Helpt een ijsje je afkoelen? De verrassende waarheid

De ventilator draait overuren, het hitteplan is actief en de thermometer tikt vrolijk de 30 graden aan. In zo’n zomerse hittegolf grijpen we massaal naar een lekker koud ijsje. Lekker fris in je mond, maar… koelt je lichaam daar echt van af? En wat helpt wel tegen de warmte?

We vroegen het aan Maartje Boot van het Voedingscentrum en doken in het onderzoek.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Het ijsje effect: vooral voor je hoofd

Een ijsje voelt heerlijk koel, maar je lichaamstemperatuur daalt er nauwelijks van. “Je ervaart vooral een verfrissend gevoel in je mond. Maar om je kern­temperatuur te verlagen, is het effect te klein.” zegt Maartje.

Een raketijsje bevat bijvoorbeeld 55 milliliter bevroren water. Voor een volwassen lichaam van 75 kilo is dat een druppel op een gloeiende plaat: als je alle kou opneemt, daalt je temperatuur hooguit 0,04 °C. Je moet dus een hele ijsmarathon houden om echt af te koelen, en dan nog is het effect minimaal.

Warm water drinken om af te koelen?

Klinkt tegenstrijdig, maar er zit logica achter. Zodra je een heet drankje drinkt, registreren sensoren in je mond warmte. Je lichaam reageert daarop door meer te zweten. Dat zweet verdampt, en zo raak je warmte kwijt.

Een studie van de University of Ottawa liet zien dat sporters die water van 50 °C dronken, gemiddeld 100 milliliter extra zweet produceerden. Hun lichaamstemperatuur daalde hierdoor, zeker als er ook wat wind stond om het zweet te laten verdampen.

Wat helpt wel tegen de hitte?

Wie echt wil afkoelen, kan beter andere methodes gebruiken. Genoeg drinken blijft het belangrijkst, zo’n anderhalve tot twee liter per dag, ook als je geen dorst hebt. Zoek daarnaast de schaduw op en vermijd zware inspanning tijdens de heetste uren.

Ook voeding kan helpen. Lichte maaltijden zoals salades of een lichte pasta zorgen voor minder warmteproductie tijdens de spijsvertering dan grote, zware maaltijden. En trek luchtige kleding aan die zweet makkelijk laat verdampen, want juist dat verdampen helpt je lichaam effectief af te koelen.

Bekijk ook

Zout eten als het warm is: met deze tips houd je je lichaam in balans tijdens zomerse dagen | Gezondnu

Zon en warmte? Denk niet alleen aan genoeg drinken, maar ook aan je zoutinname. Zo houd je met zout eten je energie en prestaties op peil.

Wat kun je beter laten?

Alcohol bijvoorbeeld: dat zorgt ervoor dat je extra vocht verliest, waardoor je sneller uitdroogt. Extra zout toevoegen is niet nodig, ook niet als je veel zweet. Via je normale voeding krijg je al genoeg binnen. En verwacht geen wonderen van ijskoude drankjes: ze geven even een fris gevoel, maar hebben geen blijvend effect op je lichaamstemperatuur.

Warm drinken om af te koelen

Zoals we al schreven kunnen warme dranken juist helpen afkoelen. Zodra je een hete kop thee drinkt, registreren sensoren in je mond warmte en reageert je lichaam door meer te zweten. Dat zweet verdampt en voert warmte af. Zeker in een droge omgeving met wat wind kan dat verrassend effectief zijn.

En dat ijsje? Gewoon doen

Een ijsje blijft een zomerklassieker. Geniet er vooral van voor de gezelligheid en het goede humeur, maar wil je echt verkoelen, dan is een lauwwarme douche, voldoende drinken en een plekje in de schaduw een stuk effectiever. Het ijsje kan daarna altijd nog, puur voor het plezier.