Het is geen ouderdomskwaal: dít signaal van een hersenbloeding mag je volgens neurologen nooit negeren

Bij een beroerte of hersenbloeding hebben we vaak een vast plaatje in ons hoofd: iemand op hoge leeftijd. Maar dat beeld is gevaarlijk achterhaald. De cijfers liegen er niet om: meer dan de helft van de slachtoffers is jonger dan 70 jaar. Het kan iedereen overkomen, ook als je 25 bent en midden in het leven staat. Het verraderlijke is dat je het vaak niet voelt aankomen, tenzij je precies weet op welke signalen van een hersenbloeding je moet letten.

De kans is 1 op 4

We schrikken er elke keer weer van als het gebeurt bij iemand die jong en fit is. Toch legt neuroloog Fenne Vandervorst van het UZ Brussel aan HLN uit dat het minder zeldzaam is dan we hopen. “Vanaf 25 jaar heeft elke inwoner al 25 procent kans om tijdens zijn leven een beroerte te krijgen,” waarschuwt ze.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Omdat snelheid levens redt – en blijvende schade aan je brein kan voorkomen – moeten we af van het idee dat dit ‘iets voor later’ is. Maar wat zijn nu die signalen van een hersenbloeding die je absoluut niet over het hoofd mag zien?

De stille sluipmoordenaar

Bij ouderen zijn de oorzaken vaak duidelijk: aderverkalking of een leven lang roken. Maar bij jonge mensen, tussen 15 en 49 jaar, zit het gevaar vaak in een klein hoekje. Soms is het een aangeboren zwakke plek in een bloedvat (een aneurysma) die spontaan knapt.

Toch is er één risico dat voor jong én oud geldt: een te hoge bloeddruk. Artsen noemen dit niet voor niets de ‘stille moordenaar’. Je voelt het niet, je hebt geen pijn, maar het zet je vaten continu onder hoogspanning.
Ook onze ‘bourgondische levensstijl’ eist zijn tol. Een wijntje of biertje op zijn tijd is lekker, maar alcohol verhoogt direct je bloeddruk. De richtlijn van de arts is streng: drink je als vrouw dagelijks meer dan één glas (of als man meer dan twee), dan loop je al een verhoogd risico.

Zit het in de familie?

Vaak wuiven we het weg als ‘domme pech’, maar erfelijkheid speelt wel degelijk een rol. Zeker bij jonge mensen kan een zwak bloedvat genetisch bepaald zijn. Heb je meerdere familieleden die op relatief jonge leeftijd getroffen zijn? Dan is het geen slecht idee om dit eens bij de huisarts te bespreken.

Bekijk ook

Het begint vaak niet met vergeten: dít vroege signaal van dementie zien velen over het hoofd | Gezondnu

Welke veranderingen wijzen op dementie? Herkenbare signalen die familie vaak als eerste ziet, plus voorbeelden waar je echt alert op moet zijn.

BEFAST: De checklist die levens redt

Bij een hersenbloeding telt elke seconde. “Patiënten herstellen beter op lange termijn als we binnen het eerste uur kunnen ingrijpen,” benadrukt Vandervorst.

Vroeger kenden we de FAST-test. Tegenwoordig gebruiken artsen BEFAST. Die twee extra letters zijn cruciaal, omdat ze de signalen van een hersenbloeding dekken die vaker voorkomen bij jongere mensen (zoals evenwichtsverlies).

Zie je iemand onwel worden? Check direct dit lijstje:

• B (Balance): Is er plotseling verlies van evenwicht? Zwalkt iemand of is er extreme duizeligheid?
• E (Eyes): Ziet iemand plotseling wazig, dubbel of valt het zicht aan één kant weg?
• F (Face): Vraag de persoon om te lachen. Hangt de mondhoek scheef?
• A (Arm): Vraag om beide armen naar voren te strekken. Zakt er één arm weg of is er geen kracht meer?
• S (Speech): Komt iemand niet meer uit zijn woorden, of klinkt de spraak verward/dronken?
• T (Time): Geen twijfel, maar actie. Bel direct 112.

Belangrijk: Een hersenbloeding doet niet altijd pijn. Wacht dus niet tot iemand hoofdpijn krijgt, maar bel direct bij uitvalverschijnselen. Het kan het verschil maken tussen herstel of blijvende schade.

Twijfel je? Bel altijd 112

Het grootste gevaar bij een hersenbloeding is afwachten. Veel mensen denken: "Ik kijk het even aan, misschien trekt het weg" of "Ik wil de dokter niet onnodig lastigvallen".

Maar volgens neuroloog Vandervorst is dat precies de valkuil. "Als je langer thuis afwacht, bestaat het risico dat de bloeding uitbreidt of dat er een tweede ontstaat." Zie je symptomen die plotseling opduiken? Bel direct. Bij de signalen van een hersenbloeding geldt altijd: beter tien keer te vaak gebeld voor niets, dan één keer te laat.