangen niet automatisch een bewezen werkzame stof tegen gaatjes.

Ook whitening-tandpasta’s vragen om aandacht. Sommige kunnen oppervlakkige verkleuringen verminderen, maar een agressieve schurende werking is niet per se beter voor je glazuur.

Waar kun je dan het beste op letten?

De gezondste tandpasta is voor de meeste mensen simpelweg een tandpasta die:

• fluoride bevat (vooral als je gevoelig bent voor gaatjes);
• niet onnodig sterk schurend is;
• past bij jouw situatie, bijvoorbeeld gevoelige tanden of tandvleesproblemen;
• je twee keer per dag gebruikt.

Wie bewust kiest voor een fluoridevrije optie, kan kijken naar een tandpasta met hydroxyapatiet. Dat lijkt een veelbelovend alternatief, maar fluoride heeft op dit moment nog steeds de grootste hoeveelheid bewijs.

Uiteindelijk maakt niet alleen de tandpasta het verschil. Twee minuten goed poetsen, dagelijks gebruik en niet te vaak suiker- en zuurrijke producten eten zijn minstens zo belangrijk voor een gezond gebit.