Gezondheid

Grote stijging in tekenbeten door hitte: op deze plekken in Nederland loop je nu het meeste risico

Geniet jij ook zo van het warme zomerweer? Je bent niet de enige, want ook de teek is dol op deze temperaturen. Tijdens de extreem hete dagen eind juni zag het RIVM een absoluut recordaantal tekenbeten. Waar moet je momenteel extra opletten en hoe groot is de kans dat je er daadwerkelijk de ziekte van Lyme aan overhoudt?

Yentl Feenstra-Atefeh
3 minuten
Tips tegen hitte
Een teek in de huid van een persoon

Het was nog niet eerder zó raak. Van de vaste groep mensen die wekelijks hun gezondheidsstatus doorgeeft aan Tekenradar (een initiatief van het RIVM en Wageningen University), gaf ruim 31,7 procent aan in de laatste week van juni gebeten te zijn.

Een opvallende stijging

Dat is een flinke toename. Ter vergelijking: vorig jaar werd de grens van 30 procent nog net niet aangetikt, en in 2024 bleef de zomerpiek zelfs steken onder de 20 procent. Er is volgens de onderzoekers dan ook sprake van een duidelijke, stijgende trend. Bovenop de vaste melders kwamen er in die ene hete week ook nog eens ruim achthonderd losse meldingen van tekenbeten binnen.

Bos vs. achtertuin: hier slaat de teek toe

Wie dacht dat teken alleen diep in de bossen op de loer liggen, heeft het mis. Hoewel de meeste beten inderdaad in bosrijke gebieden worden opgelopen, slaat de teek ook verrassend vaak toe in onze eigen achtertuinen. Waar je je ook bevindt in het groen, een snelle check achteraf is geen overbodige luxe.

Opvallend is dat het risico per provincie sterk verschilt. Zo loop je in Groningen het meeste risico, terwijl je in Noord-Brabant het veiligst bent. Hoe deze grote regionale verschillen precies ontstaan, is voor de experts van Tekenradar vooralsnog een raadsel.

Provincie% tekenbeten in tuin (hete week 26)% tekenbeten in tuin (gem. week 1-27)
Groningen58%47%
Fryslân47%39%
Limburg45%33%
Drenthe44%49%
Flevoland42%34%
Zeeland38%44%
Overijssel37%35%
Noord-Holland37%29%
Zuid-Holland36%31%
Gelderland36%34%
Utrecht32%28%
Noord-Brabant31%26%

Tabel gegenereerd door AI met data van Tekenradar.

Hitte is fijn, maar droogte is dodelijk (voor de teek)

Dat we juist in juni zo'n enorme piek zagen, heeft alles te maken met het weer. Teken gedijen uitstekend bij hoge temperaturen. Toch zit er een grens aan hun uithoudingsvermogen. Zodra een hittegolf omslaat in langdurige, extreme droogte, trekt de teek aan het kortste eind. Zodra de vegetatie en de bovenste bodemlaag compleet uitdrogen, lopen de beestjes namelijk het risico om uit te drogen en te sterven.

Hoe groot is de kans op de ziekte van Lyme?

Het idee van een tekenbeet klinkt eng, maar raak niet direct in paniek. Jaarlijks lopen zo'n anderhalf miljoen Nederlanders een tekenbeet op, maar gelukkig leidt dit lang niet altijd tot de ziekte van Lyme.

In onderstaande tabel zie je overzichtelijk wat de risico's zijn op basis van de huidige cijfers:

Cijfers & StatistiekenAantal / Percentage
Jaarlijkse tekenbeten in Nederland± 1.500.000
Patiënten met de ziekte van Lyme per jaar± 27.000
Gemiddelde kans op Lyme na een beet2%

Mocht je toch onverhoopt besmet raken met de ziekte van Lyme, dan is dit in verreweg de meeste gevallen goed en snel te behandelen met een antibioticakuur. Slechts een kleine groep patiënten houdt er langdurige klachten aan over.

Heb je in de tuin gewerkt of gewandeld in het groen? Controleer jezelf (en je kinderen) 's avonds dan even goed. Ben je gebeten? Verwijder de teek zo snel mogelijk en houd de huid rondom de beet de weken erna goed in de gaten. Vormt er zich een rode ring (erythema migrans) of krijg je griepachtige klachten? Neem dan altijd contact op met de huisarts.

NU.nl, Tekenradar Adobe Stock